I SA/Lu 755/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-12-23

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna, ale nie uniemożliwia ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca wykazał, że obecne koszty postępowania, w tym wpis sądowy, przekraczają jego możliwości finansowe, nie powodując przy tym uszczerbku dla jego podstawowego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą rozłożenia na raty zaległości podatkowej. W związku z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z niskich dochodów z renty i działalności gospodarczej, wysokich kosztów leczenia i utrzymania mieszkania, a także utrzymywania konkubiny i jej córki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: przyznać J.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. J.M. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi po uzupełnieniu braków formalnych złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż skarżący cierpi na szereg schorzeń wymagających stałego leczenia. Wnioskodawca utrzymuje się z renty w kwocie [...] zł i zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości około [...] zł. Tytułem alimentów na rzecz córki komornik pobiera z jego renty kwotę [...] zł. Od kilku miesięcy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która z powodu koniecznych zabiegów lekarskich nie jest wykonywana w pełnym wymiarze. Stąd dochody z tego tytułu wynoszą od [...] zł do [...] zł (zdarzają się też miesiące przynoszące straty). Z uwagi na konieczność stałego przyjmowania leków koszty z tego tytułu wynoszą od [...] zł do [...] zł. Natomiast koszty utrzymania mieszkania (lokatorskiego) z tytułu czynszu i opłat za media wynoszą około [...] zł. We wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca pozostaje z bezrobotną (bez prawa do zasiłku) konkubiną i jej małoletnią córką. Konkubina uzyskuje jedynie dochody z tytułu zasiłków rodzinnych w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wnioskodawca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez stronę oświadczenie na okoliczność jej sytuacji finansowej daje podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść obecnych kosztów postępowania - na które składają się kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł, a także pozostałe koszty sądowe, które mogą ale nie muszą wystąpić tzn. ewentualna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi (w tej sprawie może to być kwota w wysokości 250 zł) - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło