I SA/Lu 719/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2002 r. - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia odmówić I.K. przyznania prawa pomocy. Adwokat W.M. pełnomocnik skarżącej I.K. do złożonej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej załączył na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż skarżąca wraz z mężem utrzymują się wyłącznie z emerytur w łącznej wysokości [...] zł brutto (na wnioskodawczynię przypada [...] zł, natomiast na jej męża przypada [...] zł). Ze złożonego oświadczenia wynika, iż obecnie skarżąca wraz z mężem nie posiadają majątku w postaci nieruchomości (dom został darowany członkom najbliższej rodziny). Wnioskodawczyni wspólnie z mężem posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...] USD i [...] zł. Oszczędności te skarżąca traktuje jako rezerwę na przyszłość na koszty leczenia małżonków. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, co następuje: Dyspozycja art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniało by stronę skarżącą od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Skarżąca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt I FZ 429/05 - niepublikowane). Z uwagi na podaną w skardze jak i w odpowiedzi na nią wysokość przedmiotu zaskarżenia (należność główna wynosi 172 713 zł) koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżąca może ponieść obecnie sprowadzają się do wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 2000 zł ( § 1 pkt. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych pozostałych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł ( § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Ewentualne koszty sądowe mogą również dotyczyć potencjalnej skargi kasacyjnej, od której wpis sądowy wynosi połowę wpisu od skargi (§ 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych. W ocenie referendarza sądowego złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podnieść trzeba, iż liczące 2 osoby wspólne gospodarstwo domowe skarżącej posiada duże oszczędności w wysokości [...] USD i [...] zł. Biorąc pod uwagę nawet koszty koniecznego utrzymania oraz leczenia, których to wnioskodawczyni nie precyzuje zgromadzone środki z powodzeniem pozwalają jej na uiszczenie kosztów sądowych w tej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, nie można przyjąć, że skarżąca wykazała, że obiektywnie i rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi jej poniesienie kosztów udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym lub aby nie miała możliwości pozyskania tych środków. Dotyczy to również pozostałych kosztów sądowych, które nie muszą być wydatkowane już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego Biorąc to pod uwagę, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.