I SA/Lu 692/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na wezwanie sądu, skarżący w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wykazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Nie wykazał z czego się obecnie utrzymuje, oświadczył natomiast, iż w 2008r. uzyskał dochód [...] zł, na dowód czego do wniosku załączył kserokopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za 2008r. Oświadczenie skarżącego zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości poniesienia kosztów postępowania w tej sprawie. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie ujawnił z czego się utrzymuje, jakie są jego miesięczne dochody, ograniczył się jedynie do podania rocznego dochodu za 2008r. Wyjaśnienia wymagała również okoliczność posiadania środków pieniężnych uzyskanych tytułem spadku, jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach administracyjnych zeznania podatkowego złożonego na druku SD-3, w dniu 18 marca 2010r. z tytułu spadku dokonany został przelew na konto skarżącego w wysokości [...] zł (adnotacja w rubryce H zeznania). Nie zostało również wyjaśnione, czy w miejscu, które w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał jako miejsce zamieszkania, posiada nieruchomość i jaka jest jej wielkość. Skarżący nie wykazał również rodzaju i wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie. W celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości, w dniu 28 września 2010r. wezwano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał pismo z dnia 19 października 2010r., w którym wniósł o przedłużenie terminu do wykonania zobowiązania nałożonego wezwaniem z 28 września 2010r., motywując wniosek tym, iż miał włamanie do mieszkania, w związku z czym zniszczeniu uległo wiele dokumentów. Uwzględniając wniosek, zarządzeniem z 28 października 2010r., skarżącemu przedłużono termin do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń o siedem dni od dnia doręczenia zarządzenia. Skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów, do złożenia których został zobowiązany wezwaniem z 28 września 2010r. W zakreślonym terminie złożył natomiast "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania", w którym wykazał, że nie posiada żadnego majątku, żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, ani żadnych dochodów, natomiast o majątek i dochody toczy się z jego udziałem wiele spraw sądowych. W tym miejscu, podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wobec niewykonania wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego. Za wykonanie wezwania nie można uznać nadesłania "Oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania". Podane tam informacje dotyczą bowiem prowadzonych przez skarżącego procesów sądowych, nie wyjaśniają natomiast wątpliwości odnośnie stanu majątkowego skarżącego oraz źródeł i wysokości osiąganych przez niego dochodów. Powyższe uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe skarżącego poniesienia kosztów postępowania. Nie można zatem ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym, określone art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.