I SA/Lu 693/10

WyrokWSA w Lublinie2010-12-21

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Wiesława Achrymowicz, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności jest prawidłowe, gdy dłużnik zajętej wierzytelności twierdzi, że nie ma zobowiązań wobec wierzyciela, a postępowanie podatkowe dotyczące tych zobowiązań jest w toku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności jest prawidłowe, nawet jeśli dłużnik zajętej wierzytelności kwestionuje istnienie zobowiązań. Kluczowe jest ustalenie, czy dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, co potwierdzono w drodze kontroli. Argumenty dotyczące braku zobowiązań podatkowych lub toczącego się postępowania podatkowego są spóźnione, jeśli nie zostały podniesione w toku postępowania kontrolnego.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia wierzytelności Spółki "A" u dłużnika "B" Sp. z o.o. w związku z zaległościami podatkowymi Spółki "A". Kontrola wykazała, że Spółka "B" wpłaciła na rzecz Spółki "A" kwotę 355 516,35 zł zamiast na rzecz organu egzekucyjnego. Spółka "B" zarzuciła brak podstaw prawnych do zajęcia i kwestionowała istnienie zaległości podatkowych Spółki "A".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i art. 71 a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrzył zażalenie i utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości nie przekazanej kwoty 355 516,35 zł organowi egzekucyjnemu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynikało, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do zobowiązanego "A" spółki z o. o. z siedzibą w R., Naczelnik Urzędu Skarbowego działając jako organ egzekucyjny, dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika – "B" spółki z o.o. kierując do tejże Spółki zawiadomienia : 1) z dnia 14 kwietnia 2006r., nr [...], określające dochodzone należności na kwotę łączną 449.981,05 zł, 2) z dnia 16 kwietnia 2007r. nr [...], określające dochodzone należności na kwotę 76.829,45 zł. Pierwsze zawiadomienie z dnia 14 kwietnia 2006r. obejmowało zobowiązania Spółki "A" w podatku od nieruchomości za lata 2002-2004 wynikające z decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] lutego 2004r., nr [...]. Drugie natomiast z dnia [...] kwietnia 2007r. dotyczyło zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2006 i związane było z decyzją organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r. W odpowiedzi w/w zawiadomienia, dłużnik zajętej wierzytelności w dniach 2 maja 2006r. oraz 27 kwietnia 2007r. złożył oświadczenia, że nie uznaje zajęcia w związku z brakiem zobowiązań w stosunku do Spółki "A". W dniu 3 grudnia 2008r. organ egzekucyjny zwrócił się pismem nr [...] do Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanie w trybie art. 71 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kontroli prawidłowości realizacji zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu usług świadczonych przez zobowiązanego "A" Sp. z o.o. na rzecz dłużnika zajętej wierzytelności "B". W wyniku przeprowadzonej dwukrotnie kontroli (udokumentowanej protokołami z dnia 2 lutego 2009r. i 29 czerwca 2009r.) stwierdzono, że w okresie objętym kontrolą Spółka "B" dokonała na rzecz Spółki "A" szeregu wpłat gotówkowych na łączną kwotę 355.516,35 zł, co zostało potwierdzone dołączonymi do protokołów kopiami faktur oraz dowodami wpłat. Powyższe stanowiło podstawę do wydania przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] na mocy art.71 a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiącej, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Dyrektor Izby Skarbowej po szczegółowej analizie nadesłanych akt sprawy stwierdził, że złożone zażalenie na powyższe postanowienie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można bowiem zgodzić się z zarzutami, że kwota określona zaskarżonym postanowieniem jest niewymagalna w związku z uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Burmistrza Miasta określającej wysokość podatku od nieruchomości za rok 2006. Zawiadomieniem nr [...] z dnia 14 kwietnia 2006r. organ egzekucyjny objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2002,2003 i 2004, określone decyzjami ostatecznymi i prawomocnymi. Kwota wskazana w zawiadomieniu, a mianowicie 449.981,05 zł obejmuje całą wysokość nie przekazanej należności, tj. 355.516,35 zł. Natomiast postępowanie egzekucyjne wobec Spółki "A" prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2006r. wykazane w zawiadomieniu nr [...] z dnia 16 kwietnia 2007r. zostało zawieszone na wniosek wierzyciela w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym. Funkcjonujące nadal w obrocie prawnym w/w zawiadomienie, w żaden jednak sposób nie wpływa na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. W tych okolicznościach Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że postępowanie przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi procedurami. Zwrócił uwagę, iż organ I instancji wydane postanowienie prawidłowo i wyczerpująco uzasadnił powołując stosowne przepisy prawa. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania, o co wnosiła skarżąca Spółka. W skardze sądowej Spółka "B" zarzuciła, że zajęcie wierzytelności spowodowane zostało rzekomymi zaległościami Spółki "A" w podatku od nieruchomości. Takich zaległości nie ma skoro organ podatkowy I instancji prowadzi nadal postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego między innymi za lata 2005, 2006, 2007. W tych warunkach bezprzedmiotowym jest oraz pozbawionym jakiejkolwiek podstawy prawnej postanowienie organu I instancji, bezprzedmiotowym jest również postępowanie egzekucyjne, które powinno podlegać umorzeniu wobec braku decyzji stwierdzającej wysokość zobowiązania podatkowego Spółki "A". Dlatego nie mają podstawy prawnej tytuły egzekucyjne na mocy, których dokonano zajęcia prawa majątkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Podstawę wydania skarżonego postanowienia stanowi art.71 a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten przewiduje, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Zdaniem Sądu, powyższa norma nadająca organowi egzekucyjnemu szczególne kompetencje, jest prawidłowo zastosowana w rozpoznawanej sprawie. Jej realia wskazują, że zawiadomieniami z dnia 14 kwietnia 2006 oraz 16 kwietnia 2007 r. organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności "B" spółki z o.o. w C. Dochodzone należności wynikające z przedmiotowych zajęć wynosiły odpowiednio 449, 9 tys. zł i 79,8 tys. zł. Dłużnik zajętej wierzytelności oświadczył, że nie uznaje przedmiotowego zajęcia z powodu braku zobowiązań finansowych wobec spółki "A". Oświadczenie to nie może być brane pod uwagę w świetle ustaleń faktycznych leżących u podstaw zaskarżonego postanowienia. Organ egzekucyjny wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o przeprowadzenie – w trybie art. 71 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności. W wyniku podjętych w dniach 2 lutego 2009 r. oraz 29 czerwca 2009 r. czynności kontrolnych w Spółce "B" wyjaśniono, co dokumentują doręczone tejże Spółce protokoły z kontroli, że skarżąca Spółka po zajęciu prawa majątkowego, przekazała spółce "A", zamiast organowi egzekucyjnemu, łączną kwotę 355 516,35 zł, co potwierdzały dołączone do protokołów kopie faktur oraz dowody wpłat gotówkowych. W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Skarbowego słusznie uznał, że powyższe działanie Spółki "B" wyczerpywało dyspozycję art. 79 a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, a to uzasadniało wydanie w dniu 27 kwietnia 2010 r. spornego postanowienia, jak też akceptującego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010 r. Należy stwierdzić, że organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 71 a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W myśl jej art. 71 a § 6, kopię protokołu z czynności kontrolnych doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności lub osobie odpowiedzialnej za realizację zajęcia. Jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej (art. 71 a § 7). Z akt sprawy wynika, że protokół z kontroli z dnia 2 lutego 2009 r. (k. 319 akt adm.) oraz z dnia 29 czerwca 2009 r. (k. 324 akt adm.) zawiera prawidłowe pouczenie o przysługujących Spółce uprawnieniach w tym zakresie. Nie wynika natomiast, aby Spółka skorzystała z nich. W rezultacie obecna argumentacja strony skarżącej o "rzekomych zaległościach" podatkowych Spółki "A" zaprezentowana w skardze oraz rozwinięta w piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2010 r. (k.144 -148 a.s.) dodatkowo o kwestię braku długów wobec tej Spółki (nie wyjaśnieniem przez kontrolujących całokształtu okoliczności sprawy) i możliwości korzystania we wzajemnych rozliczeniach z instytucji potrącenia zajętej wierzytelności z mocy art.504 Kodeksu cywilnego, jest argumentacją spóźnioną, która nie podważa legalności skontrolowanych przez Sąd obu postanowień. Zatem formułowane na tym tle zarzuty i wnioski o wadliwości tych postanowień - łącznie z wyrażoną przez Spółkę oceną co zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 2 komentowanej ustawy, określającego iż umarza się to postępowanie, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał - są nieusprawiedliwione. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło