I SA/Lu 700/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. Ł.i B. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. - w zakresie wniosków o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lutego 2008 r. oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w wyroku p o s t a n a w i a : I. odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. I SA/Lu 700/07, II. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 6 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. Ł. i B. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. W dniu 21 lutego 2008 r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek B. Ł., o przywrócenie mu "terminu do wniesienia odwołania" oraz o pisemne sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że z uwagi na dwukrotne odraczanie przez Sąd publikacji wyroku w tej sprawie oraz ze względu na obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie mógł podjąć jakichkolwiek środków odwoławczych. W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku, B. Ł., wyjaśnił w piśmie procesowym z dnia 10 marca 2008 r., iż wnosi o przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu podał, że uchybienie terminu nie było przez niego zawinione, a spowodowane było odraczaniem publikacji wyroku. Wskazał, że nie mógł oczekiwać na wyrok tak długo, musiał wykonywać normalne obowiązki związane z prowadzoną przez niego jedoosobowo działalnością i wyjeżdżać za granicę. Z uwagi na odraczanie wyroku "uciekł" mu też termin do wniesienia środka odwoławczego. Skarżący podniósł, że nie stać go na opłacenie fachowego pełnomocnika, który dopilnowałby terminów "wygodnych sądowi". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: I. Zgodnie z art. 86 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie /art. 87 ( 1 i 4 ppsa/. Ponadto zgodnie z art. 87 ( 2 ppsa, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Istotnym przy tym jest, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko czynności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. wyroki NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, Lex nr 40381, z dnia 8 grudnia 1999 r., I Sa/Lu 1246/98, LEX nr 40367, z dnia 13 sierpnia 1999 r., III SA 7432/98, LEX nr 39470, czy postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/99, LEX nr 50679). Poglądy judykatury zgodne są co do tego, iż do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieoddanie przesyłki adresatowi przez domownika, obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma itp. Uprawdopodobnienie tych okoliczności należy jednak zawsze do strony, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż wskazana we wniosku argumentacja, w ocenie Sądu, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Z uzasadnienia wniosku skarżącego (z dnia 19 lutego oraz 10 marca 2008 r.) wynika, iż w zasadzie winą za niedopilnowanie swoich obowiązków skarżącego, B.Ł. obarcza Sąd, który dwukrotnie (zgodnie z uprawnieniem wynikającym z art. 139 § 1 i 2) odroczył publikację orzeczenia w sprawie. Zauważyć jednak należy, iż - jak wynika z akt sprawy, o terminie rozprawy, zarówno skarżący jak i jego małżonka Z. Ł. zostali powiadomieni w sposób prawem przewidziany, co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru (k.30 i 31 akt sprawy) i na rozprawie tej skarżący nie stawili się. Z protokołu ogłoszenia orzeczenia z dnia 30 stycznia 2008 r., podczas którego Sąd ponownie odroczył publikację orzeczenia na dzień 6 lutego 2008 r. wynika, że w tym dniu skarżący również nie stawili się na ogłoszenie. W kontekście powołanych okoliczności nie można usprawiedliwić zaniedbania strony w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. .Niestawiennictwo skarżącego na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 r. przeczy stwierdzeniom skarżącego, iż to odraczanie terminów publikacji przez Sąd uniemożliwiło mu uczestniczenie w ogłoszeniu wyroku, gdyż skarżący nie stawił się nawet na pierwszy wyznaczony przez Sąd termin. Wskazać też należy, że skarżący miał możliwość dowiedzenia się o odroczeniu ogłoszenia orzeczenia, jak i o treści orzeczenia Sądu (w niniejszej sprawie o oddaleniu przez Sąd skargi) w sposób telefoniczny w Sekretariacie Sądu, czego nie uniemożliwiało mu wykonywanie zwykłych obowiązków związanych z prowadzeniem działalności. O pomoc w dopilnowaniu terminów Skarżący mógł też poprosić małżonkę Z. Ł., będącą współskarżącą, a tym samym zainteresowaną wynikiem postępowania sądowego wszczętego wniesioną przez małżonków skargą. Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja skarżącego, iż – dodatkowo- uchybienie terminowi spowodowane było brakiem środków finansowych na skorzystanie z pomocy fachowego pełnomocnika. Należy bowiem zauważyć, że skarżący nie wnosił w toku postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego czy też doradcy podatkowego, którego Sąd byłby zobowiązany ustanowić w przypadku wykazania przez skarżącego braku środków na opłacenie kosztów pomocy prawnej. Zauważyć też należy, że stronę nie reprezentowaną w postępowaniu przez fachowego pełnomocnika, Sąd poucza o przysługujących jej uprawnieniach, terminach i środkach zaskarżenia, wobec czego strona należycie dbająca o swoje interesy, nawet w przypadku nie korzystania z fachowej pomocy prawnej nie może skutecznie powoływać się na niewiedzę co do upływających terminów sądowych. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w niniejszej sprawie nastąpiło w wyniku zaniedbania strony, a nie z uwagi na zaistnienie niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, czy też okoliczności od strony niezależnych, dlatego też działając na podstawie art. 86 ( 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w punkcie I sentencji postanowienia. II. Przepis art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Powyższe oznacza, że 30-dniowy termin przysługujący stronie na zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczyna bieg od chwili doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, co w niniejszej sprawie jeszcze nie nastąpiło, a termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie został stronie przywrócony. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony przed doręczeniem orzeczenia z uzasadnieniem jest więc przedwczesny i jako taki nie wywołuje skutków procesowych, W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 177 § 1 ppsa orzeczono jak w punkcie II sentencji postanowienia.