I SA/Lu 696/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego uiszczenia, nadesłał pismo zawierające wniosek o zwolnienie od tej opłaty. Wezwany do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zakreślając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, budynki gospodarcze (obora, stodoła), sprzęt rolniczy (ciągnik [...] r. prod. [...].; dwie przyczepy [...]; kombajn zbożowy r. prod. [...].) oraz grunty rolne o pow. [...] ha. Ponadto wykazał, że dzierżawi grunty o pow. [...] ha. W rubryce formularza dotyczącej dochodów, skarżący podał, że według urzędu gminy dochód z gospodarstwa rolnego wynosi ok. [...] zł miesięcznie, jednakże według skarżącego dochód ten wynosi ok. [...] – [...] zł miesięcznie na jedną osobę, tj. [...] – [...] zł wspólnie z żoną. Natomiast odnośnie wydatków podniósł, że stałe miesięczne wydatki wynoszą od [...] zł do [...] zł (oświadczenie z 6 listopada 2010r.), a ponadto oświadczył, że spłaca kredyt, którego rata roczna wynosi [...] zł, a odsetki spłacane kwartalnie od [...] zł do [...] zł. W pierwszej kolejności podnieść należy, że ocena możliwości poniesienia przez stronę wymaganych kosztów jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący bowiem wykazał, że posiada [...] ha gruntów własnych oraz dzierżawi [...] ha gruntów, podczas gdy z zaświadczenia Wójta Gminy [...] z [...]. (k-17 akt administracyjnych) wynikało, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, dzierżawi grunty o pow. [...] ha, a ponadto na terenie gminy [...] posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. Konieczna była zatem informacja o faktycznej wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego (gruntów własnych i wydzierżawionych) podana w hektarach fizycznych i przeliczeniowych celem ustalenia wielkości posiadanego przez skarżącego majątku oraz obliczenia wielkości dochodu z gospodarstwa rolnego. Wyjaśnienia wymagało również czy skarżący korzystał z płatności bezpośrednich przyznawanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak również było oświadczenia wskazującego na wysokość miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego. W związku z powyższym wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe, skarżący nadesłał pismo z 6 listopada 2010r., a ponadto: zaświadczenie Urzędu Gminy [...] z [...]; umowę dzierżawy z [...]; umowę dzierżawy z [...]; oświadczenie z 6 listopada 2010r. o posiadaniu jednego rachunku bankowego; wydruk bankowy z dokonanych operacji za okres od 14 lipca 2010r. do 14 października 2010r.; decyzję Kierownika Biura Powiatowego AR i MR z [...]; oświadczenie skarżącego z 6 listopada 2010r. w sprawie płatności bezpośrednich; informację skarżącego z 6 listopada 2010r. w sprawie przesłania umów dzierżawy nie odnotowanych w rejestrach urzędu gminy; kserokopie czterech umów dzierżawy zawartych w dniach: [...], [...] i [...]; oraz kserokopię umowy z [...] o kredyt inwestycyjny z dopłatami z AR i MR na urządzenie gospodarstwa rolnego wraz z harmonogramem spłat. W oparciu o złożone na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oświadczenie skarżącego oraz nadesłane na wezwanie dokumenty stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. W tym miejscu pokreślić należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych w sprawie niniejszej spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Podnieść należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa. Pomimo stosownego wezwania i przedłużenia terminu do złożenia dokumentów, skarżący nie nadesłał zaświadczenia (zaświadczeń), z których wynikałoby, jaka jest łączna wielkość posiadanych przez niego gruntów rolnych (własnych i dzierżawionych) w hektarach fizycznych i przeliczeniowych. Nadesłane zaświadczenie z urzędu Gminy [...] z [...] dotyczy jednie dzierżawy udziału w części [...] gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) Natomiast w oświadczeniu z dnia 6 listopada 2010r. skarżący podał wielkość posiadanych gruntów tylko w hektarach fizycznych ([...] fiz. grunty własne i ok. [...] ha grunty dzierżawione). Uniemożliwiło to obliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego, który wylicza się biorąc za podstawę ha przeliczeniowe (art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym /Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm./ w związku z obwieszczeniem Prezesa GUS z 22 września 2010r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2009r. /M. P. Nr 68, poz. 858/). Tym samym nie można określić wysokości miesięcznych dochodów skarżącego i jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Pomimo braku możliwości ustalenia dochodów z gospodarstwa rolnego, zaznaczyć jednak należy, że na koncie skarżącego w miesiącu wrześniu 2010r., tj. w miesiącu, w którym skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy widniały środki pieniężne wielokrotnie przekraczające wysokość wpisu sądowego od skargi, który w sprawie niniejszej wynosi 500,00 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Skarżący po dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dniach [...] i [...] dokonał wypłat - jednokrotnie na kwotę [...] zł oraz dwukrotnie po [...] zł (wydruk bankowy za okres od 14 lipca 2010r. do 14 października 2010r.). Nie można również pominąć faktu, że skarżący otrzymuje płatności bezpośrednie do posiadanych gruntów rolnych. Według decyzji AR i MR z [...], skarżący otrzymał dopłaty w wysokości [...] zł. Nawet, jeżeli skarżący oddaje właścicielom dzierżawionych gruntów kwotę ok. [...] zł – [...] zł dopłat, tak jak podniósł w oświadczeniu z 6 listopada 2010r., to i tak pozostała kwota płatności z naddatkiem przewyższa roczną ratę kredytu zaciągniętego przez skarżącego (wynoszącą [...] zł według harmonogramu spłat do umowy kredytu inwestycyjnego zawartej przez skarżącego [...]) zaś przy spłacie odsetek skarżący korzysta z dopłat AR i MR (§ 1 wspomnianej umowy). Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania (kosztów sądowych) wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.