I SA/Lu 763/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P-B. na decyzję Burmistrza w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. - w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać D.P-B. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W trakcie postępowania skarżącą D.P-B. złożyła pismo, w którym wniosła m.in. o zwolnienie od opłat sądowych oraz o adwokata z urzędu. Niniejsze pismo potraktowano jako wniosek w sprawie przyznania prawa pomocy, który winien być złożony na urzędowym formularzu PPF. W związku z wystosowanym wezwaniem skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika nie precyzując jednoznacznie, o którego pełnomocnika wnosi. Biorąc jednak pod uwagę treść ww. pisma, do rozpoznania przyjęto wniosek o ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż skarżąca sama prowadzi swoje gospodarstwo domowe utrzymując się z renty w wysokości [...] zł brutto. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez wnioskodawczynię oświadczenie na okoliczność jej obecnej sytuacji finansowej daje podstawy do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.