I SA/Lu 707/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Kwiatek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący P.P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, finansowej i zdrowotnej. Od wielu miesięcy pozostaje na utrzymaniu starszych i schorowanych rodziców, których łączny dochód (emerytura, renta, gosp. rolne) wynosi 1.632,04 zł brutto. Uzasadniał, że sam leczy się od wielu lat z powodu wrzodów żołądka. Wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi stratę, której powodem jest zastój na rynku oraz wzmożona konkurencja i narastający kryzys gospodarczy. Wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje wraz z rodzicami, którzy również żadnego majątku nie posiadają, w domu należącym do siostry. Wyjaśnił, że posiada dwa samochody ciężarowe zajęte przez komornika w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący przedłożył zestawienie średnich miesięcznych wydatków za okres X-XII 2011 r., wyjaśnienia dotyczące postępowania egzekucyjnego, źródła powstania straty i zobowiązań kredytowych oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych osobistych i firmowych, a także z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za X-XII 2011 r. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: "ppsa") bezspornie wynika, że z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże się konieczność ponoszenia przez stronę kosztów, w szczególności na pokrycie opłat sądowych (art.214, art.220 § 1, art.230 § 1 i 2 ppsa). Stosownie do art.199 ppsa zasadą jest, że każdy ponosi koszty postępowania związane z jego udziałem w sprawie. Zmniejszenie ciężaru finansowego wiążącego się z prowadzeniem sprawy może nastąpić przez przyznanie stronie, na jej wniosek, prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym - art.243 § 1, art.244 § 1, art.245 ppsa. Wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący zobowiązany jest wykazać, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zważyć należy, że skarżący, oprócz sprawy niniejszej, zainicjował przed tutejszym Sądem postępowania sądowe w sprawie I SA/Lu 706/11, gdzie również wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i złożył tożsame dokumenty i wyjaśnienia. Na obecnym etapie łączny koszt wpisów od skarg wynosi wprawdzie 6.545 zł, jednakże - w ocenie Sądu - przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień i dokumentów sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznanie prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2). Skarżący w złożonym zestawieniu średnich miesięcznych wydatków za okres X-XII 2011 r. ( bez kosztów wyżywienia) wskazał, że łączny koszt utrzymania w tym okresie wyniósł 1.218 zł ( w tym leki rodziców w kwocie 60-100 zł i skarżącego w kwocie 10-50 zł), co miesięcznie daje kwotę około 406 zł. Oświadczył, że prowadzone postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dokonano zajęcia kont bankowych bankach na kwotę 26 739,18 zł dotyczy niezapłaconych faktur za reklamę wystawionych przez wierzyciela – spółkę A., a także, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na wniosek drugiego wierzyciela – spółki B., gdzie należność wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi wynosi 100. 862,41 zł, a wyegzekwowana kwota to 18.385 zł. Wyjaśnił, że Komornik w ramach prowadzonych czynności sprzedał dwa samochody (inne niż wskazane we wniosku) za kwotę 4 000 zł i 5 000 zł oraz wózek widłowy za kwotę 9.385 zł brutto. Skarżący przedłożył również wyciągi z posiadanych rachunków bankowych osobistych i firmowych prowadzonych przez Spółdzielczy Bank Powiatowy w P. bankach , [...] oraz wyjaśnił, że posiada konto kredytowe w banku [...], i że kwota udzielonego kredytu wynosi 200.000 zł, jednakże z powodu utraty płynności finansowej w dniu 21.07.2011r. Bank wypowiedział mu umowę kredytową a koszty odsetek powiększyły zadłużenie do kwoty 205 621,88 zł. Wyjaśnił również, że bank [...] kredytuje zakup samochodu Mercedes Sprinter do końca 2011 roku, i według harmonogramu skarżący powinien spłacić 69017,76 zł, a do spłaty powinno zostać "80381,61 zł", ( ostatnia rata płatna w marcu 2016r.), jednakże rzeczywista kwota kredytu jest wyższa z powodu braku terminowych spłat co powiązane jest z naliczaniem odsetek i kar umownych. Skarżący przedłożył wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za X-XII 2011 r., wykazując w X stratę w wysokości 88.530,17 zł, w XI w wysokości 49.909,33 zł, a w XII w wysokości 9.766,30 zł i wyjaśnił, powodem powstania straty jest zastój gospodarczy oraz wzmożona konkurencja na rynku i narastający kryzys gospodarczy, a także utrata jego wiarygodności gospodarczej spowodowana prowadzonym postępowaniem podatkowym oraz egzekucyjnym. Dokonując oceny wynikającej z tych dokumentów i oświadczeń sytuacji finansowej skarżącego, Sąd zauważa, że przedłożona do akt historia rachunków skarżącego (osobistego i firmowego) prowadzonych przez Spółdzielczy Bank Powiatowy w P. ( wolnego od zajęć egzekucyjnych) wykazuje, iż w okresie X-XII skarżący dokonywał wielokrotnie operacji finansowych (wpłaty i wypłaty) w znacznych kwotach i niejednokrotnie przewyższających kwotę należnych wpisów. Faktem jest, że sumaryczne zestawienie końcowo na dzień 10.01.2012 r. dało wynik w kwocie 138.05. zł (rachunek firmowy) jednakże wypłaty w tym okresie wyniosły 227.155, 83 zł, a wpłaty 227.195.38 zł. Podobnie na rachunku osobistym saldo końcowe na 10.01.2012 r. wyniosło 14.06. zł, jednakże wpłaty na to konto stanowiły sumę 224.718 zł, a wypłaty 224.711.97 zł. Istotnym przy tym jest, że w większości przypadków wypłaty z konta firmowego trafiały na konto osobiste skarżącego, skąd były wypłacane gotówką przez skarżącego. Operacje te miały miejsce jednego dnia. Dla przykładu: w 18.10.2011 r. skarżący z konta firmowego wypłaca 19.900 zł i wpłaca na rachunek własny i w tym dniu tą kwotę wypłaca z konta osobistego gotówką, podobnie w dniu 2.11.2011 r. wypłaca kwotę 27.100 zł , w dniu 9.11.2011 r. kwotę 45.800 zł, w dniu 21.12.2011 r. kwotę 32.600 zł i dokonuje tych samych operacji. Trudno zatem przyjąć, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Taki stan rzeczy - w ocenie Sądu - czyni niewiarygodnym twierdzenie podatnika, że pozostaje on na wyłącznym utrzymaniu rodziców, a świadczy jedynie o celowości działania skarżącego w dokonywaniu takich transakcji, w kontekście "dbałość o płynność finansową". Obrót znacznymi kwotami pomiędzy kontami własnymi podatnika ( osobiste i firmowe), widoczny jest również z wyciągu rachunku z bank [...]. W ocenie Sądu, w kontekście wykazanej straty z działalności gospodarczej, wskazać należy, że bilans przychodów i kosztów tworzony jest na potrzeby rozliczeń podatkowych i w istocie nie obrazuje realnych korzyści z prowadzonej działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Samo wykazanie straty, jako wynik końcowy danego miesiąca, czy roku nie uzasadnia jeszcze stanowiska, że dany przedsiębiorca jest w złej kondycji finansowej i że jego sytuacja materialna jest na tyle ciężka, iż wymaga pomocy państwa zakresie poniesienia za niego kosztów sądowych. Skarżący pomija, że z przedłożonego wyciągu z ksiąg za X-XII 2011r. wynika, że skarżący w tym okresie uzyskiwał wysoki przychód z tytułu sprzedaży towarów i usług ( X- 133.989,10 zł, XI-142.908,79 zł, XII – 140 517,53 zł,) jak również dokonywał zakupu towarów handlowych na duże kwoty ( X-202.486,99 zł, XI-190.855,40 zł, XII - 147.453, 83 zł ). Oznacza, to że skarżący nie wykazał, iż utracił płynność finansową, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych. Taki stan rzeczy potwierdza, że skarżący, jako przedsiębiorca nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, dlatego też - nawet pomimo przejściowych trudności finansowych, w ocenie Sądu, powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego. Podkreślić bowiem należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście dostatecznych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. W ocenie Sądu, skarżący takich dowodów i argumentacji, które potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych nie przedstawił. Na marginesie wskazać należy, że skarżący złożył skargę w przedmiotowej sprawie i w sprawie I SA/Lu 706/11 w dniu 18.10.2011 r., dlatego też dokonując wykazanych powyżej operacji gospodarczych w okresie ostatnich trzech miesięcy miał już pełną świadomość konieczności uiszczenia należnych koszów sądowych, z tymi skargami związanych. W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji.