I SA/Lu 74/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że nie posiada środków finansowych, pozwalających na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wskazała na następujące miesięczne koszty utrzymania: czynsz za mieszkanie – [...] zł, energia elektryczna – ok. [...] zł, gaz – ok. [...] zł, telefon stacjonarny – ok. [...] zł, telefon komórkowy – ok. [...] zł, abonament RTV+Multimedia – ok. [...] zł, wydatki na leczenie - ok. [...] zł. W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2, a źródłem jej utrzymania jest świadczenie pobierane w zbiegu (renta +1/2 emerytury) w kwocie [...] zł netto. Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty źródłowe: odcinek pobieranego świadczenia za marzec 2013 r., trzy karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz odcinki opłat za media. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Użycie w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sformułowania "wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszt wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej wynosi [...] zł - § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Porównanie wysokości wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej do przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającej z nadesłanych dokumentów, sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej, prowadzi do wniosku, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości, bądź w części, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób ubogich, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. Stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (mieszkanie o pow. [...] m2), nie ma nikogo na utrzymaniu. Sytuacja finansowa skarżącej jest stabilna, bowiem osiąga stały dochód z tytułu renty i emerytury, a łączna wysokość tych świadczeń wynosi [...] zł brutto, tj. [...] zł netto (wg. załączonego odcinka świadczenia za marzec 2013 r.). Wykazane przez skarżącą wydatki związane z utrzymaniem koniecznym wynoszą natomiast [...] zł. Po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania, mediów i kosztów leczenia w dyspozycji skarżącej pozostaje zatem kwota ok. [...] zł. Nawet biorąc pod uwagę, że skarżąca ponosi inne bieżące koszty utrzymania (np. koszty wyżywienia), to nie można uznać, aby z kwoty realnie pozostającej w jej dyspozycji, nie była w stanie zgromadzić środków na opłacenie wpisu sądowego od wniesionej skargi. Skarżąca od kilku lat wiedziała o toczącym się postępowaniu podatkowym w zakresie kontroli źródeł pochodzenia jej majątku za lata 2003-2008 (postępowanie to zostało wszczęte postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z dnia [...] r., nr [...] /k-1, tom I akt administracyjnych/), miała zatem możliwość poczynienia oszczędności na ten cel. Zdaniem referendarza, oceniając zdolności płatnicze skarżącej nie można również pominąć okoliczności dotyczących wielkości zgromadzonego przez nią w latach poprzednich majątku. W świetle przedstawionej w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentach sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, co uzasadnia odmowę przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.