I SA/Lu 741/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: - odmówić B. Ł. przyznania prawa pomocy. W toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], B. Ł. złożył wniosek o zwolnienie od wpisu, o ile wartość przedmiotu zaskarżenia przyjęta zostanie na kwotę zł 87983,00 /k-27 akt sprawy/, a następnie, usuwając brak wniosku przez złożenie wniosku na formularzu urzędowym PPF, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych /k-28 akt sprawy/. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku ani nie osiąga żadnych dochodów. Ponadto wskazał, iż osobami pozostającymi z nim we wspólnym gospodarstwie jest jego żona nieuzyskująca żadnego dochodu oraz 15 – letni syn, na którego utrzymaniu pozostaje razem z żoną. W związku z faktem, iż referendarz sądowy uznał, iż złożone oświadczenie nie jest wystarczające by ocenić prawidłowo sytuację finansową skarżącego, został on wezwany do nadesłania: odpisów swoich zeznań podatkowych i jego żony za 2007 r., odpisów dokumentów wskazujących na zadłużenie skarżącego i jego żony wobec urzędu skarbowego i banków, zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydanego przez właściwą do spraw opieki społecznej jednostkę organizacyjna gminy (miasta), oświadczenia wskazującego, w jaki sposób i w jakiej wysokości miesięcznie skarżący z żoną uzyskują pomoc finansową od syna oraz do oświadczenia wykazującego, jakie i w jakiej wysokości są stałe konieczne wydatki związane z utrzymaniem domu oraz wspólnego gospodarstwa domowego (energia elektryczna, gaz, woda, ścieki, opał, telefon, wydatki na żywność itp.), w którym skarżący zamieszkuje i kto je ponosi wobec wykazanego braku dochodów. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i wyjaśnień. Postanowieniem z dnia 28 maja 2008 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił B. Ł. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia B. Ł. wniósł sprzeciw żądając ponownego rozpoznania jego wniosku i załączając, jako dowód trudnej sytuacji materialnej, kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w Lublinie o wpisie jego osoby do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przede wszystkim zauważyć należy, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) nie przewidują możliwości warunkowego składania wniosków procesowych, wobec czego każdy wniesiony przez stronę wniosek tego rodzaju musi być potraktowany jako stanowczy, a w konsekwencji – rozpoznany. Ponadto wskazać należy, iż - stosownie do art.260 powołanej ustawy – w razie wniesienia sprzeciwu od rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza sądowego, rozstrzygnięcie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem tego rozstrzygnięcia podlega rozpoznaniu przez sąd. Jak wynika z art.243 ( 1 i art.245 § 1-3 wymienionej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie, przy czym może być ono przyznane w zakresie całkowitym /obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego/ lub częściowym /obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego/. Z kolei art.246 § 1 pkt 2 omawianej ustawy stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brzmienie ostatnio przywołanego przepisu wskazuje, iż ciężar wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, spoczywa na tej stronie - osobie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wyrażenie "gdy wykaże" należy rozumieć w ten sposób, iż to strona ma przekonać sąd o zasadności swojego wniosku przez jego należyte uzasadnienie i uprawdopodobnienie swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej. Informacje powinny być na tyle szczegółowe i kompletne, by sąd mógł ocenić ich wiarygodność oraz dokonać rzetelnej i prawidłowej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Jak wskazano wyżej, z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym /obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych/ wynika jedynie, iż nie tylko on ani jego żona nie posiadają majątku, ale także nie osiągają żadnego dochodu i pozostają na utrzymaniu 15-letniego syna. Na wezwanie zaś do wyjaśnienia, w jaki sposób i w jakiej wysokości miesięcznie skarżący z żoną uzyskują pomoc finansową od syna, skarżący nie odpowiedział. Podobnie nie udzielił też wyjaśnienia w przedmiocie, jakie i w jakiej wysokości on i jego żona ponoszą stałe konieczne wydatki na utrzymanie, nie złożył też, pomimo wezwania, odpisów zeznań podatkowych /skarżącego i jego żony/ za 2007 rok ani nie twierdził, że zeznań takich nie składał. Oceniając powyższe w świetle art.246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Kierując się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy nie można za wiarygodne uznać nieudokumentowanego w żaden sposób twierdzenia, iż skarżący i jego żona, nieposiadający majątku ani żadnych dochodów, utrzymywani są przez 15-letnie dziecko. Tym bardziej, że skarżący, pomimo stosownego wezwania, nie wyjaśnił zarówno okoliczności, z jakich środków i w jakiej wysokości dziecko to łoży na utrzymanie rodziców, jaki i kwestii wysokości wydatków ponoszonych przez osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Powyższej oceny nie zmienia fakt ujawnienia skarżącego w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych z tego powodu, że został on zobowiązany do wyjawienia majątku. Zobowiązanie do wyjawienia majątku nie oznacza bowiem automatycznie, iż skarżący nie posiada majątku, ani że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji postanowienia.