I SA/Lu 737/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019r. sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek J. A. (podatnik) z dnia [...] kwietnia 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1999 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 1999 r. W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że podatnik, pomimo stosownego wezwania ze strony organu, nie uzupełnił braków formalnych wniosku o stwierdzenie nieważności, bowiem nie wymienił daty i numeru decyzji objętej tym wnioskiem. Organ zaznaczył przy tym, że powyższe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wystosował do podatnika mając na uwadze także wielość inicjowanych przez niego postępowań podatkowych. W tym stanie sprawy organ stanął na stanowisku, zgodnie z którym żądanie podatnika nie zostało sprecyzowane w sposób wymagany przez art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 ze zm. - O.p.) i dlatego należało zastosować art. 169 § 4 tej ustawy. Z tym uzasadnieniem organ postanowił o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku podatnika o stwierdzenie nieważności decyzji, która, zdaniem organu, nie została odpowiednio zindywidualizowana. Podatnik złożył skargę na zrelacjonowane postanowienie organu. Domagał się jego uchylenia i stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L., zgodnie z jego wnioskiem oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie art. 70 § 8, art. 247, art. 249 § 1, § 2, art. 233 O.p. Uzasadniając zawarte w skardze żądanie, podatnik nawiązał do zabezpieczenia zaległości podatkowych poprzez ustanowienie hipotek na jego nieruchomościach. Wykazywał, że organ wydał decyzję bez ustalenia kluczowych okoliczności i bez rozpatrzenia istoty sprawy. Zdaniem podatnika, organ powinien był wznowić postępowanie podatkowe, a po jego przeprowadzeniu w sposób wyczerpujący i rzetelny, a przede wszystkim bezstronny, potwierdzić upływ terminu przedawnienia. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje: Skarga podatnika zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu z dnia [...] lipca 2018 r. nie są zgodne z prawem. Spór podatnika z organem koncentrował się na zagadnieniu czy podatnik sformułował treść żądania odpowiednio precyzyjnie, w sposób pozwalający organowi powziąć wiedzę o tym, jaka konkretnie decyzja została objęta wnioskiem podatnika o stwierdzenie nieważności. Podatnik domagał się od organu "(...) stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1999 r. określającą podatek od nieruchomości za rok 1999 (...)". Zdaniem organu, skoro podatnik, pomimo prawidłowego wezwania, nie skonkretyzował daty i numeru decyzji, której stwierdzenia nieważności oczekuje, to tym samym nie usunął braków formalnych wniosku, w rozumieniu określonym w art. 169 § 1 i § 4 O.p. Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej, w pierwszej kolejności wymaga przypomnienia, że w myśl art. 168 § 2 O.p. podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Następnie stosownie do art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jak stanowi w dalszej kolejności art. 168 § 4 O.p., organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Jednocześnie zgodnie z art. 248 § 1 O.p. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. W przytoczonym stanie prawnym, co do zasady, obowiązkiem podatnika jest sformułowanie składanego organowi wniosku w taki sposób, który - po lekturze pełnej jego treści - obiektywnie pozwoli organowi odczytać czego konkretnie żąda podatnik. W realiach analizowanej sprawy podatnik niewątpliwie wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Nie wymienił jej daty i numeru, ale jednocześnie wyjaśnił w treści złożonego organowi wniosku, że ma na uwadze decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1999 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 1999 r. W tej sytuacji podatnik wystarczająco sprecyzował organowi decyzję objętą jego wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Uczynił to nie przez podanie jej daty i numeru, ale nawiązując do strony podmiotowej i przedmiotowej zawartego w niej rozstrzygnięcia oraz do organu I instancji. Należy zauważyć, że - obiektywnie rzecz biorąc - organ, co do zasady, jest w stanie zindywidualizować decyzję objętą wnioskiem podatnika o stwierdzenie nieważności nie tylko według daty i numeru, ale także według innych jej elementów, w tym kierując się imieniem i nazwiskiem podatnika, przedmiotem rozstrzygnięcia, organem I instancji, do których nawiązał podatnik w treści analizowanego żądania. W tej sprawie organ nie wykazał dlaczego nie mógłby tego uczynić, jakie zaistniały obiektywne przeszkody. W art. 168 § 2 O.p. ustawodawca stanowi o obowiązku wnoszącego podanie (składającego wniosek) określenia treści żądania i na tym poprzestaje. Nie wymaga określenia daty i numeru decyzji w przypadku wniosku o stwierdzenie nieważności, jako koniecznego wymogu formalnego. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił podatnikowi swobodę w doborze kryteriów indywidualizujących decyzję, której stwierdzenia nieważności żąda od organu. Być może organowi byłoby łatwiej, gdyby podatnik sam określił datę i numer decyzji, którą ma na uwadze, występując z żądaniem stwierdzenia nieważności. Jednak kierując się rozwiązaniem przyjętym przez ustawodawcę w treści art. 168 § 2 O.p., zagadnieniem drugoplanowym jest czy podatnik sfomułował treść żądania w sposób prostszy, z punktu widzenia oczekiwań organu, czy też uczynił to w sposób wymagający zastosowania innych kryteriów niż preferowane przez organ. Natomiast rozstrzygające znaczenie ma to czy lektura wniosku o stwierdzenie nieważności, wszystkie podane w nim informacje, obiektywnie pozwalają organowi ustalić jaka konkretnie decyzja została w nim opisana przez podatnika, a więc czy tym samym da się odczytać treść żądania podatnika. W stanie analizowanej sprawy, nawet jeśli podatnik nie wymienił organowi daty i numeru decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, to jednocześnie przedstawił organowi inne dane opisujące konkretną decyzję organu, którą podatnik miał na uwadze. Jednocześnie, jak dotąd, organ nie wykazał, aby informacje zaoferowane przez podatnika miały być niewystarczające na potrzeby zindywidualizowania decyzji, do której odnosi się zgłoszone żądanie stwierdzenia nieważności. Organ nie przedstawił żadnego argumentu, żadnej okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że znając adresata, przedmiot i organ I instancji, mimo tego obiektywnie nie jest w stanie ustalić decyzji objętej wnioskiem podatnika o stwierdzenie nieważności. W świetle powyższego, zdaniem sądu, organ w swojej argumentacji dokonał nadinterpretacji art. 168 § 2 O.p. Dopatrzył się bowiem w tej regulacji wymagań, których ustawodawca nie sformułował. Przepis ten, zgodnie z jego brzmieniem, wymaga od podatnika określenia treści żądania, bez precyzowania jakie konkretne informacje są konieczne, aby żądanie spełniało warunki formalne, a więc było wystarczająco zindywidualizowane, skonkretyzowane. W następstwie organ dowolnie zastosował art. 169 § 1 i § 4 O.p. przyjmując, że tylko data i numer pozwalają na zindywidualizowanie decyzji objętej wnioskiem podatnika o stwierdzenie nieważności. Na zakończenie trzeba wyraźnie stwierdzić, że uwzględnienie skargi podatnika w niniejszej sprawie w żaden sposób nie przesądza treści przyszłych rozstrzygnięć organu. Oznacza wyłącznie, że argumenty zaprezentowane przez organ w kontrolowanym postanowieniu i postanowieniu z dnia [...] lipca 2018 r. nie uzasadniały zastosowania art. 169 § 4 O.p. Z powodów omówionych wyżej zaskarżone postanowienie i postanowienie organu z dnia [...] lipca 2018 r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.).