I SA/Lu 751/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2017 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Syndyk wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Wyjaśnił, że spółka nie posiada nieruchomości, zaś ruchomości stanowią śladowe ilości przestarzałego i używanego sprzętu elektronicznego oraz mebli. Środki wchodzące w skład masy upadłości przeznaczone są przede wszystkim na zaspokojenie wierzycieli spółki. W oświadczeniu o majątku i dochodach syndyk zadeklarował: kapitał zakładowy rzędu [...] zł, środki trwałe wynoszące [...] zł, stratę w kwocie [...]zł oraz środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 6 września 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Syndyk złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu przedstawił własną interpretację zaistniałego stanu faktycznego, bez powołania żadnych nowych, istotnych okoliczności faktycznych w zakresie sytuacji finansowej spółki. Dodał jedynie, że na koniec okresu sprawozdawczego na rachunku bankowym spółki pozostawała kwota [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm. – "p.p.s.a."), m.in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia, sąd - jak stanowi art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). W świetle brzmienia art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 - § 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie syndyk wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zauważyć, że wykładnia określenia "gdy wykaże" użytego w art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oznacza, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających uprzywilejowane traktowanie w stosunku do innych współobywateli i podatników (por. sprawa sygn. I OZ 713/09). Zatem rozstrzygnięcie w kwestii przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy zależy od tego, jakie fakty wykaże strona skarżąca dotyczące jej stanu majątkowego i kondycji finansowej. Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wniosek syndyka o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Syndyk nie wykazał bowiem istnienia przesłanek wymienionych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a więc, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Podkreślić przy tym należy, że na obecnym etapie niniejszego postępowania koszty sądowe obejmują wpis od skargi w wysokości [...] zł. Samo wszczęcie wobec spółki postępowania upadłościowego nie daje jej jeszcze prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Takiej przesłanki dla przyznania prawa pomocy ustawodawca nie sformułował. Wykazany przez syndyka majątek spółki i jej zasoby finansowe niewątpliwie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych. Trzeba też pamiętać, że koszty sądowe, jako należności publicznoprawne, nie mogą schodzić na dalszy plan na rzecz innych zobowiązań spółki, zwłaszcza prywatnoprawnych, wynikających z prowadzonej działalności. Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie może być również pomijany z uwagi na wysokość wynagrodzenia należnego syndykowi. Błędne jest też przekonanie syndyka, że poniesienie kosztów sądowych miałoby naruszać interes prawny wierzycieli. Przeciwnie, prawo pomocy nie może być przyznane tylko w takim celu, aby dofinansować spółkę znajdującą się w stanie upadłości, kosztem pozostałych podatników i innych współobywateli. Prawo pomocy jest przecież formą dofinasowania strony skarżącej środkami publicznymi. Innymi słowy, spółka nie może zasadnie oczekiwać zwolnienia od kosztów sądowych, a tym samym finasowania prowadzonych przez nią sporów sądowych kosztem innych podatników, wyłącznie dlatego, że jest zadłużona i w konsekwencji doszło do postawienia jej w stan upadłości. Argument nawiązujący do straty nie oznacza zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, bowiem jest ona wynikiem zestawienia określonych wielkości ekonomicznych, ale nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe (por. sprawa sygn. II FZ 811/14). Orzeczenia powołane w nin. uzasadnieniu dostępne są w elektronicznym zbiorze LEX. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.