I SA/Lu 74/18
WyrokWSA w Lublinie2018-03-16
Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prokurent oddziałowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest uprawniony do podpisania wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości oraz korekty deklaracji podatkowej, jeśli nie posiada dodatkowego pełnomocnictwa udzielonego na podstawie art. 80a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prokurent oddziałowy, ze względu na szeroki zakres umocowania wynikający z instytucji prokury, jest uprawniony do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym, w tym do podpisywania wniosków o nadpłatę i korekt deklaracji podatkowych, bez konieczności posiadania dodatkowego pełnomocnictwa na podstawie art. 80a Ordynacji podatkowej. Instytucja prokury, jako szczególny rodzaj pełnomocnictwa, daje ex lege umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, co obejmuje również sprawy podatkowe.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. wraz z korektą deklaracji, podpisane przez prokurentów oddziałowych. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że prokurenci oddziałowi nie byli uprawnieni do podpisania tych dokumentów bez dodatkowego pełnomocnictwa. Spółka wniosła skargę, argumentując, że prokura oddziałowa obejmuje takie uprawnienia. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. kwoty 757 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, WSA Grzegorz Wałejko Protokolant specjalista Kamil Rutkowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. kwotę [...]zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu sprawy z odwołania P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, dalej: "podatniczka", "spółka", "skarżąca", od decyzji Burmistrza [...], dalej: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji", z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że podatniczka, reprezentowana przez prokurentów oddziałowych, zwróciła się do Burmistrza z wnioskiem datowanym na dzień 19 grudnia 2016 r., nadanym w dniu 30 grudnia 2016 r., o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 w łącznej wysokości [...] zł. Jednocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. W uzasadnieniu stwierdziła, że w dużej części majątek spółki stanowią obiekty infrastruktury gazowniczej nie stanowiące budowli, w tym stacje i punkty redukcyjne, redukcyjno-pomiarowe i pomiarowe, nawanialnie, kotłownie oraz inne urządzenia techniczne infrastruktury gazowniczej, które spółka opodatkowała w 2011 r. od całości ich wartości początkowej. Powołując się na przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz orzecznictwo sądowe podatniczka stwierdziła, że przedmiotowe urządzenia techniczne, mimo iż były przez nią wykazane jako opodatkowane od ich wartości początkowej, nie stanowią jednak budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż nie odpowiadają pojęciu obiektu budowlanego, budowli ani urządzenia budowlanego w Prawie budowlanym, gdyż nie są osadzone na fundamencie.
Burmistrz decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu stwierdził, że przeprowadzone postępowanie podatkowe potwierdziło, iż podatnik jest właścicielem obiektów infrastruktury gazowniczej, w tym stacji i punktów redukcyjnych, redukcyjno - pomiarowych i pomiarowych, nawanialni, kotłowni oraz innych urządzeń technicznych infrastruktury gazowniczej opodatkowanych w 2011 r. od całości ich wartości początkowej. Wskazane obiekty, jako elementy sieci gazowej, stanowią element podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości budowli, bez względu na sposób połączenia z siecią. Za budowlę należy zaś uznać całą sieć gazową wraz ze wszystkimi układami redukcyjnymi i pomiarowymi, które stanowią elementy sieci gazowej i stanowią zespół urządzeń technicznych ze sobą powiązanych oraz funkcjonalnie związanych z gazociągiem.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez prokurentów, decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że treść decyzji organu pierwszej instancji, nie pozwala na kontrolę instancyjną prawidłowości rozstrzygnięcia, ponieważ nie wskazano właściwie przedmiotu opodatkowania, miejsca jego zlokalizowania, miejsca zamontowania i przeznaczenia. Organ pierwszej instancji przede wszystkim powinien dokonać ustaleń faktycznych, które znajdą swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy, tak aby wynikało z niej, jakie dowody przesadzają za przyjęciem takiego, a nie innego stanowiska organu. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie pozwoli na właściwe zastosowanie przepisów, odniesienie się do wykładni przepisów sądów administracyjnych oraz ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Powołaną wyżej decyzją z dnia [...] r., organ pierwszej instancji ponownie odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. W uzasadnieniu organ opisał obiekty techniczne podlegające opodatkowaniu stwierdzając, że stanowią całość techniczno- użytkową i nie zachodzą wobec tego przesłanki z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę zauważyło, że organy podatkowe wydając wcześniej opisane decyzje nie uwzględniło kwestii właściwej reprezentacji podatnika. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku, składając jednocześnie, o ile z przepisów prawa wynika obowiązek złożenia zeznania deklaracji, skorygowane zeznanie (deklarację), jak to wynika z § 3 tego artykułu. Następnie, odwołując się do treści art. 80a Ordynacji podatkowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, deklaracja może być podpisana także przez pełnomocnika podatnika. Pełnomocnictwo takie składa się organowi właściwemu w sprawach podatku, którego dana deklaracja dotyczy. Z kolei, nawiązując do przepisu art. 12 Kodeksu spółek handlowych (z którego wynika m.in., że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru), art. 5 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (stanowiącego, że oddział jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności) oraz art. 38 pkt 1 lit. d) ustawy o Krajowym rejestrze sądowym (jeśli podmiot wpisany do rejestru posiada oddziały, w dziale pierwszym zamieszcza się także ich siedziby i adresy, organ odwoławczy zauważył, że wyodrębniony organizacyjnie oddział przedsiębiorcy nie dysponuje własną osobowością prawną. Funkcjonowanie w obrocie prawnym oddziału spółki jest wyłącznie pochodną zdolności prawnej przynależnej przedsiębiorcy. Jeśli zaś oddział nie dysponuje zdolnością prawną, to nie dysponuje także zdolnością do czynności prawnych w sprawach podatkowych. Nie może więc być samodzielnym podmiotem postępowania podatkowego.
Wskazany wyżej wniosek o stwierdzenie nadpłaty, wraz z korektą deklaracji, wniesiony przez P. Oddział w T., podpisany został przez dwóch prokurentów oddziałowych, ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Prokura ustanowiona dla prokurentów podpisujących wniosek i korektę deklaracji, określona została jako prokura oddziałowa łączna związana z działalnością spółki Oddział w T., uprawniająca do działania łącznie z innym prokurentem uprawnionym do dokonywania czynności w zakresie spraw związanych z działalnością spółki Oddział w T.. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mimo szerokiego zakresu pełnomocnictwa prokurenta, nie obejmuje ono pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji. Pełnomocnicy, jak ogólny, jak i szczególny, żeby podpisać deklaracje muszą do tego być upoważnieni na podstawie art. 80a Ordynacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 80a § 1 i § 4 tej ustawy i w związku z art. 1091 oraz art. 1095 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez uznanie, iż deklaracja korygująca złożona przez spółkę wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. została podpisana przez osoby nieuprawnione i nie wywołuje skutków prawnych, podczas gdy korekta deklaracji oraz wniosek zostały podpisane przez prokurentów spółki ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym, których zakres umocowania obejmował zarówno uprawnienie do reprezentowania spółki w postępowaniach podatkowych dotyczących podatku od nieruchomości położonych na terenie miasta R., jak i składania deklaracji podatkowych dot. tego podatku mające istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez umorzenie postępowania, mimo iż decyzją z dnia 22 czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia sugerowało uzupełnienie postępowania o przeprowadzenie oględzin, a w konsekwencji: niewłaściwe zastosowanie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej poprzez umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że organy obu instancji utożsamiły pozycję prawną prokurenta z umocowaniem, jakie daje pełnomocnictwo ogólne udzielone na podstawie przepisów dotyczących postępowania podatkowego, zupełnie nie respektując szczególnego charakteru instytucji prokury. Spółka zaś, odwołując się do unormowań Kodeksu cywilnego (art. 1091, art. 98) i art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, stwierdziła, że kwestionowanie prawa prokurenta samoistnego do reprezentacji podatnika przed organami podatkowymi nie znajduje żadnych podstaw prawnych. W przypadku prokurentów, podobnie jak ma to miejsce wobec członków zarządu, nie znajduje zatem zastosowania art. 80a Ordynacji podatkowej, bowiem ich zakres umocowania z samej swojej istoty obejmuje uprawnienie do podpisywania deklaracji podatkowych. Z ustawowego zakresu prokury wynika możliwość i dopuszczalność prawna występowania prokurenta w postępowaniu podatkowym w imieniu podatnika będącego przedsiębiorcą podlegającym obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, w tym do podpisywania deklaracji oraz protokołów z kontroli.
Konkludując, Spółka wywodziła, że przyjęcie wykładni przepisów Ordynacji podatkowej forsowanej przez organy prowadziłoby do wniosku, że w przypadku spółek kapitałowych osobami wyłącznie uprawnionymi do podpisywania deklaracji podatkowych będą członkowie zarządu danej spółki, a prokurenci tylko wówczas, gdy posiadają dodatkowe pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 80a § 1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że z samej istoty stosunku prokury wynika umocowanie do występowania w imieniu spółki (jako osoby prawnej) i dokonywania wszelkich czynności sądowych i pozasądowych (w tym m.in. do składania deklaracji i informacji podatkowych). Równocześnie spółka podniosła, że nie budzi wątpliwości, iż jakkolwiek podatnikiem podatku od nieruchomości jest spółka, to opodatkowanie podatkami określonymi w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych związane jest z majątkiem znajdującym się na określonym terytorium (w tym wypadku na terenie miasta R., przyporządkowanego terytorialnie do Oddziału w T.). Tym samym należy przyjąć, że zakres umocowania osób podpisujących wniosek i korektę deklaracji obejmował prawo do składania w imieniu spółki deklaracji na podatek od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie podzielając zarzutów sformułowanych przez spółkę, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy stwierdzonej przez organ odwoławczy podstawy do umorzenia postępowania w sprawie. W jego ocenie oddział spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie dysponuje własną osobowością prawną, więc i zdolnością do czynności prawnych, natomiast prokura oddziałowa, jako pełnomocnictwo ogólne, nie obejmuje pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji. Do tego konieczne jest pełnomocnictwo oparte na art. 80a Ordynacji podatkowej. Skarżąca prezentuje natomiast stanowisko, że udzielenie prokury oddziałowej uprawniało prokurentów do złożenia w imieniu spółki wniosku o nadpłatę wraz z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. i do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym.
Weryfikację powyższych stanowisk rozpocząć należy od zaakcentowania szczególnych cech prokury, odróżniających ją od pełnomocnictwa (ogólnego lub szczególnego). Jak bowiem bezspornie wynika z art. 80a i 80b Ordynacji podatkowej, podatnik, płatnik lub inkasent nie są zobligowani do osobistego podpisania deklaracji, dotyczącej rozliczenia podatkowego. Pełnomocnictwo do podpisania deklaracji podatkowej ma charakter pełnomocnictwa szczególnego, lecz stosuje się do niego odpowiednio przepisy dotyczące pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym. Regulacja art. 80a Ordynacji podatkowej ma jednak charakter szczególny wobec art. 138d tej ustawy, pełnomocnictwo ogólne nie uprawnia zatem do podpisywania deklaracji podatkowych. Zgodnie z art. 80a § 5 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji winno być ono złożone według określonego wzoru.
W ocenie Sądu, unormowanie to nie dotyczy jednak prokurentów spółki.
W myśl bowiem art. 1091 § 1 Kodeksu cywilnego, dalej: "k.c.", prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS (art. 36 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 700). Obejmuje ono umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jest to zatem szczególny rodzaj pełnomocnictwa, dający ex lege umocowanie do działania w imieniu i na rzecz dysponenta (przedsiębiorcy) oraz wywierający na niego bezpośrednie skutki. Dotyczy stosunków zewnętrznych spółki. Prokura musi zostać ujawniona w KRS (art. 1091 § 1 k.c. w zw. z art. 1098 § 1 k.c.), chociaż uchwała o powołaniu i odwołaniu prokurenta ma charakter deklaratywny. Zasada jawności związana z danymi wykazanymi w KRS powoduje, że prokura nie wymaga już legitymowania się żadnym dodatkowym dokumentem (wpis jest przecież poprzedzony uchwałą zarządu w tym przedmiocie). Nadto, zgodnie z art. 1092 § 2 k.c. prokura może być udzielona tylko osobie fizycznej posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych. Obejmuje ona umocowanie do czynności sądowych, ale też pozasądowych, które swoim zakresem z zasady odbiegają od zakresu pełnomocnictw i wiążą się ściśle z zakresem działalności przedsiębiorcy (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl205/14).
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, prokura jest najszerszym ze znanych pełnomocnictw, które z punktu widzenia źródła umocowania najbliższe jest przedstawicielstwu ustawowemu. W wypadku, gdy w spółce powołano prokurenta, zarząd może być "zmuszony" do współdziałania z prokurentem, ale także reprezentowanie przez prokurenta może stanowić "wyręczenie" zarządu przy dokonywaniu czynności prawnych (por. A. Kidyba, Komentarz do art. 205 Kodeksu spółek handlowych Lex/el). Upoważnienie do czynności sądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa (prokura zastępuje pełnomocnictwo procesowe) i pozasądowych, oznacza, że prokura dotyczy nie tylko zwykłych czynności spółki, ale również czynności przekraczających zakres zwykłych czynności spółki. Do przykładowych czynności sądowych prokurenta należeć może wnoszenie i cofanie pozwu, ustanowienie pełnomocnictw procesowych, zawieranie ugody w procesie, a więc wszelkie czynności proceduralne przed sądem, a także innymi organami, na przykład administracji publicznej (por. A. Kidyba, Komentarz do art. 41 Kodeksu spółek handlowych, j.w.).
Prokurent jest zatem umocowany do działania w imieniu przedsiębiorcy (a nie jego zarządu, czy też - jak to sugeruje organ odwoławczy – oddziału przedsiębiorcy) w postępowaniu administracyjnym, postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. R. Uliasz, Komentarz do art. 109 (1) Kodeksu cywilnego, Lex/el). "Z ustawowego zakresu prokury wynika możliwość i dopuszczalność prawna występowania prokurenta w postępowaniu podatkowym w imieniu podatnika będącego przedsiębiorcą podlegającym obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, w tym do podpisywania deklaracji oraz protokołów z kontroli" (por. L. Bielecki, P. Malinowski, Instytucja pełnomocnictwa w praktyce organu podatkowego, CASUS 2007/1/22 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 2/09 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2011r., sygn. akt III SA/Wa1251/10).
Nie sposób zatem uznać za zasadne stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznającego, że prokurent nie ma uprawnienia do działania w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o nadpłatę i do podpisania korekty deklaracji, jeśli nie okaże szczególnego pełnomocnictwa w tym zakresie. W ocenie Sądu umocowanie do działania we wskazanym zakresie wynika z istoty prokury i nie wymaga, by prokurent musiał legitymować się dodatkowo pełnomocnictwem udzielonym w trybie art. 80a Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu powyższa konstatacja dotyczy również prokury oddziałowej (filialnej). Co do zasady prokura nie może być ograniczona ze skutkiem wobec osób trzecich (art. 1091 § 2 k.c.). Nie dotyczy to szczególnego rodzaju prokury, uregulowanej w art. 1095 k.c., tj. prokury oddziałowej (filialnej). Prokura oddziałowa jest konstrukcją przeznaczoną przede wszystkim dla przedsiębiorców prowadzących działalność z wykorzystaniem przedsiębiorstwa o znacznych rozmiarach, w ramach którego funkcjonują wyodrębnione wewnętrznie jednostki organizacyjne. Umożliwia ona udzielenie prokury osobie znającej sprawy przedsiębiorcy wiążące się z danym oddziałem z ograniczeniem wyłącznie do tych spraw.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, oddział nie posiada podmiotowości prawnej, jest wyodrębnioną w oparciu o kryterium lokalizacji częścią działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Podmiotem prawa jest zawsze wyłącznie dany przedsiębiorca. To on, a nie oddział jest stroną stosunków prawnych, podmiotem praw i obowiązków, także wynikających z prawa podatkowego, powstających w ramach działalności oddziału. Dlatego też prokurent oddziałowy nie jest pełnomocnikiem oddziału, ale samego przedsiębiorcy, jednak wyłącznie w zakresie przedmiotowym będącym w bezpośrednim związku z działalnością oddziału. Koncepcja przyjęta przez organ odwoławczy powodowałaby, iż prokurent oddziałowy byłby w znacznym stopniu pozbawiony możliwości działania, w tym w szczególności w zakresie spraw sądowych, ale też w zakresie np. zaciągania zobowiązań, których podmiotem jest zawsze spółka, a nie jej oddział. Stanowiłoby to zaprzeczenie istoty instytucji prokury, której funkcją jest – jak już wskazano – zasadnicze wspomożenie działania zarządu spółki na określonym terenie jej działania.
Kwestia zakresu umocowania prokurenta oddziałowego budzi na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawa pewne wątpliwości, niemniej przy ich wykładni należy kierować się zasadami logiki i rozsądku. Według art. 1095 k.c. prokura oddziałowa jest ograniczona do zakresu spraw oddziału przedsiębiorstwa. Oddział jednak nie podlega odrębnemu wpisowi od wpisu samego przedsiębiorcy (brak jest odrębnych rejestrów dla krajowych oddziałów spółek). Zgodnie z art. 38 pkt 1 lit d) ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców ma oddziały, w dziale 1 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się dane określające siedzibę i adres oddziału. Do rejestru nie są zatem wpisywane dane dotyczące przedmiotu czy zakresu działalności oddziału. Jest on zawsze (niezależnie od rzeczywistości) tożsamy z przedmiotem działalności przedsiębiorcy, wpisanym w dziale 3 KRS. W takiej sytuacji literalnie wykładane brzmienie art. 1095 k.c. nie pozwoliłoby na ustalenie, do jakich spraw w istocie jest udzielona prokura oddziałowa. Dlatego też – jak słusznie zauważają komentatorzy (zob. np. K. Kopaczyńska–Pieczniak, Komentarz do Kodeksu cywilnego, LEX) – jedynym rozwiązaniem jest sprecyzowanie przy udzielaniu prokury oddziałowej (w uchwale zarządu) zakresu spraw związanych z jej udzieleniem, a zatem tych, w których prokurent oddziałowy może dokonywać czynności, a następnie ich wpisanie w dziale 2 rubryce 3.
W niniejszej sprawie w dacie złożenia wniosku o nadpłatę i korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. (tj., 19 grudnia 2016 r.) funkcjonował wpisany do rejestru KRS oddział spółki w T.. W ramach tego oddziału zarządzano nieruchomościami położonymi na terenie miasta R., w tym obiektami wskazanymi we wniosku o nadpłatę. W ramach tego oddziału ustanowiono prokurentów filialnych w osobach: P. A. M., M. B. W. i R. F. K.. Była to prokura łączna związana z działalnością oddziału spółki w T., uprawniająca do działania łącznie z innym prokurentem uprawnionym do dokonywania czynności w zakresie spraw związanych z działalnością spółki Oddział w T., co w sprawie wykazano aktualnym na datę złożenia wniosku odpisem z KRS (dokument ten został złożony wraz z wnioskiem o nadpłatę i korektą deklaracji). Wniosek o nadpłatę oraz dołączona do niego korekta zostały podpisane łącznie przez prokurentów: P. M. i M. W.. Prokurenci ci zostali z dniem 31 grudnia 2016 r. odwołani, bowiem z tym dniem zlikwidowano oddział spółki w T.. W to miejsce powstał Oddział Z. G. w L., który przejął zakres uprawnień terytorialnych Oddziału w T.. W ramach tego oddziału, uchwałą z dnia 24 stycznia 2017 r. nr [...] powołano prokurentów filialnych w osobach D. P. D., P. A. M. i R. L.(wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego).
Powyższe oznacza, że w dacie złożenia wniosku (a zatem w dacie właściwej do dokonania kontroli umocowania) podpisujący ten wniosek prokurenci oddziałowi łączni byli uprawnieni do reprezentowania spółki w sprawach oddziału w T.. W zakresie zaś terytorialnej i przedmiotowej kompetencji tego oddziału znajdowały się nieruchomości, budynki, budowle i urządzenia na terenie miasta R.. Przedmiotem wystąpienia spółki o nadpłatę były zaś obiekty znajdujące się na terenie miasta R.. Były to zatem w całości obiekty podlegające zarządowi oddziału spółki w T.. Działanie prokurentów (uprawnionych co do zasady do złożenia deklaracji, wniosku o nadpłatę i do reprezentacji spółki w postępowaniu podatkowym, na co już wyżej wskazano) bez wątpienia mieściło się w zakresie ich uprawnień przedmiotowych, stanowiło bowiem sprawę związaną z działalnością oddziału spółki w T..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało zatem błędnej wykładni art. 1095 k.c. i art. 80a Ordynacji podatkowej. Brak jest bowiem podstaw do tego, aby uznać, iż wniosek o nadpłatę i korekta deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. nie zostały podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania skarżącej w postępowaniu administracyjnym (podatkowym).
Zgodnie z treścią art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Podkreślić bowiem należy, iż z wnioskiem o stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. wystąpiła spółka Oddział w T., tj. podatnik podatku od nieruchomości od obiektów położonych na terenie miasta R., składając jednocześnie korektę odpowiedniej deklaracji. Powyższy wniosek i korekta zostały podpisane przez prokurentów oddziałowych, ujawnionych w KRS (wg stanu na dzień złożenia wniosku i korekty deklaracji). Zgodnie natomiast z treścią art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Jak zaś o tym stanowi art. 70 § 1 tej ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Na podstawie art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnicy podatku od nieruchomości będący osobami prawnymi obowiązani są wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15. każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia. Przedawnienie zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości nastąpiło zatem z końcem 2016 r. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony zaś został w dniu 30 grudnia 2016 r. W ocenie Sądu złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w terminie wskazanym w treści art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w tym zakresie nawet po upływie terminu przedawnienia.
Kończąc należy zauważyć, że nie ma uzasadnienia zarzut naruszenia przepisu art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, iż organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, gdyż w sprawie niniejszej nie zastosowano tego przepisu.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", w granicach określonych przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011r., Nr 31, poz. 153). Na zasądzone od organu na rzecz strony koszty składają się: wpis w kwocie [...]zł, wynagrodzenie doradcy podatkowego reprezentującego skarżącą w kwocie [...]zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł, łącznie [...] zł.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przywołanych przepisów prawa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło