I SA/Lu 70/05

Dnia 9 marca 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wyłączenia rzeczy spod egzekucji postanawia - odrzucić skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 roku, Nr NO-7341/II/65/04, po rozpatrzeniu zażalenia A. W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], odmawiającego wyłączenia spod egzekucji samochodu FORD Transit o numerze rejestracyjnym LRA K220, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i wyłączył spod egzekucji samochód FORD Transit nr rej. LRA K220. Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia, a także z akt sprawy, w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w wobec zobowiązanego H. W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w dniu 20 lipca 2004 roku dokonane zostało zajęcie samochodu FORD Transit o numerze rejestracyjnym LRA K220. Wnioskiem z dnia 22 lipca 2004 roku, uzupełnionym dnia 28 lipca 2004 roku, żona H. W. – A. wniosła o wyłączenie zajętego samochodu spod egzekucji wywodząc, że stanowi on współwłasność małżonków, w trybie zarządzenia tymczasowego w sprawie o podział majątku postanowieniem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej został on jej przekazany do korzystania na czas postępowania i jest niezbędny w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wyłączenia zajętego samochodu spod egzekucji postanowieniem z dnia [...], Nr [...] jednak postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...], wydanym na skutek zażalenia A. W. Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z dnia [...], Nr [...], którym po raz kolejny odmówił wyłączenia przedmiotowego samochodu spod egzekucji.. A. W. również i na to postanowienie wniosła zażalenie, co doprowadziło do wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej powołanego wyżej postanowienia z dnia [...], mocą którego, na żądanie A. W., samochód FORD Transit o numerze rejestracyjnym LRA K0220 został wyłączony spod egzekucji. Na postanowienie to skargę wniósł H. W. Stwierdzając, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem, a także z dokonanym w konsekwencji tego postanowienia zajęciem jego udziału w przedmiotowym samochodzie i zarzucając, że postępowanie w przedmiocie wyłączenia samochodu spod egzekucji toczyło się bez jego udziału, chociaż jest wpisany jako właściciel w dowodzie rejestracyjnym, w uzasadnieniu skargi skarżący podniósł także, że do III kwartału 2003 roku sam regulował należności związane z podatkiem od nieruchomości, zakwestionował legalność prowadzenia przez A. W. działalności gospodarczej na nieruchomości, której – zgodnie z aktem notarialnym – jest właścicielem i stwierdził, że działalność ta jest przyczyną likwidacji działalności prowadzonej przez niego i jego kłopotów finansowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie i podniósł, iż stosownie do art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania, zgodnie zaś z art.28 kpa w związku z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wobec tego w postępowaniu o wyłączenie rzeczy spod egzekucji stroną była A W., która wystąpiła z żądaniem wyłączenia rzeczy spod egzekucji, nie był natomiast stroną H.W., którego obowiązku lub interesu prawnego postępowanie o wyłączenie rzeczy spod egzekucji nie dotyczyło. Skoro zaś H. W. nie miał legitymacji do występowania w charakterze strony w toczącym się z wniosku osoby trzeciej postępowaniu o wyłączenie rzeczy spod egzekucji, nie jest też uprawniony do wniesienia skargi w tej sprawie w świetle art.50 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art.3 § 1 i 2 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności wymienione w § 2 pkt 1-7, w tym – jak wynika z pkt 3 – na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Jak wskazano wyżej, skargą wszczynającą postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej H. W. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w uwzględniające wniosek A. W. wyłączenie rzeczy spod egzekucji, wydane na podstawie, między innymi, art.38 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. Nr 110 z 2002r., poz.968 ze zm./. Powołany art.38 w § 1 stanowi, iż kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie 14 dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa – w żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania, stosownie zaś do § 2 tego artykułu organ egzekucyjny rozpozna żądanie i wydana postanowienie w sprawie wyłączenia w terminie czternastu dni od dnia złożenia żądania /.../. Zgodnie z art.17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na postanowienie wydane w tym postępowaniu służy zażalenie, jeżeli ta ustawa lub kpa tak stanowi. Z art.38-40 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż - poza wyjątkiem, o którym mowa w art.39, niemającym zastosowanie w niniejszej sprawie - na postanowienie orzekające wyłączenie rzeczy spod egzekucji zażalenie nie przysługuje. Również przepisy kpa nie dają podstaw do przyjęcia, że na postanowienie takie służy zażalenie. Wobec tego, skoro na postanowienie uwzględniające żądanie wyłączenia rzeczy spod egzekucji nie przysługuje zażalenie, skargę na takie postanowienie należy uznać za niedopuszczalną. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zgodnie z art.50 ( 1 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do ( 2 tego artykułu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z cytowanych przepisów wynika, iż legitymację skargową określono przez wyróżnienie atrybutu interesu prawnego /legitymacji materialnej/ oraz przez wskazanie podmiotów, które mimo braku takiego interesu są uprawnione do wniesienia skargi /legitymacji formalnej/. Poza więc podmiotami instytucjonalnymi, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie ze względu na konieczność obrony obiektywnego porządku prawnego /prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym/, skargę może wnieść ten, kto ma w tym interes prawny. Kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością organu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę występuje zatem wówczas, gdy postępowanie i/lub kończący je, a zaskarżony do sądu, akt lub czynność organu administracji publicznej odnoszą się do jego własnych praw lub obowiązków. Nie chodzi tu o wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi on mieć charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia czynności. W świetle przytoczonej wyżej regulacji art.38 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji wszczyna postępowanie we względnie autonomicznej - w stosunku do postępowania egzekucyjnego jako takiego – sprawie o wyłączenie rzeczy spod egzekucji. W sprawie tej interes prawny posiada osoba trzecia roszcząca sobie prawo do rzeczy, a w przypadku uwzględnienia żądania o wyłączenie rzeczy lub prawa majątkowego objętych środkiem egzekucyjnym wskazanym przez wierzyciela w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym – także wierzyciel /por.: art.39 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. W żadnym natomiast przypadku interesu prawnego w sprawie o wyłączenie rzeczy spod egzekucji nie ma zobowiązany – sprawa ta nie dotyczy jego praw lub obowiązków, a okoliczność, czy rzecz, której wyłączenia zażądano, pozostanie w masie majątkowej, z której możliwe będzie przymusowe zaspokojenie wierzyciela, należy do interesu faktycznego zobowiązanego, nie zaś do jego interesu prawnego. Wobec powyższego, skoro H. W. nie ma w sprawie interesu prawnego, a zaskarżone postanowienie nie zostało też do niego skierowane, stwierdzić należy, że nie ma on interesu prawnego we wniesieniu skargi, a zatem również z tego powodu jego skarga jest niedopuszczalna. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.58 § 1 pkt 6 i § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.