I SA/Lu 751/10
PostanowienieWSA w Lublinie2011-09-12
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można zmienić prawomocne postanowienie referendarza sądowego dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy wskutek zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Zmiana prawomocnego postanowienia referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy jest możliwa tylko wtedy, gdy nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniająca zmianę rozstrzygnięcia. W braku wykazania takiej zmiany, wniosek o zmianę postanowienia należy oddalić.Stan faktyczny
Skarżący S. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną. Wcześniej, w dniu 22 grudnia 2010 r., referendarz sądowy częściowo przyznał mu prawo pomocy, a w pozostałym zakresie odmówił. Skarżący złożył kolejny wniosek o zmianę tego postanowienia, twierdząc, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany punktu II prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2010 r. dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie wniosku S. J. o zmianę wskutek zmiany okoliczności punktu II prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 751/10 dotyczącego odmowy przyznania S. J. prawa pomocy w pozostałym zakresie postanawia: odmówić zmiany punktu II prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 751/10 dotyczącego odmowy przyznania S. J. prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu dnia 23 sierpnia 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jedynym jego dochodem jest czynsz najmu oraz renta z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący wskazał, że musi ponosić wydatki związane z opłatami eksploatacyjnymi, przy czym za energię i gaz opłaca należności bieżące plus zaległości rozłożone na raty. Ponadto z jego renty dokonywane są potrącenia komornicze w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżący powołał się również na fakt, iż posiada zadłużenie w opłatach za szkołę [...] córki, a także że z powodu rozpoczęcia roku szkolnego był zmuszony kupić córce podręczniki szkolne. Odnośnie stanu majątkowego wykazał, że we wspólności majątkowej małżeńskiej z byłą żoną (obecnie toczy się proces o podział majątku wspólnego) posiada dom, w którym zamieszkuje była małżonka (ok. [...] m2), dom którym zamieszkuje skarżący oraz pawilon handlowy o pow. [...] m2, który stanowi źródło jego dochodu.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 23 sierpnia 2011 r. jest kolejnym wnioskiem złożonym przez skarżącego o przyznanie mu w tej sprawie prawa pomocy. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 16 listopada 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) i również obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2010 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący nie wniósł sprzeciwu w związku z czym, na podstawie art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienie to uzyskało skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Stąd kolejny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy z dnia 23 sierpnia 2011 r., należy potraktować jako wniosek o zmianę punktu II prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2010 r.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie (tj. że istotnemu pogorszeniu uległa sytuacja materialna), kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony.
Skarżący zarówno w pierwszym, jak i drugim wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, z tym, że na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych należy jedynie wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Zakres żądania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy mieści się zatem w granicach żądania zawartego w pierwszym wniosku o prawo pomocy z dnia 16 listopada 2010 r., rozpoznanego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2010 r. Zauważyć jedynie należy, że postanowieniem tym skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w osobie adwokata K. S. Pełnomocnik ten jest uprawniony do prowadzenia jego sprawy również po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, w tym do składania środków zaskarżenia. Zatem na obecnym etapie prowadzenia sprawy jedynym kosztem, którym skarżący może być obciążony, jest koszt wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.
Z kolei porównując obecną sytuację materialną skarżącego do sytuacji wykazanej w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy, że nie uległa ona istotnemu pogorszeniu.
Skarżący w drugim wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z córką (w pierwszym wniosku skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i córką). Stan majątkowy skarżącego nie uległ zmianie – jest współwłaścicielem (z byłą żoną) domu o pow. [...] m2, domu w którym zamieszkuje z córką oraz pawilonu handlowego o pow. [...] m2. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że pogorszeniu uległa sytuacja dochodowa skarżącego. W dacie składania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy na miesięczny dochód rodziny skarżącego składał się dochód z tytułu najmu pawilonu handlowego ([...] zł brutto, [...] zł netto) oraz stypendium stażowe konkubiny w wysokości [...] zł brutto. Łącznie dochód ten wynosił [...] zł brutto, co w przeliczeniu na osobę dawało kwotę [...] zł brutto. Obecnie, tak jak poprzednio, skarżący uzyskuje dochód z najmu pawilonu handlowego ([...] zł brutto), a ponadto pobiera rentę w wysokości [...] zł brutto, do wypłaty [...] zł z uwagi na potrącenia komornicze. Łączny dochód rodziny wynosi zatem [...] zł brutto, przy czym zmniejszyła się liczba osób utrzymujących się z tego dochodu, skarżący nie wykazał bowiem aby konkubina nadal pozostawała z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zatem obecnie dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącego wynosi [...] zł brutto. Ponadto decyzją ZUS z [...] r. skarżący otrzymał wyrównanie renty w kwocie [...] zł. Należy również zaznaczyć, że okoliczność posiadania zadłużenia w opłatach eksploatacyjnych oraz zadłużenia za szkołę [...] córki skarżący podnosił już w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy i okoliczność ta była brana pod uwagę przez referendarza sądowego przy rozpoznaniu tego wniosku (vide uzasadnienie postanowienia referendarza z dnia 22 grudnia 2010 r.).
Reasumując, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał, iż jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku z pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 grudnia 2010 r.
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 165
w związku z art. 258 § 1 i § 3 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło