I SA/Lu 746/11

PostanowienieWSA w Lublinie2012-01-16

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która ponosi straty w niektórych okresach, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, a odmówić w pozostałym zakresie?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Jednakże, jeśli sytuacja materialna nie jest skrajnie trudna, a skarżący posiada majątek i dochody z działalności gospodarczej, brak jest podstaw do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, posiadaniem zobowiązań oraz chorobą żony. Posiadał jednak udział w domu, samochody oraz jego żona posiadała udział w mieszkaniu. Skarżący złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w wielu sprawach.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2007 r. postanawia: I. Przyznać K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zakreślając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że nie jest w stanie opłacić wpisów sądowych we wszystkich sprawach, w których wniósł skargi, ponieważ prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest jedynym źródłem utrzymania, a w miesiącach od marca do czerwca utrzymanie firmy przewyższa osiągany przychód. Wskazał, że nie ma zdolności kredytowych, a posiada zobowiązania wobec rodziny z tytułu egzekucji wydanych decyzji na kwotę ok. [...] zł. Podał, że jego żona pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym jest osobą bezrobotną i chorą. Odnośnie stanu majątkowego wykazał, że należy do niego udział w [...] części domu o pow. [...] m2, ponadto jest właścicielem samochodu marki [...] (r. prod. [...]) oraz współwłaścicielem samochodu marki [...] (r. prod. [...]). Z kolei do majątku osobistego żony należy udział w [...] części mieszkania o pow. [...] m2. Poza tym majątkiem skarżący i jego żona nie posiadają innych nieruchomości, jak również zasobów finansowych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Na wstępie podnieść należy, że oprócz skargi w sprawie niniejszej skarżący wniósł skargi jeszcze w 31 sprawach (sprawy od I SA/Lu 737/11 do I SA/Lu 768/11), zaś wnioski o przyznanie prawa pomocy złożył w 27 sprawach (za wyjątkiem spraw I SA/Lu 738/11; I SA/Lu 748/11; I SA/Lu 757/11; I SA/Lu 767/11, w których opłacił wpis sądowy od wniesionych skarg i I SA/Lu 764/11, w której nie złożył wniosku o prawo pomocy). W sprawach, w których skarżący złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Koszty sądowe w pozostałych sprawach, w których złożone zostały wnioski o przyznanie prawa pomocy kształtują się identycznie. Łączny koszt wpisów sądowych od wniesionych skarg, w sprawach w których skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy wynosi [...] zł. Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych w innych sprawach, w których wniósł o przyznanie prawa pomocy), stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (udział w [...] części domu o pow. [...] m2) i ruchomy (samochody), prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stały dochód. Z kolei żona skarżącego posiada majątek odrębny (udział w [...] części mieszkania o pow. [...] m2, który może być wykorzystywany w sposób przynoszący dochód (np. poprzez wynajem). W tej sytuacji uiszczenie pozostałych kosztów sądowych (nie przekraczających każdorazowo 100 zł), które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Podnieść ponadto należy, że spór w sprawie niniejszej prowadzony jest co najmniej od sześciu miesięcy (decyzja organu I instancji z [...] r.) i niewątpliwie skarżący jako czynny podmiot gospodarczy może w strukturze planowania wydatków związanych z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą uwzględnić koszty z nim związane. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło