I SA/Lu 74/22

WyrokWSA w Lublinie2022-03-23

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych przez płatnika składek, który złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w okresie pandemii COVID-19, uzasadnia odmowę przyznania tego zwolnienia, jeśli organ nie poinformował płatnika o brakach formalnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zwolnienia z obowiązku opłacania składek z powodu niezłożenia deklaracji rozliczeniowych w terminie była przedwczesna, jeśli organ nie poinformował płatnika o tym obowiązku i jego konsekwencjach, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.). Brak takiego pouczenia mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając płatnikowi skorzystanie ze zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący, A. Ł., prowadzący pozarolniczą działalność, złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Wniosek został złożony 3 kwietnia 2020 r. Skarżący złożył deklaracje rozliczeniowe za te miesiące dopiero 20 lipca 2020 r., przekraczając termin do 30 czerwca 2020 r. Organ ZUS odmówił zwolnienia, wskazując na niedochowanie terminu złożenia deklaracji. Skarżący podnosił, że miał trudności z kontaktem z urzędem i był przekonany o dopełnieniu formalności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 sierpnia 2020 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] Zaskarżoną decyzją wydaną z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej: "ZUS", "organ", utrzymana została w mocy decyzja wydana w pierwszej instancji z dnia 4 sierpnia 2020 r., w której ZUS odmówił A. Ł. dalej: "płatnik", "skarżący", prowadzącemu pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenia chorobowe oraz ubezpieczenia zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że płatnik w dniu 3 kwietnia 2020 r. wystąpił z wnioskiem RDZ (datowanym na 2 kwietnia) o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r., oświadczając, że w pierwszym miesiącu, za który składany jest wniosek o zwolnienie nie osiągnął przychodu. Wskazaną wyżej decyzją wydaną w pierwszej instancji ZUS odmówił stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek odwołując się do treści art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa o COVID". Organ argumentował, że z treści tego przepisu wynika, jako warunek przyznania zwolnienia, o które ubiegała się płatnik, przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba, że płatnik składek jest zwolniony z obowiązku ich składania. Natomiast płatnik, jak podał organ, nie złożył dokumentów rozliczeniowych w ustawowym terminie. Odwołując się od decyzji wydanej w pierwszej instancji płatnik podniósł, że kilkakrotnie telefonicznie starał się dowiedzieć jak został załatwiony jego wniosek w Oddziale ZUS w Łukowie, ale nikt nie odbierał telefonu. Z tego powodu zadzwonił do Oddziału w Radzyniu Podlaskim, którego pracownik miał płatnikowi powiedzieć, że jeśliby jego wniosek wymagał uzupełnienia zostałby do tego wezwany. Dlatego też płatnik, jak twierdzi, był przekonany, że dopełnił wszelkich formalności związanych z wnioskiem. Utrzymując w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji organ zaznaczył, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika, iż płatnik nie dopełnił obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych w ustawowym terminie. Następnie organ odwołał się do treści art. 31 zq ust. 1 ustawy o COVID, z którego wynika, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych za miesiące od marca do maja 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba, że płatnik jest zwolniony z obowiązku ich składania. Natomiast, jak zaznaczył organ, zgodnie z treścią art. 47 ust. 2g u.s.u.s., osoby fizyczne opłacające składkę wyłącznie za siebie i ustalające podstawę wymiaru składek zgodnie z art. 18c, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej na kolejny miesiąc po złożeniu deklaracji za pierwszy pełny miesiąc. Osoby te obowiązane są do złożenia deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej każdego kolejnego roku, na który ustaliły najniższą podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18c. W toku postępowania organ ustalił natomiast, że płatnik do 16 lutego 2020 r. przebywał na zasiłku chorobowym. Deklarację rozliczeniową złożył więc płatnik z pomniejszona podstawą z uwagi na wypłacony zasiłek chorobowy. W związku z tym aby skorzystać ze zwolnienia z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych płatnik powinien złożyć deklarację rozliczeniową za pierwszy pełny miesiąc, tj. marzec 2020 r. Płatnik, jak podał organ, złożył deklaracje rozliczeniowe za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2020 r. w dniu 20 lipca 2020 r., a zatem po obowiązującym terminie. Nie spełnił więc on warunku decydującego o przyznaniu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Mimo bowiem prawidłowo w dniu 3 kwietnia 2020 r. złożonego wniosku, płatnik nie dopełnił obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowych w terminie do 30 czerwca 2020 r. W skardze na decyzję płatnik przytoczył okoliczności podane wcześniej w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji, a ponadto podał, że od 10 czerwca do 13 października 2020 r. przebywał w szpitalu po pobiciu go przez dwóch sprawców. Skarżący zaznaczył następnie, że ZUS odmówił mu prawa do zasiłku chorobowego oraz, jak podał, odrzucił jego wniosek o umorzenie składek za miesiące od marca do maja 2020 r. Naraziło go to na utratę zasiłku chorobowego. Skarżący zaznaczył również, że nie jest prawdą, iż nie opłacał składek na czas lub opłacał je w zaniżonej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w decyzji, tj. niedochowania przez skarżącą terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych. Zaznaczył on także, że po zmianie przepisów od 1 lutego 2020 r. aby skorzystać z ulgi "mały ZUS" osoba prowadząca działalność gospodarczą miała obowiązek ponownie ustalić prawo do niej i obliczyć podstawę 0d lutego 2020 r. w terminie do 10 marca 2020 r. Deklaracje ZUS DRA za marzec, kwiecień i maj 2020 r. skarżący przesłał 20 lipca 2020 r. Uchybił więc terminowi określonemu w art. 47 u.s.u.s.. Deklaracje powinny być bowiem złożone odpowiednio do 10 kwietnia, 10 maja i do 10 czerwca 2020 r. Uchybił także terminowi określonemu w art. 31zq ust. 1 ustawy o COVID. Organ zaznaczył także, iż prowadząc postępowanie nie naruszył reguł postępowania administracyjnego, wyczerpująco zbierając materiał dowodowy i poddając do ocenie zgodnie z treścią art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada zaś wymaganiom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, ze kontroli Sądu została poddana decyzja wydana w imieniu Prezesa ZUS, którą utrzymano w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenia chorobowe oraz ubezpieczenia zdrowotne za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Z akt postępowania wynika, że wnioskiem datowanym na 2 kwietnia 2020 r., a złożonym w dniu następnym, skarżący zwrócił się o udzielenie mu zwolnienia z obowiązku opłacenia opisanych na wstępie składek. Deklarację rozliczeniową za marzec, kwiecień i maj 2020 r. skarżący złożył dopiero 20 lipca 2020 r. Zdaniem organu ze względu na brak złożenia przez skarżącego dokumentów rozliczeniowych w terminie odpowiednio: do 10 kwietnia, do 10 maja i do 10 czerwca 2020 r., a także w terminie do 30 czerwca 2020 r., należało mu odmówić prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy brak złożenia przez skarżącego deklaracji rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. w terminach do 10 dnia następnego miesiąca, także i w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r. uzasadniał odmowę przyznania mu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu wskazanych wyżej składek. Wskazać trzeba, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 31zq ustawy o COVID. Zgodnie z ustępem 7. tego artykułu, odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Jak zaś stanowi ustęp 3., warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Stosownie zaś do art. 31zo wskazanej wyżej ustawy, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zasady zwalniania z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych reguluje art. 47 u.s.u.s. Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Dalsze części przepisu wskazują m.in. na okoliczności, w których przysługuje zwolnienie z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych. Przepis ustępu 2g, w okresie, którego dotyczyła zaskarżona decyzja stanowił, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące i ustalające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z art. 18c są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc po złożeniu deklaracji rozliczeniowej za pierwszy pełny miesiąc, do końca roku kalendarzowego, na który ustaliły tę podstawę. Osoby te obowiązane są do złożenia deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej każdego kolejnego roku, na który ustaliły podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18c. Jak podał organ, płatnik do 16 lutego 2020 r. przebywał na zasiłku chorobowym. Deklarację rozliczeniową złożył z pomniejszona podstawą z uwagi na wypłacony zasiłek chorobowy. Deklaracje rozliczeniowe za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik złożył, jak podał organ, w dniu 20 lipca 2020 r., a zatem po terminie przypadającym do złożenia deklaracji rozliczeniowych na poszczególne miesiące objęte wnioskiem, przypadające na 10. Dzień kolejnego miesiąca, a także po terminie 30 czerwca 2020 r.. Przedwczesnym jednak w ocenie Sądu jest stwierdzenie, że z tego względu nie przysługuje skarżącemu prawo do zwolnienia z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Zaznaczyć trzeba, że skarżący złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek w dniu 3 kwietnia 2020 r., a zatem daleko przed terminem złożenia dokumentów, który upływał 30 czerwca 2020 r. Wniosek ten zaś wszczynał postępowanie administracyjne. Jeśli zaś chodzi o przepisy proceduralne, to do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 123 u.s.u.s. oraz art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). dalej: "K.p.a.", miały zastosowanie przepisy K.p.a., w tym zasady ogólne, z których wynikają zobowiązania dla organów administracji publicznej do stania na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniania wobec stron obowiązków informacyjnych (art. 9 K.p.a.), zapewnienia stronom udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.) oraz działania w sposób wnikliwy i szybki (art. 12 § 1 K.p.a.). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 9 K.p.a., którym to ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to przez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 K.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści przez nią żądanej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01). Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie należy zaś traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95). Przenosząc powyższe rozważania na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w następstwie złożenia w dniu 3 kwietnia wniosku datowanego na 2 kwietnia 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 K.p.a., organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 K.p.a., organ powinien był, w rozsądnym terminie, udzielić skarżącemu płatnikowi należytych i wyczerpujących wyjaśnień m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać jakich dokumentów brakuje, aby wniosek strony mógł zostać rozpatrzony pozytywnie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 24 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 805/20, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 410/21, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 940/20). W aktach rozpoznawanej sprawy brak jest dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że organ podjął jakiekolwiek starania by w porę poinformować skarżącego, że bez złożenia brakujących deklaracji rozliczeniowych jego wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Dokument rozliczeniowy za marzec, kwiecień i maj 2020 r. wpłynął do organu 20 lipca 2020 r. Tymczasem organ traktuje go jako niebyły, nie odnosi się do jego merytorycznej treści. Ani z akt, ani uzasadnienia decyzji nie wynika w żaden sposób, dlaczego pomimo uzupełnienia przez stronę brakującej dokumentacji, ZUS przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji (4 sierpnia 2020 r.) kompletnie tę okoliczność zignorował, choć nie kwestionuje faktu złożenia dokumentacji rozliczeniowej. Takie działanie zasadniczo godzi w interes prawny i faktyczny skarżącego, naruszając jednocześnie zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) przez pominięcie istotnego dla sprawy materiału dowodowego oraz podważając zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jednostek do organów władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Nie bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, że skarżący występował bez profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji, w przekonaniu Sądu, brak udzielenia stronie przed dniem 30 czerwca 2020 r. wyjaśnienia, że warunkiem pozytywnego załatwienia jego wniosku jest złożenie brakującej deklaracji rozliczeniowej stanowi o naruszeniu przez organ, wynikającego z art. 9 K.p.a., obowiązku udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa. Należy przy tym mieć w polu widzenia, że organ zobligowany był działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Uznać zatem trzeba, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, o słuszności stanowiska w kwestii obowiązku informowania przez organ wnioskodawcy o niezłożeniu wymaganego dokumentu i skutkach z tym związanych, świadczy wprowadzanie przez ustawodawcę do ustawy o COVID przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2, obowiązującego od 16 grudnia 2020 r. Stosownie do tego przepisu, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). Wprawdzie powyższy przepis nie obowiązywał w dniu wydania decyzji w pierwszej instancji ani po ponownym rozpatrzeniu sprawy (4 sierpnia 2020 r. i 21 października 2020 r.). Jednakże wskazuje on na dostrzeżenie przez ustawodawcę konieczności wprowadzenia regulacji prawnej mającej chronić wnioskodawców przed utratą m.in. prawa do zwolnienia. Tym samym wyznacza kierunek, który powinien być uwzględniany przy stosowaniu zwolnień przewidzianych ustawą o COVID. Zdaniem Sądu, uchybienia w toku postępowania ze strony organu nie mogą negatywnie wpływać na prawa skarżącego, nawet jeżeli nie złożył ona deklaracji w wymaganym terminie. Dlatego przestrzeganie przez organ przepisów K.p.a. wskazanych w niniejszym uzasadnieniu musi być dokonywane skrupulatnie, aby umożliwić zainteresowanemu skorzystania ze zwolnienia. Zdaniem Sądu, podkreślić także należy, że decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie odpowiadające wymogom z art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 K.p.a. Organ powinien zatem wykazać w jej uzasadnieniu, dlaczego nie wziął pod uwagę złożonej w późniejszym czasie deklaracji. W rezultacie Sąd uznał, że wskazane naruszenie przez organ art. 7, 8 § 1, 9, 10 § 1 i 12 § 1 K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem skarżący przed 30 czerwca 2020 r., czyli w okresie blisko trzymiesięcznym od dnia złożenia wniosku, został przez organ stosownie pouczony o obowiązku złożenia do tego dnia wymaganych deklaracji rozliczeniowych, miałby możliwość usunięcia braków i uzyskania wnioskowanego zwolnienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło