I SA/Lu 734/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł, że od wielu miesięcy znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, finansowej i zdrowotnej, gdyż prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty (ok. [...] zł). Skarżący oświadczył również, że od wielu miesięcy pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy uzyskują niewielkie świadczenia emerytalno – rentowe. Rodzice leczą się z powodu "wieku starczego", natomiast on sam od wielu lat leczy się na [...]. Odnośnie stanu majątkowego skarżący podał, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, z której uzyskuje dochód ok. [...] zł miesięcznie, a poza tym, ani on, ani jego rodzice nie posiadają innych nieruchomości, jak też żadnych zasobów pieniężnych. Dom, w którym zamieszkuje wraz z rodzicami należy do jego siostry. Ponadto skarżący wykazał, że posiada samochód ciężarowy marki [...] (r. prod. [...]), zajęty przez komornika oraz samochód ciężarowy marki [...] (r. prod. [...]), zakupiony na kredyt bankowy (obecnie spłacił połowę rat). W dalszej części wniosku skarżący podał, że ojciec otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, zaś matka pobiera rentę w kwocie [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 grudnia 2011 r. skarżący nadesłał następujące dokumenty źródłowe: zaświadczenie urzędu gminy z dnia 9 stycznia 2012 r. o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego; oświadczenie dotyczące płatności bezpośrednich na 2011 r.; dokumenty dotyczące zajęć komorniczych; wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, aktualny wykaz środków majątkowych służących prowadzeniu działalności gospodarczej; oświadczenie o przychodach i kosztach w prowadzonej działalności gospodarczej za miesiące październik – grudzień 2011 r.; zestawienie średnich miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego oraz kserokopie rachunków za gaz, energię elektryczną, telefon, wodę. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony skarżącej, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów, stwierdzić należy, że wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Należy mieć na uwadze, iż skarżący oprócz wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej złożył również wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawach I SA/Lu 732/11 i I SA/Lu 733/11. Z kolei wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawach I SA/Lu 706/11 i I SA/Lu 707/11 zostały rozstrzygnięte postanowieniami sądu z dnia 31 stycznia 2012 r., którymi odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na obecnym etapie sprawy do wymagalnych kosztów sądowych należy koszt wpisu sądowego od wniesionych skarg (w sprawie I SA/Lu 732/11 – [...] zł; w sprawie I SA/Lu 733/11– [...] zł; w sprawie I SA/Lu 734/11 – [...] zł; natomiast łączny koszt wpisów od skarg w sprawach I SA/Lu 706/11 i I SA/Lu 707/11 – [...] zł). Łączne koszty wpisów sądowych od wniesionych skarg wynoszą [...] zł. Jeśli chodzi o koszt ustanowienia adwokata, to zgodnie z art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), koszt ten będzie zależny od wartości przedmiotu zaskarżenia danej sprawy. Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, iż skarżący wykazał spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów lub o bardzo niskich dochodach). W świetle przedstawionych przez skarżącego okoliczności, brak jest podstaw do uznania, iż jego sytuacja materialna należy do skrajnie trudnych. Skarżący, aczkolwiek nie posiada własnego domu, ani mieszkania, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel., posiada też środki majątkowe służące prowadzeniu działalności gospodarczej (oświadczenie skarżącego z 11 stycznia 2012 r.). W ocenie referendarza nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego, iż pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]". W oświadczeniu z dnia 11 stycznia 2012 r. skarżący podał, że w miesiącach od października do grudnia 2011 r. przychody z prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły: w październiku [...] zł - sprzedaż towarów handlowych i [...] zł sprzedaż usług; w listopadzie [...] zł – sprzedaż towarów handlowych; w grudniu [...] – sprzedaż towarów handlowych. Z kolei koszty w prowadzonej działalności gospodarczej przedstawiały się następująco: w październiku 2011 r. – wynagrodzenia [...] zł, zakup części i materiałów – [...] zł, towary handlowe – [...] zł, media – [...] zł, rata leasingowa – [...] zł, pozycjonowanie – [...], podatek – [...] zł; w listopadzie 2011 r. - wynagrodzenia [...] zł, zakup części i materiałów – [...] zł, towary handlowe – [...] zł, media – [...] zł, pozostałe koszty leasingu – [...] zł, pozycjonowanie – [...] zł; w grudniu 2011 r. - wynagrodzenia [...] zł, zakup części i materiałów – [...] zł, media – [...] zł, pozycjonowanie – [...] zł, art. biurowe – [...]zł, paliwo – [...] zł. Z powyższego zestawienia wynika, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza generuje straty. Skarżący nie wyjaśnił jednakże z w jaki sposób pokrywa stratę, zaś mając na uwadze wielkość dokonywanych obrotów (np. w miesiącu październiku 2011 r. dokonał zakupu części i materiałów na kwotę [...] zł, i towarów handlowych na kwotę [...] zł, w miesiącu grudniu 2011 r. dokonał zakupu części i materiałów na kwotę [...] zł), należy przyjąć, że skarżący posiada środki finansowe mogące służyć opłaceniu również kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście podkreślić należy, że strata z działalności gospodarczej jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów jest pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z przedstawionych rachunków bankowych (konta osobiste i konta założone w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą) skarżący obraca znacznymi kwotami pieniężnymi. W listopadzie 2011 r. skarżący na konto osobiste prowadzone w banku [...] dokonał wpłat w wysokości [...] zł (w dniu 3 listopada 2011 r.) i [...] zł (w dniu 21 listopada 2011 r.), zaś w grudniu 2011 r. (tj. w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu) skarżący dokonał następujących wpłat w wysokości [...] zł ( w dniu 1 grudnia 2011 r.), [...] zł (w dniu 13 grudnia 2011 r.), [...] zł (w dniu 16 grudnia 2011 r.). Również na konto osobiste prowadzone w [...] Banku [...] w [...] skarżący dokonywał wielotysięcznych wpłat, w tym w grudniu 2011 r. – [...] zł i [...] zł (w dniu 15 grudnia 2011 r.), [...] zł (w dniu 21 grudnia 2011 r.), [...] zł (w dniu 27 grudnia 2011r.). Istotne przy tym jest, że wpłaty na rachunek osobisty skarżącego w tym banku (wolny od zajęć egzekucyjnych) pochodziły z konta firmowego skarżącego. Ogółem obroty tylko na rachunku osobistym w [...] Banku [...] w [...] w okresie od października do grudnia 2011 r. wyniosły [...] zł. Należy również odnotować, iż z rachunku walutowego prowadzonego w [...], skarżący w dniu 16 grudnia 2011 r. dokonał wypłaty środków w kwocie [...] euro. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania, iż skarżący w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie posiadał wolnych środków pieniężnych na opłacenie kosztów postępowania w sprawie niniejszej (i przy uwzględnieniu wysokości kosztów postępowania w pozostałych sprawach, w których złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy). Skarżący określił, iż miesięczne koszty utrzymania koniecznego związane z opłatami za media stanowią kwotę [...] zł (woda – [...] zł, telefon – [...] zł, energia – [...] zł, gaz – [...] zł) oraz stwierdził, że pozostałe środki pieniężne pochłania zakup żywności i środków czystości. Zdaniem referendarza nie można zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego kosztów energii w takiej wysokości jak podał to skarżący, gdyż znacznie przekraczają one przeciętne zużycie energii trzyosobowego gospodarstwa domowego. Przedłożona faktura VAT za energię za okres od 16 września do 22 listopada 2011 r. na kwotę [...] zł (ok. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym) wskazuje, że koszty mogą być związane z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Mając powyższe na uwadze, w ocenie referendarza skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.