I SA/Lu 694/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Władysław Sobuś, Protokolant asyst.M.Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138§ 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 144 kpa oraz art. 18, art. 54§ 5 art. 72 i 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia Z. W. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i Nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż organ I instancji nie uwzględnił skargi Z. W. na czynności organu egzekucyjnego polegające na zajęciu, na podstawie art. 72 i 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynagrodzenia za pracę zobowiązanego i zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zobowiązanego, przesyłając na adres "[...]" Sp. z o.o. w L. dwa zawiadomienia Nr [...] z dnia 17 czerwca 2003r. o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego celem przymusowego wyegzekwowania zaległego podatku od środków transportowych za 1997r. w kwocie 216 zł wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. W zażaleniu na to postanowienie Z. W., powołując się na orzeczenie NSA z dnia 3 stycznia 2002r. III SA1339/00, podnosił, iż zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Nie podzielając argumentów zawartych w zażaleniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż w dniu 21 grudnia 2002r. tytuły wykonawcze doręczone zostały zobowiązanemu i w tym dniu nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej stosownie do przepisu art. 26 § 5 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 70 § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. – 5 letni bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu wskutek czynności egzekucyjne, o której podatni został powiadomiony. W niniejszej sprawie taką pierwszą czynnością było doręczenie zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych Nr [...] i Nr [...]w dniu 21 grudnia 2002r. Czynność ta przerwała bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego. Stosownie zaś do art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. ( aktualnie § 4 zdanie drugie ) – po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Natomiast zgodnie z art. 70§ 5 – kolejne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie przerywa terminu biegu przedawnienia. Powołany przez Z. W. wyrok NSA mógł być wydany w innym stanie faktycznym, a nadto wyrok ten wiąże w sprawie, w której był wydany. W tej sytuacji orzeczono jak w postanowieniu. Na powyższe postanowienie Z. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Podnosząc, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, wnosił o umorzenie toczącego się postępowania egzekucyjnego, gdyż zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia. W jego ocenie przytoczone przez niego orzeczenie jest adekwatne do jego sytuacji prawnej w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny wykonał pierwszą czynność na 10 dni przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia maksymalnie wykorzystując czas na powstanie jak najwyższego zobowiązania z tytułu odsetek za zwłokę. Zakreślenie przez ustawodawcę 5 letniego terminu na dochodzenie roszczeń podatkowych skutecznie ogranicza stosowanie takiego procederu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - art. 3 i 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne – art. 85 powołanej ustawy. Stosownie do art. 97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w rozpatrywanej sprawie wniesiona została przed 1.01.2004r., a zatem podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) stwierdzić należało, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 20 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zw. z art. 70 ustawy – Ordynacja podatkowa. Nie jest w sprawie sporne, iż przedawnienie zobowiązań podatkowych objętych realizowanymi w postępowaniu egzekucyjnym tytułami wykonawczymi, w świetle art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, nastąpiłoby z końcem 2002r. W zaskarżonym postanowieniu przyjęto, iż przedawnienie zobowiązania podatkowego nie nastąpiło, gdyż na skutek doręczenia zobowiązanemu w dniu 21 grudnia 2002r. nastąpiła przerwa biegu przedawnienia. Stosownie jednak do art. 20 § 1 i 2 ustawy z dnia 12 września 2002r. - O zmianie ustawy Ordynacji podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ), do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Jeżeli dotychczasowe przepisy określają korzystniejsze dla podatnika zasady i terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zastosowanie przepisów dotychczasowych wymagało zatem oceny, iż są one korzystniejsze dla zobowiązanego. Powołując treść art. 70 § 3 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało, dlaczego dotychczasowe przepisy tej ustawy byłyby dla podatnika korzystniejsze. Prawdą jest, iż w świetle art. 70 § 3 ordynacji podatkowej w brzmieniu do 31.12.2002r. do przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczyło samo doręczenie tytułu wykonawczego, stanowiące czynność egzekucyjną. W myśl natomiast art. 70 § 4 ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 12 września 2002r., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z wynagrodzenia za pracę, z innych wierzytelności pieniężnych – art. 1a pkt. 12 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Z akt wynika, że organ egzekucyjny w dniu 4 lipca 2003r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz innych wierzytelności Z. W. w firmie "[...]" Sp. z o.o. w B., przesyłając mu zawiadomienie o zajęciu, które doręczone zostało zobowiązanemu w dniu 7 lipca 2003r. (k.- 8). Było ta zatem zrealizowanie środka egzekucyjnego, o czym mowa w art. 70 § 4 ordynacji podatkowej. W tej sytuacji ocena, iż na skutek doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych nastąpiła przerwa biegu przedawnienia – art. 70 § 3 ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002r. bez równoczesnej oceny, iż przepis ten jest dla podatnika korzystniejszy, stanowi naruszenie powołanych przepisów prawa. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy, iż prawidłowo wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż przytoczony przez skarżącego wyrok wydany był w innym stanie faktycznym i nie mógł mieć w rozpoznawanej sprawie wprost zastosowania. Wierzyciel ma prawo egzekwować zaległość podatkową do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę ( art. 53 § 1 ordynacji podatkowej ) i może to zrobić nawet w ostatnim dniu upływu terminu. Odsetki zaś naliczane są do czasu uiszczenia całości zaległości ( art. 55 ordynacji podatkowej ). Stąd w interesie zobowiązanego jest terminowe lub po upływie terminu zapłaty względnie szybkie wywiązanie się z obowiązku. Nie mógł być również uwzględniony wniosek skarżącego o umorzenie przez sąd postępowania egzekucyjnego, bowiem stosownie do swojej kognicji sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie – art. 3 § 1 ustawy O postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie naruszenia prawa materialnego prowadzi zaś do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a to w myśl art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy - O postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie naruszenia prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 i 135 ustawy – O postępowaniu przed sądami administracyjnymi dawało zatem podstawę do orzeczenia jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 powołanej ustawy.