I SA/Lu 714/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-06-05
Skład orzekający: Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powinien zostać uwzględniony, jeśli uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnych informacji uzyskanych telefonicznie od pracownika sądu przez pracownika kancelarii pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Działania pełnomocnika, polegające na zleceniu pracownikowi kancelarii ustalenia wyników spraw drogą telefoniczną, nie spełniają wymogu należytej staranności wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika, który powinien osobiście lub przez umocowaną osobę wglądać do akt sprawy w siedzibie sądu.Stan faktyczny
Pełnomocnik spółki A sp. z o.o. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2013 r., który oddalił skargę spółki. Uchybienie terminu miało nastąpić z powodu błędnych informacji uzyskanych telefonicznie od pracownika sądu przez pracownika kancelarii pełnomocnika, który nie ustalił, że w sprawie zapadło rozstrzygnięcie. Sąd pierwszej instancji, po uchyleniu przez NSA zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu braków formalnych, rozpoznał wniosek merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o.o. we W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 714/13 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za kwiecień 2010 r. oraz z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 714/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A sp. z o.o. we W. na wskazane w sentencji decyzje Dyrektora Izby Celnej w B..
Pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. (data pisma) pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wnosząc jednocześnie o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Uzasadniając wniosek wskazał, że sprawa niniejsza miała być rozpoznana na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2013 r. jednak postanowieniem sądu jej rozpoznanie zostało odroczone na dzień 3 grudnia 2013 r., na który to dzień wcześniej było już wyznaczonych szereg spraw skarżącej. Pełnomocnik był obecny na posiedzeniach w dniu 22 i 27 listopada 2013 r., natomiast nie był obecny na posiedzeniach w dniu 28 i 3 grudnia 2013 r. W dniu 4 grudnia 2013 r. pełnomocnik spółki zwrócił się do pracownika swojej kancelarii o ustalenie wyników spraw skarżącej, w których rozstrzygnięcia zapadły w dniach: 28 listopada, 3 i 4 grudnia 2013 r. W dniu 5 grudnia 2013 r. pracownik kancelarii w telefonicznej rozmowie z pracownikiem sekretariatu tutejszego Sądu ustalił, że w dniu 3 grudnia 2013 r. zapadły rozstrzygnięcia w następujących sprawach: I SA/Lu 727/13, I SA/Lu 728/13, I SA/Lu 729/13, I SA/Lu 736/13, I SA/Lu 740/13, I SA/Lu 741/13. Jak wskazał, informacja ta została udzielona na wyraźne pytanie o podanie sygnatur i wyników wszystkich spraw skarżącej rozpoznanych przez sąd tego dnia.
W związku z uzyskanymi informacjami pełnomocnik podjął działania związane z wystąpieniem o sporządzenie uzasadnień wyroków w powyższych sprawach.
Następnie w dniu 17 grudnia 2013 r. dokonując kontroli terminowości sporządzanych w kancelarii pism pełnomocnik polecił ponownie zwrócenie się do sądu o ustalenie wyników spraw wyznaczonych pierwotnie na 22 listopada 2013 r. Tym razem pracownik kancelarii ustalił w telefonicznej rozmowie z pracownikiem sekretariatu sądu, że w sprawach tych sąd oddalił skargi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. Na potwierdzenie wskazanych we wniosku okoliczności pełnomocnik przedłożył wydruki z poczty elektronicznej listów z dni: 4, 5 i 17 grudnia 2013 r.
W związku z powyższym pełnomocnik stwierdził, że do uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia doszło bez jego winy, gdyż podjął on 4 grudnia 2013 r. racjonalne czynności celem ustalenia czy i jakie rozstrzygnięcia zapadły w sprawach skarżącej spółki w dniu 3 grudnia 2013 r. Dodał, że zasięganie informacji drogą telefoniczną było spowodowane znaczną odległością pomiędzy siedzibą sądu, a miejscem prowadzenia kancelarii. Podkreślił, również, że pracownik kancelarii któremu zlecone zostały czynności związane z ustaleniem terminu i rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej dochował wymogu należytej staranności, a brak informacji o wyroku wydanym w niniejszej sprawie mógł wynikać z faktu, że pracownik sądu udzielił informacji dysponując jedynie protokołami z rozpraw zaplanowanych na 3 grudnia 2013 r., a nie tych w których termin rozprawy został odroczony na ten dzień.
Zarządzeniem sędziego z dnia 6 lutego 2014 r. wniosek ten - wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych - pozostawiono bez rozpoznania,.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 529/14, uchylił powyższe zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu złożenie wniosku o przywrócenie terminu, bez jego uwierzytelnienia przy jednoczesnym dołączeniu do akt sprawy załączników poświadczonych za zgodność z oryginałem, nie można zakwalifikować jako braku istotnego, uniemożliwiającego rozpoznanie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto strona winna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu.
W przedmiotowej sprawie warunki formalne wniosku zostały spełnione. Skarżąca zachowała ustawowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wraz z wnioskiem uzupełniła jej braki, czyniąc zadość wymaganiu dokonania uchybionych czynności.
Oceny wymagała zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się natomiast z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody.
Podkreślenia wymaga również to, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 214; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Strona postępowania ponosi zatem wszelkie konsekwencje procesowe, za błędy i zaniechania osób trzecich, które umocowała do reprezentowania jej przed sądem. Skoro zatem strona ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji w postępowaniu przed sądem, to w przypadku uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, należałoby badać brak winy po stronie pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2006 r., sygn. I GZ 18/06, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminowi możnaby przyjąć tylko wtedy, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć przeszkody przy użyciu należytego w danych okolicznościach wysiłku.
W ocenie sądu, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią o braku winy uzasadniającym przywrócenie uchybionego terminu.
Zasadniczym wskazanym powodem uchybienia terminu był brak informacji o wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroku w sprawie niniejszej po rozpoznaniu jej na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. Oceniając wskazaną przyczynę uchybienia terminu, w kontekście okoliczności faktycznych sprawy stwierdzić należy, że nie wydaje się prawdopodobne aby do uchybienia terminu doszło bez winy strony.
Podkreślić należy, że w sprawie działa fachowy pełnomocnik, który winien zachować należytą staranność w pilnowaniu interesów procesowych strony i w związku z tym dopilnować jakim rozstrzygnięciem i w jakiej dacie zakończyło się określone postępowanie sądowe. Zlecenie tych czynności pracownikowi jego kancelarii, jakkolwiek dopuszczalne nie spełnia warunku należytej staranności. Tym bardziej, że pracownik ów dokonał tego na podstawie jedynie rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądu. Zdaniem sądu obowiązkiem pełnomocnika strony należycie dbającego o interesy procesowe mocodawcy jest ustalanie jakie czynności procesowe zostały w sprawie podjęte, poprzez osobisty (lub zlecony umocowanej osobie) wgląd do akt sprawy w siedzibie sądu. Monitorowanie przebiegu postępowania poprzez kontakt telefoniczny z sądem nie spełnia tego wymogu. Akt sprawy najrzetelniej i w pełni obrazują przebieg postępowania. Nie może przy tym być brana pod uwagę znaczna odległość pomiędzy kancelarią pełnomocnika strony, a właściwym sądem, która utrudnai pełnomocnikowi takie postępowanie.
Ponadto, gdyby nawet przyjąć, że pracownik sądu nie udzielił pracownikowi kancelarii pełnych informacji, winno wzbudzić jego podejrzenia brak informacji o sprawach w których rozprawach uczestniczył w dniu 22 listopada 2013 r. Brak tych podejrzeń wskazuje, że w niewystarczającym stopniu dokonał analizy informacji otrzymanej od pracownika kancelarii w dniu 4 grudnia 2014 r. Dopiero 17 grudnia 2013 r. (po 13 dniach )pełnomocnik strony podjął próbę ustalenia rozstrzygnięcia w tych sprawach, a tym samym również w niniejszej.
Na marginesie dodać należy, że w razie powzięcia wątpliwości, co do udzielonych przez sekretariat sądu informacji odnośnie wydanego rozstrzygnięcia do dyspozycji stron postępowania pozostaje również internetowa baza orzeczeń i informacji o sprawach CBOIS (https://cbois.nsa.gov.pl/), w której dysponując sygnaturą akt można ustalić datę i treść wydanego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym w ocenie Sądu nie można stwierdzić aby w sprawie niniejszej wystąpiła przesłanka, braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, warunkująca przywrócenie tego terminu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło