I SA/Lu 765/10
PostanowienieWSA w Lublinie2011-01-14
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i bieżącym roku, ale kontynuuje działalność gospodarczą, posiada limit kredytowy oraz środki pieniężne na rachunku bankowym, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli spółka prawa handlowego, mimo wykazanej straty, kontynuuje działalność gospodarczą, posiada kapitał zakładowy, środki trwałe, środki pieniężne w kasie, środki na rachunku bankowym, a także odnawialny limit kredytowy. Sama strata z działalności gospodarczej, będąca pojęciem na potrzeby rozliczeń podatkowych, nie wyklucza posiadania środków na pokrycie kosztów sądowych, jeśli spółka nadal funkcjonuje i ma dostęp do finansowania.Stan faktyczny
Spółka O.-M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej od decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Spółka wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i bieżącym roku, ale posiadała kapitał zakładowy, środki trwałe, środki w kasie, środki na rachunku bankowym oraz limit kredytowy. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując przedłożone dokumenty finansowe i prawne.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O.-M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O.-M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2009 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zwolnienie strony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Na wezwanie sądu pełnomocnik strony w terminie złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczono, iż strona domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Do wniosku o prawo pomocy został dołączony bilans spółki sporządzony na dzień 31 października 2010 r. oraz rachunek zysków i strat sporządzony 6 grudnia 2010 r. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego strona skarżąca nadesłała: wyciąg z rachunku bankowego spółki za okres od 1 października 2010 r. do 30 listopada 2010 r., wyciąg z rachunku bankowego prezesa zarządu spółki za okres od 1 do 27 grudnia 2010 r., oświadczenie prezesa zarządu spółki z 27 grudnia 2010 r., aneks nr [...] z [...] do umowy kredytu zaciągniętego przez spółkę, dwie umowy pożyczki (z [...] i [...]) oraz aneks z [...] do umów pożyczek.
W uzasadnieniu wniosku strona podała, że osiągany przez spółkę zysk jest mniejszy niż wysokość należnego wpisu od skargi kasacyjnej, a spółka nie posiada środków pieniężnych, czy też mienia, które mogłaby w krótkim czasie spieniężyć na pokrycie kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na koszty sądowe na obecnym etapie postępowania składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 11.763,50 zł (§ 1 pkt 4 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/).
Porównując wysokość kosztów sądowych występujących w sprawie niniejszej do przedstawionej w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającej z nadesłanych dokumentów sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej spółki, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody.
W przedstawionych przez skarżącą spółkę okolicznościach, stwierdzić należy, że wykazana przez nią sytuacja majątkowa i finansowa nie daje podstaw do uznania, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (w tej sprawie kosztów sądowych). Skarżąca spółka jest obecnie czynnym podmiotem gospodarczym, w złożonym odpisie Krajowego Rejestru Sądowego z Rejestru Przedsiębiorców według stanu na dzień 2 listopada 2010 r., nie ma wzmianek o postępowaniu likwidacyjnym, upadłościowym, czy zawieszeniu działalności gospodarczej. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł (rubryka nr 8 odpisu KRS), a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł (rubryka nr 7 urzędowego formularza wniosku). Spółka wykazała, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w kwocie [...] zł oraz że nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym (rubryka nr 8 i 9 urzędowego formularza). Posiada natomiast środki pieniężne w kwocie [...] zł w kasie firmy (rubryka nr 10 urzędowego formularza). Jak wynika z bilansu sporządzonego na dzień 31 października 2010 r. aktywa spółki (środki trwałe, zapasy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe) wyniosły [...] zł. Zaznaczyć należy, że wśród inwestycji krótkoterminowych wyszczególniona została pozycja "środki pieniężne i inne aktywa pieniężne", których wartość określono na [...] zł. Z kolei ze sporządzonego na dzień 31 października 2010 r. rachunku zysków i strat , wynika, że przychody netto ze sprzedaży wyniosły [...] zł, koszty działalności operacyjnej [...] zł, zaś po uwzględnieniu jeszcze kosztów finansowych, strata wyniosła [...] zł. W ocenie referendarza okoliczność iż za ostatni rok obrotowy oraz w roku bieżącym spółka odnotowała stratę, nie może przemawiać za uznaniem, iż spółka nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy mimo straty spółka kontynuuje działalność gospodarczą, przyjąć należy, że posiada środki na pokrycie ponoszonych strat.
Z aneksu nr [...] do umowy kredytu zawartego [...] wynika, że skarżąca spółka posiada w banku [...], odnawialny limit kredytowy do kwoty [...] zł do dnia [...] Na dzień 1 grudnia 2010 r. saldo końcowe tego rachunku było ujemne i wynosiło – [...] zł. Limit kredytu nie jest zatem wyczerpany, co oznacza, że spółka posiada środki do wykorzystania, aż do górnej granicy limitu, tj. [...] zł. Również analiza przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego spółki za okres od 1 października 2010r. do 30 listopada 2010r. prowadzi do wniosku, że spółka posiada środki pieniężne wystarczające na opłacenie kosztów sądowych. We wskazanym okresie na konto spółki wielokrotnie były dokonywane "wpłaty własne" na znaczne kwoty (15 października 2010 r. – [...] zł; 20 października 2010 r. – [...] zł; 3 listopada 2010 r. – [...] zł; 4 listopada 2010 r. [...] zł; 9 listopada 2010 r. – [...] zł; 15 listopada 2010 r. – [...] zł; 16 listopada 2010 r. – [...] zł; 18 listopada 2010 r. – [...] zł; 22 listopada 2010 r. – [...] zł; 24 listopada 2010 r. – [...] zł; 26 listopada 2010r. – [...] zł; 30 listopada 2010r. – [...] zł), wielokrotnie przekraczające wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Ponadto nie znajdują potwierdzenia w przedłożonych dokumentach informacje o niespłaceniu przez skarżącą spółkę zaciągniętych pożyczek u osób fizycznych tj. A. G. pełniącego funkcję prezesa zarządu skarżącej spółki oraz A. G. prowadzącego działalność pod firmą "[...]". W piśmie z 27 grudnia 2010 r. prezes zarządu skarżącej spółki oświadczył, że strona zalega z pożyczką od A. G. na kwotę – [...] zł i A. G. – na kwotę [...] zł, na potwierdzenie czego przedkłada kserokopie umów oraz że w/w pożyczki nie są spłacane. Z przedłożonych umów pożyczek nie wynika jednak, aby pożyczki zaciągnięte przez skarżącą spółkę nie były spłacane. Z umowy pożyczki [...] zawartej między skarżącą spółką (jako pożyczkobiorcą) a firmą "[...]" A. G. (jako pożyczkodawcą), wynika, że pożyczka została udzielona na okres 3 miesięcy od daty jej podpisania , zaś z umowy pożyczki z [...] zawartej między skarżącą spółką (jako pożyczkobiorcą) a A. G. prezesem zarządu spółki (jako pożyczkodawcą), wynika, że pożyczka ma być spłacona do 31 grudnia 2005r. Z aneksu z [...] do umów pożyczek z dnia [...], [...] i [...], zawartych pomiędzy skarżącą spółką a A. G. prezesem jej zarządu wynika, że ustalono zmianę terminu zwrotu pożyczek (w łącznej kwocie [...] zł) na dzień 31 grudnia 2006r. Przedstawione dokumenty nie potwierdzają zatem, aby w chwili obecnej skarżąca spółka miała do spłaty zadłużenie wynikające z przedłożonych umów pożyczek.
Strona skarżąca nie spełnia zatem przesłanek określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło