I SA/Lu 708/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że z powodu kryzysu gospodarczego jego gospodarstwo od czterech lat znajduje się w stanie zapaści – nie może sprzedać zapasów (surowców zielarskich), jak też spłacić zobowiązań bankowych. Jego sytuację materialną pogarsza stan stosunków z rodziną – żona skarżącego wyeksmitowała go z ich wspólnego miejsca zamieszkania. Skarżący podał, że obecnie korzysta z pomocy finansowej matki, która pobiera rentę, jednakże nie wykazał jej jako osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W dalszej części urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy skarżący wykazał, że oprócz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha nie posiada innego majątku nieruchomego i ruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Oświadczył, że z gospodarstwa rolnego nie osiąga żadnego dochodu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). Oceniając wniosek skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w sprawie niniejszej, referendarz miał na uwadze, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym również w sprawie I SA/Lu 709/11. Podnieść przede wszystkim należy, że ocena możliwości poniesienia przez stronę wymaganych kosztów jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Wyjaśnienia wymagała kwestia posiadanego majątku, bowiem skarżący oprócz nieruchomości rolnej nie wykazał innego majątku, natomiast z akt administracyjnych wynikało, że jest również właścicielem nieruchomości budynkowych i sprzętu rolniczego. Dla oceny wniosku o prawo pomocy niezbędne były także informacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą "[...]", o czym skarżący nie wspomniał w urzędowym formularzu. Skarżący ponadto nie podał, jaka jest wielkość miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz jaka jest wielkość ciążących na nim zobowiązań finansowych i czy są spłacane. W związku z powyższym w dniu 16 stycznia 2012 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: oświadczenia wskazującego stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego i dokumentów źródłowych poświadczających ich wysokość; wyciągów z rachunków bankowych i lokat z okresu ostatnich trzech miesięcy; dokumentów źródłowych wskazujących na rodzaj i wysokość posiadanych zobowiązań finansowych i sposobu ich spłaty; oświadczenia o przychodach i kosztach w prowadzonej działalności gospodarczej za listopad i grudzień 2011 r.; oświadczenia wyjaśniającego do kogo należy dom, w którym obecnie zamieszkuje, oświadczenia wyjaśniającego czy nadal jest użytkownikiem wieczystym działek o wskazanych numerach na terenie miejscowości L. oraz dokumentu źródłowego wskazującego na wysokość pobieranego przez jego matkę świadczenia. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył oświadczenie z dnia 31 stycznia 2012 r.; fakturę VAT za telefon z dnia 3 grudnia 2011 r. wystawioną na córkę skarżącego N. W. ; upoważnienie skarżącego do pobierania emerytury matki H. N.; bankowy dowód wypłaty z dnia 2 grudnia 2011 r. kwoty [...] zł podpisany przez matkę skarżącego; dowód opłaty przez córkę skarżącego należności za telefon w dniu 5 stycznia 2012 r. ; trzy wyciągi bankowe z rachunku bankowego matki skarżącego; zawiadomienie z dnia 17 stycznia 2012 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącego; tytuł wykonawczy z dnia 14 grudnia 2011 r.; umowę o kredyt gotówkowy zawartą przez matkę skarżącego z bankiem [...] z dnia 1 grudnia 2011 r. wraz z zawiadomieniem tego banku z 14 grudnia 2011 r.; dwie faktury za usługi telekomunikacyjne i Internet z dnia 12 grudnia 2011 r. i 12 stycznia 2012 r. wraz z dwoma odcinkami druków opłaty dla wpłacającego wystawione na matkę skarżącego oraz plik paragonów za dokonane zakupy. W świetle złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych na wezwanie dokumentów i oświadczenia strony, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w całkowitym, bądź częściowym zakresie. W ocenie referendarza, skarżący nie ujawnił w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Dokumenty złożone w związku z wezwaniem referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2012 r. dotyczą głównie zobowiązań i dochodów matki (umowa o kredyt zawarta przez matkę skarżącego, dowód wypłaty pożyczki przez matkę skarżącego, wyciągi z rachunku bankowego matki), a także opłat za media (telefon, Internet) dokonywanych przez matkę i córkę. Dokumenty te nie mogą zatem obrazować sytuacji finansowej, w jakiej znajduje się skarżący. Jedynie trzy z przedłożonych dokumentów dotyczą skarżącego: upoważnienie do odbioru emerytury matki, tytuł wykonawczy z dnia 14 grudnia 2011 r., z którego wynika zaległość skarżącego w opłacie podatku od [...] oraz zawiadomienie z dnia 17 stycznia 2012 r. o zajęciu rachunku bankowego skarżącego prowadzonego w [...] Banku [...] w L. Skarżący korzysta wprawdzie z pomocy finansowej matki, która pobiera emeryturę w wysokości [...] zł netto (co potwierdzają przestawione wyciągi bankowe), jednakże jak oświadczył w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy, nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Wątpliwości w zakresie posiadanego majątku i stanu finansów skarżącego (powstałe w wyniku porównania informacji podanych w urzędowym formularzu z informacjami zawartymi w aktach sprawy), nie wyjaśnia również jego oświadczenie z dnia 31 stycznia 2012 r. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał jakichkolwiek dochodów z działalności rolniczej, nie wykazał też aby prowadził działalność gospodarczą, jak również podał, że oprócz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha nie ma żadnego majątku nieruchomego i ruchomego. Tymczasem z akt sprawy wynika, że oprócz posiadanych gruntów jest właścicielem nieruchomości budynkowych o łącznej powierzchni [...] m2 i [...] m2 (dane o nieruchomościach k.2-5 i k.12-14 akt administracyjnych), właścicielem maszyn rolniczych – dwóch ciągników siodłowych i trzech naczep, a ponadto uprawia i zbiera zioła również na gruntach dzierżawionych od innych rolników o pow. ok. [...] – [...] ha (protokół przesłuchania strony z 30 marca 2011 r. k- 59 akt administracyjnych). Z kolei w oświadczeniu z dnia 31 stycznia 2012 r. skarżący podał, że jego działalność rolna może być obarczona długiem, ale nie jest niedochodowa (nie wskazując wielkości dochodu), a ponadto, że posiada ziemię budynki i maszyny (nie wskazując ani rodzaju i wielkości budynków, ani rodzaju posiadanych maszyn). W oświadczeniu tym skarżący wskazał również, że jego środki "materialne i ruchome" związane z prowadzeniem gospodarstwa mają zdecydowanie większą wartość niż jego długi jako rolnika, jednakże nie podał jakie dokładnie ma zobowiązania finansowe, jaka jest ich wielkość, ani czy są one spłacane. Z oświadczenia tego wynika również (czego nie wykazał w urzędowym formularzu wniosku), że skarżący ma dom w miejscowości L., wspomniał bowiem, iż w dniu [...] r. uległ wypadkowi przy naprawie dachu mieszkania na terenie jego gospodarstwa rolnego (nie podał jednak jego powierzchni). Z kolei pisząc o dokonaniu przez żonę jego eksmisji ze "wspólnego domu przy ul. K." (a więc majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską) również nie podał powierzchni tej nieruchomości. W dalszej kolejności zauważyć należy, że skarżący mimo stosownego wezwania w tym zakresie, nie nadesłał dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. W oświadczeniu z dnia 31 stycznia 2012 r. stwierdził, że nie posiada rachunków "obrotowych", natomiast na istniejącym rachunku "nic się nie dzieje". W działalności gospodarczej (działalność konsultingowa) nie ponosił żadnych zysków ani strat, ponieważ w okresie ostatnich dwóch lat całkowicie jej poniechał. Jak jednak wynika z pisma Urzędu Miasta L. z dnia 21 marca 2011 r. (k-50 akt administracyjnych) skarżący jest zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta L. i od dnia 25 maja 1992 r. prowadzi działalność pod firmą "[...]" pod adresem M. G., gmina K. Z zaświadczenia tego nie wynika aby skarżący zlikwidował bądź zawiesił działalność, a zatem jako zarejestrowany podmiot gospodarczy powinien prowadzić i posiadać stosowną do rodzaju opodatkowania dokumentację księgową i finansową. Zdaniem referendarza, skarżący nie wyjaśniając wyczerpująco swojej sytuacji majątkowej, nie ujawniając dochodów z działalności rolniczej, jak również nie przedkładając dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, uniemożliwił tym samym ocenę jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.