I SA/Lu 717/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. Decyzją wydaną wobec B. J. w dniu [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., nr 75 poz. 802 z późn. zm.), Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] października 2002 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] stycznia 2002 r. skarżący dokonał (wg dokumentu SAD Nr [...]) zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzonego z Holandii samochodu osobowego marki Rover typ 416, rok produkcji 1997, pojemność silnika 1589 ccm. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m. in. umowę kupna – sprzedaży z dnia 17 stycznia 2002 r., określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 3.850,00 EUR, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] oraz deklarację wartości celnej. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] 2002 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego na kwotę 4.186,80 EUR (15.065 zł.) zł. Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe i ustalił wartość celną przedmiotowego pojazdu na kwotę 19.452 zł. na podstawie danych zawartych w katalogu Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe "[...]" styczeń 2002 r. Od ceny rynkowej 25.250 zł. odliczono kolejno 22% podatku VAT i 6,4 % podatku akcyzowego. Pismem z dnia [...] października 2002 r. strona odwołała się od powyższej decyzji, zarzucając jej przeprowadzenie błędnej kalkulacji oraz przyjęcie za podstawę ustalenia wartości celnej cen pojazdów używanych na rynku niemieckim, chociaż przedmiotem importu był samochód z rynku holenderskiego. Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uwzględnienia w/w odwołania i decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Lublinie, który to Sąd wyrokiem z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt I S.A./Lu 187/03 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy celne nie wykazały w należyty sposób braku wiarygodności ceny transakcyjnej poprzez porównanie tej ceny z ceną z rynku holenderskiego. Porównanie bowiem dotyczyło rynku niemieckiego. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wartości celnej i ustalił wartość celną importowanego samochodu w kwocie 17.683 zł. na podstawie katalogu "[...]", odliczając zgodnie z wnioskiem strony 10% marży, 22% podatku VAT i 6,4 % podatku akcyzowego. Organ wskazał również, iż istnieją podstawy do zakwestionowania wartości celnej, wynikającej z ceny transakcyjnej wskazanej przez stronę. Nieadekwatność ceny transakcyjnej do wartości samochodu wynika m. in. z jej porównania do cen zbliżonego do holenderskiego rynku belgijskiego (katalog Eurotax Belgia Voitures, Particulieres, Personwagens 09/2001 str. 492). Wartość takiego pojazdu wg cyt. katalogu waha się od 4.980 EUR do 5.400 EUR, a zatem wskazana cena transakcyjna 3.850 EUR jest zaniżona o ok. 25%. Powyższą decyzję strona zaskarżyła w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Strona zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych rozumiany jako zastosowanie metody z art. 29 Kodeksu Celnego mimo nie podważenia wiarygodności dokumentów przedłożonych przez skarżącego, a także zastosowanie przy ustalaniu wartości samochodu danych katalogowych dotyczących rynku belgijskiego i niemieckiego, zamiast danych o rynku pochodzenia towaru (holenderskiego). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując przyczyny zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z dokumentów złączonych do zgłoszenia celnego, a także wydania decyzji ustalającej wartość celną importowanego pojazdu w oparciu o zastępczą metodę wyceny, określoną w art. 29 kodeksu celnego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że art. 23 § 7 kodeksu celnego upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów pod względem zarówno formalnym jak i merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności. Naczelnik Urzędu Celnego nie zakwestionował faktury pod względem formalnym, a odmówił jedynie wiarygodności widniejącej na niej cenie zakupu pojazdu. Bezpodstawny jest zarzut, iż zastosowania do ustalenia wartości celnej danych z innych rynków niż holenderski, gdyż wartość celną ustalono na podstawie katalogu "[...]" dotyczącego rynku polskiego. Informacje zawarte w innych katalogach (belgijskim i niemieckim) posłużyły jedynie do porównania z ceną kupna – sprzedaży, a nie dla ustalenia wartości celnej. Rozpatrując skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty długu celnego (art. 65 § 3 kodeksu celnego). Długiem celnym w przywozie jest zobowiązanie powstałe z mocy prawa do uiszczenia należności celnych przywozowych (art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego). Należności celne przywozowe są wymagalne według wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 kodeksu celnego). W okolicznościach sprawy niniejszej nie przyjęcie za wartość celną wartości transakcyjnej było uzasadnione, gdyż istniały podstawy do przyjęcia, że nastąpiło jej zaniżenie, które wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym organ celny usunął uchybienie, które stało się przyczyną uchylenia poprzedniej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie wartości transakcyjnej, wybór innej metody ustalenia wartości celnej nie jest dowolny. Uzasadnienie przez organy celne zastosowania tzw. metody ostatniej szansy (art. 29 kodeksu celnego) nie ograniczyło się zatem do ogólnikowego stwierdzenia o "braku możliwości" ustalenia wartości celnej na podstawie art. 25-28 kodeksu celnego, lecz wskazywało precyzyjnie i wg kolejności metod przyjętej przez ustawodawcę, dlaczego, zdaniem organu celnego, pozostałe metody nie mogą znaleźć zastosowania. Trafność tych poglądów, w oparciu o stanowisko Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) zawarte w studium opublikowanym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia dotyczące wartość celnej (Dz. U. nr 80 poz. 908) nie budzi wątpliwości. Zgodnie z ta metodą, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25-28, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., 2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., 3) przepisów tytułu II działu III kodeksu celnego. Oceniając prawidłowość zastosowania w sprawie metody ostatniej szansy, należy zwrócić uwagę, że z uwag interpretacyjnych do artykułu 7 cytowanego Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 wynika, iż wartość celna określona powyższą metodą powinna być w możliwie największym stopniu oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, które powinny być stosowane z "rozsądną elastycznością". Organ celny porównał wartość transakcyjną wskazaną w niezależnych katalogach eksperckich ([...]) i przyjął za podstawę cenę niższą. Tego rodzaju działanie, prowadzące do przyjęcia ceny, prawidłowo zakłada porównywalność wartości transakcji podobnych samochodów. Cena z katalogu "[...]" odzwierciedla ceny samochodów na rynku polskim, a więc może stanowić podstawę dla ustalenia wartości celnej. Dla ustalenia wartości celnej "metodą ostatniej szansy" nie ma przesądzającego znaczenia zróżnicowanie cen samochodów w poszczególnych krajach (Belgia, Niemcy, Holandia) – jak twierdzi skarżący. Istotna jest bowiem rzeczywista wartość towaru na docelowym rynku polskim, a ta jest niezależna od kraju pochodzenia (miejsca, gdzie uprzednio pojazd był zarejestrowany). Ważne jest bowiem nie to, "za ile towar został kupiony", ale "ile on jest wart". Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.