I SA/Lu 77/06

WyrokWSA w Lublinie2006-05-12

Skład orzekający: Halina Chitrosz, Ewa Gdulewicz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zasadna, gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące błędów formalnych tytułu wykonawczego oraz niewłaściwości organu egzekucyjnego, w szczególności w kontekście zmian w przepisach dotyczących właściwości urzędów skarbowych dla tzw. "dużych podatników"?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego była zasadna. Stwierdzono, że brak wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności nie stanowi podstawy do umorzenia, gdyż podatek od nieruchomości nie korzysta z takiego przywileju. Ponadto, nowelizacja ustawy o urzędach i izbach skarbowych dotycząca "dużych podatników" nie zmieniła właściwości miejscowej organu egzekucyjnego w niniejszej sprawie, a Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego był właściwy do prowadzenia egzekucji zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległego podatku od nieruchomości. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące błędów formalnych tytułu wykonawczego (nie wskazano podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia) oraz niewłaściwości organu egzekucyjnego (Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego), argumentując, że właściwy powinien być urząd dla tzw. "dużych podatników". Sąd rozpoznał skargę, analizując zarzuty dotyczące prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. insp. sąd. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. SA w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę I SA/LU 77/06 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z poźn. zm.) - po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2005r., nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego otrzymał do egzekucyjnej realizacji tytuł wykonawczy nr 2 (zmieniony na SW1/235051) wystawiony na A. S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami przez Urząd Miasta. Tytułem tym objęto zaległy podatek od nieruchomości za styczeń i luty 2005r. w kwocie 177.925,80 zł oraz odsetki za zwłokę. W celu realizacji tego tytułu wykonawczego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia zawiadomieniami z dnia 17 maja 2005r. o numerach od [...] do [...] szeregu praw majątkowych stanowiących wierzytelności pieniężne A. SA. Odpisy tych zawiadomień wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] zostały doręczone zobowiązanej Spółce w dniu 27 maja 2005r. W dniu 13 czerwca 2005r. Spółka złożyła pismo z dnia 10 czerwca 2005r. zatytułowane skarga na czynności egzekucyjne, skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej, a zawierające w swej treści zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, o którym mowa w art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pismo zostało przekazane Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego, który w jego rozpoznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów jako bezprzedmiotowe, wobec uchybienia terminowi do ich wniesienia. Biorąc pod uwagę przedstawioną w zażaleniu argumentację Spółki, iż pismo z dnia 10 czerwca 2005r. było skargą na czynności egzekucyjne, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2005r. nr [...] uchylił rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów i umorzył postępowanie w tym zakresie. Natomiast wniesioną przez Spółkę skargę z dnia 10 czerwca 2005r. na czynności egzekucyjne Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego polegające na zajęciu praw majątkowych stanowiących wierzytelności pieniężne, oddalił postanowieniem z dnia [...] września 2005r. nr [...]. Jednocześnie wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2005r. Spółka wystąpiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jej zdaniem prowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie było niedopuszczalne z uwagi na błędy formalne tytułu wykonawczego oraz niewłaściwość organu egzekucyjnego. Zarzuciła, iż w tytule wykonawczym wierzyciel nie wskazał art. 115 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako podstawy pierwszeństwa zaspokojenia oraz wskazała, że A. S.A. spełnia kryteria uznania za duży podmiot (art. 5 ust. 9 b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych), w związku z czym urzędem właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych od 1 stycznia 2004r. jest urząd utworzony dla obsługi tzw. "dużych podatników". Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wydając w tej sprawie postanowienie z dnia [...] września 2005r. nr [...], na które strona wniosła zażalenie z dnia 15 września 2005r., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o "zasadności stanowiska prezentowanego przez Spółkę w sprawie" na podstawie 59 § 1 pkt.7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako niedopuszczalnego. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podtrzymała swoją argumentację zawartą we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Spółka zarzuciła także zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ze względu na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego stwierdzenia, iż naczelnicy urzędów skarbowych właściwi dla tzw. dużych podatników prowadzą egzekucję na rzecz obcych wierzycieli wyłącznie w przypadku wystąpienia zbiegu egzekucji. W rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż zgodnie z art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Z treści tego przepisu wynika, że tytuł wykonawczy na zobowiązanego wystawia wierzyciel. Podkreślono, iż w ramach postępowania wyjaśniającego Urząd Gminy w piśmie z dnia 2 września 2005r. nr [...] wyjaśnił, że egzekwowany podatek od nieruchomości deklarowany był przez PKP S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami, co wynika z przekazanej kopii deklaracji na podatek od nieruchomości na 2005r. A. S.A. w W. w piśmie z dnia 2 września 2005r. poinformowała, że Zakład Gospodarowania Nieruchomościami (od 1 maja 2005r. Oddział) jest wewnętrzną jednostką organizacyjną Spółki, realizującą zgodnie z podziałem terytorialnym i rzeczowym, prawa i obowiązki A. S.A. na danym terenie, wykonującą czynności w imieniu i na rzecz A. S.A. W związku z tym organ odwoławczy uznał, iż tytuł wykonawczy wystawiony został prawidłowo i przekazany do realizacji - zgodnie z właściwością miejscową wynikającą z art. 22 ustawy egzekucyjnej - Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy zaznaczył, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz, że zaległości w podatku od nieruchomości podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 §1 pkt.1 ustawy. Skoro tytuł wykonawczy spełniał wymogi określone w art. 27 ustawy, to wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego było dopuszczalne. Odnosząc się od zarzutu Spółki, organ odwoławczy stwierdził, iż nie stanowi podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego fakt, że wierzyciel nie wypełnił w tytule wykonawczym pola - "Podstawa prawna pierwszeństwa zaspokojenie należności pieniężnych" (część D. pozycja 77 tytułu wykonawczego). W podstawie prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnych nie chodzi o podanie art. 115 § 1 pkt.4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który określa kolejność zaspokojenia z kwoty uzyskanej z egzekucji, tylko o wskazanie aktu normatywnego przyznającego pierwszeństwo zaspokojenia należności. W tytule wykonawczym wierzyciel nie podał podstawy pierwszeństwa zaspokojenia należności, gdyż podatek od nieruchomości nie korzysta z tego przywileju. Nie uznano za trafną również uznać argumentacji Spółki, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego był niewłaściwym organem egzekucyjnym w rozpatrywanej sprawie. Właściwość miejscowa organu egzekucyjnego prawidłowo została określona na podstawie art. 22 § 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Organem egzekucyjnym właściwym miejscowo do realizacji tytułu wykonawczego, obejmującego podatek od nieruchomości nieopłacony przez A. S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami, ul. O. jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego. Zdaniem organu odwoławczego, nie zmieniła właściwości organu egzekucyjnego nowelizacja ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U z 2004 r. nr 121, poz.1267 z późn. zm.). wskazano, że z dniem jej wejścia w życie uległa zmianie właściwość miejscowa naczelników urzędów skarbowych, jako organów podatkowych pierwszej instancji. Zgodnie z art. 5 ust. 9a tej ustawy, terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie: 1) niektórych kategorii podatników, 2) wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6. W myśl art. 5 ust. 9b w/w ustawy, wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z ust. 9a następuje w przepisach określonych na podstawie ust. 9c. Wykonując delegację ustawową zawartą w art. 5 ust. 9c ww. ustawy, Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. nr 209, poz. 2027). Z powyższego rozporządzenia wynika, iż urzędy skarbowe wskazane w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia (duże urzędy skarbowe) są właściwe w sprawach dotyczących podatników określonych w art. 5 ust. 9b powołanej ustawy, tzw. dużych podatników. Z tego względu są one również uprawnione do wszczęcia i prowadzenia egzekucji należności pieniężnych, do których poboru są właściwe, przysługujących od dużych podatników. Ponieważ naczelnicy tzw. dużych urzędów skarbowych prowadzą postępowania egzekucyjne tylko tych należności pieniężnych, do których poboru są właściwi, tytuł wykonawczy wystawiony przez Urząd Miasta na podatek od nieruchomości nie mógł być do niego przekazany. Zarzut Spółki, że zaskarżone postanowienie narusza art. 124 § 2 w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ze względu na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego stwierdzenia, iż naczelnicy urzędów skarbowych właściwi dla tzw. dużych podatników prowadzą egzekucję na rzecz obcych wierzycieli wyłącznie w przypadku wystąpienia zbiegu egzekucji, został oceniony jako bezprzedmiotowy, w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie w ogóle nie zawierało wskazanego stwierdzenia, z którym polemizuje Spółka. Od tego postanowienia A. S.A. w W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania strona skarżąca zarzuciła: 1/ naruszenie prawa materialnego poprzez: - błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 19 oraz art. 22§2 i 3 ustawy egzekucyjnej poprzez przyjęcie, iż w przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do podmiotu wymienionego w art. 5 ust.9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych, właściwym miejscowo organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. Nr 1 do rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, w sytuacji, gdy właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. Nr 2 do tego rozporządzenia; - błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 29§2 ustawy egzekucyjnej poprzez przyjęcie, iż nie podanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności nie stanowi naruszenia art. 27§1 pkt.5 ustawy, a tym samym nie skutkuje obowiązkiem zwrotu wadliwego tytułu wykonawczego do wierzyciela. 2/ naruszenie przepisów postępowania w zakresie: - art. 124§2 kpa w zw. z art. 107§1 i 3 kpa poprzez nie wskazanie przepisu prawa stanowiącego podstawę zawartego w zaskarżonym postanowieniu twierdzenia, iż naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku Nr 2 do rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych są uprawnieni do prowadzenia postępowań egzekucyjnych tylko w przypadku dochodzenia należności, do poboru których są właściwi, a więc w konsekwencji mogą prowadzić inne postępowania tylko w przypadku zbiegu egzekucji, - art. 6 kpa poprzez wydanie w sprawie rozstrzygnięcia, które nie zostało oparte na obowiązujących przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U.Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – wskazać w pierwszej kolejności należy, że podstawy prawne umorzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego określone zostały taksatywnie w przepisie art. 59§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm. / - zwanej dalej ustawą egzekucyjną. Tak więc, w jego myśl - postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone również w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne / § 2 /, a także na podstawie art. 34 § 4, czyli w przypadku stwierdzenia, iż zarzuty wniesione w trybie art. 33 są uzasadnione. Występując z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, strona skarżąca jako jego podstawę wskazała pkt.7 cytowanego wyżej art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej twierdząc, iż prowadzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne z uwagi na błędy formalne tytułu wykonawczego, w którym wierzyciel nie wskazał art. 115 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako podstawy pierwszeństwa zaspokojenia oraz, zarzuciła niewłaściwość organu egzekucyjnego, którym według niej powinien być od 1 stycznia 2004r. urząd utworzony dla obsługi tzw. "dużych podatników", a to w związku ze zmianą wprowadzona do art. 5 / ust.9b / ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych). Zważyć trzeba, iż zgodnie z art. 26 ustawy egzekucyjnej - organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru / §1 /, a wzór, o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27, a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym / § 2 /. Poza sporem pozostaje w sprawie niniejszej, iż tytuł wykonawczy nr SW1/235051 został wystawiony na A. S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami przez Urząd Miasta / k – 1 akt administracyjnych / w oparciu o złożoną przez w/w zobowiązanego deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2005. / k – 23 akt administracyjnych /. Tytułem tym objęto zaległy podatek od nieruchomości za styczeń i luty 2005r. w kwocie 177.925,80 zł oraz odsetki za zwłokę. Przyznała to wprost strona skarżąca w swoim piśmie z dnia 2 września 2005r. / k – 22 akt administracyjnych /. Nie kwestionuje tego również i w skardze. Nie ulega też wątpliwości, iż podatek od nieruchomości z mocy art. 2§1 pkt.1 ustawy egzekucyjnej podlega egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do pierwszego z postawionych w skardze zarzutów, a mianowicie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny, wskazać przede wszystkim należy, iż w myśl przepisu art. 19 ustawy egzekucyjnej, z zastrzeżeniem § 2-8, organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności jest naczelnik urzędu skarbowego / właściwość rzeczowa /. Właściwość miejscową organów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguluje art. 22 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z jego treścią zawartą w §2 - określa się ją według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, że w sytuacji, gdy znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Poza sporem pozostaje, iż w sprawie niniejszej organem egzekucyjnym, zgodnie z powyższymi zasadami jest Naczelnik Pierwszego urzędu Skarbowego. Rozstrzygnięcia natomiast wymaga, czy wpływ na zmianę tej właściwości miała nowelizacja ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych /DZ.U. z 2004r. nr 121, poz.1267 z późn.zm. / dokonana ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych /Dz.U.Nr 137, poz. 1302 /. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej – kwestia ta nie miała w sprawie żadnego znaczenia, natomiast w ocenie strony skarżącej, właściwym do prowadzenia egzekucji był naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz.U. Nr 209, poz. 2027), czyli – Naczelnik Urzędu Skarbowego, a nie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego. Stwierdzić w tym miejscu należy, iż w myśl art. 5 ust. 6 pkt.7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Przepis ten w sposób ogólny przyznaje kompetencje do prowadzenia egzekucji administracyjnej naczelnikom urzędów skarbowych. W sytuacji, gdy w sprawie niniejszej spór dotyczy właściwości tzw. "dużego urzędu skarbowego" jako organu egzekucyjnego, należy odpowiedzieć na pytanie, czy przepisy normujące zadania tego urzędu przyznają mu uprawnienie do prowadzenia egzekucji, wyłączając w ten sposób działanie art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podziela pogląd Dyrektora Izby Skarbowej, iż nowelizacja ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych nie wywarła wpływu na zmianę właściwości organu egzekucyjnego egzekwującego podatek od nieruchomości w niniejszej sprawie. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 5 ust.9a powołanej ustawy terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie: 1)niektórych kategorii podatników, 2)wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6 - może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "wykonywania niektórych zadań określonych w ust. 6" oznacza, że nie wszystkie zadania wymienione w art. 5 ust. 6 tej ustawy przechodzą do kompetencji "dużych urzędów skarbowych". Ustawodawca nie określił, które z tych zadań nie należą do właściwości dużych urzędów skarbowych, w związku z tym należy mieć na względzie przepisy innych ustaw, do stosowania których zobowiązane są organy podatkowe, a takim przepisem jest niewątpliwie art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określający właściwość organu egzekucyjnego. W myśl z kolei art. 5 ust. 9b w/w ustawy, wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z ust. 9a następuje w przepisach określonych na podstawie ust. 9c. Wykonując delegację ustawową zawartą w art. 5 ust. 9c ww. ustawy, Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz.U. nr 209, poz. 2027). Z powyższego rozporządzenia wynika, iż urzędy skarbowe wskazane w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia ("duże urzędy skarbowe") są właściwe w sprawach dotyczących podatników określonych w art. 5 ust. 9b powołanej ustawy, tzw. "dużych podatników". Z obu uregulowań zawartych w art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w art. 9a pkt.2 ustawy o urzędach i izbach skarbowych wynika, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Oceniając właściwość organu przez pryzmat przesłanek określonych w art. 22 § 2 i §3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w stwierdzić trzeba, iż według miejsca położenia składników tego majątku, w myśl załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych - właściwym organem egzekucyjnym dla skarżącej jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego. Należy więc uznać, że po stronie organów orzekających nie doszło do uchybienia przepisów o ich właściwości. Ubocznie można nadto zauważyć, iż z mocy art. 40 pkt.2 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw (...) przepisy art. 5 ust. 9a i ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych w nowym, wyżej powołanym brzmieniu, weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004r. Z tym samym też dniem zaczęły obowiązywać przepisy rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych. Oznacza to zatem, że dopiero od dnia 1 stycznia 2004r. zaistniały określone przesłanki kwalifikujące określone grupy podatników do właściwości tzw. "dużych urzędów skarbowych" i od tego momentu można mówić o podstawach do zmiany właściwości. Jak wynika z "Zawiadomienia o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego" załączonego do skargi / k - 15 akt sprawy /, strona skarżąca stała się tzw. "dużym podatnikiem" wskutek zaistnienia przesłanki z przepisu art. 5 ust. 9b pkt.7a ustawy o urzędach i izbach skarbowych / osiągnięcie w ostatnim roku podatkowym (2003) przychodu netto w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego /. Odnosząc powyższe na grunt art. 5a ust. 1 pkt 2 ustawy o urzędach i izbach skarbowych stwierdzić należy, iż zmiana właściwości organu podatkowego dla skarżącej nastąpiła z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym miało miejsce przekroczenie kwoty 5 mln euro, tj. z dniem 1 stycznia 2005r. Nie zasługuje, w ocenie Sądu na uwzględnienie również twierdzenie strony skarżącej, że nie wypełnienie przez wierzyciela w tytule wykonawczym pola - "Podstawa prawna pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnych" (część D. pozycja 77 tytułu wykonawczego) stanowi podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oczywiste jest bowiem, iż wypełnienie przez wierzyciela powyższej rubryki / art. 27 §1 pkt.5 ustawy egzekucyjnej / jest uwarunkowane istnieniem prawa pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej / por. Komentarz do Postępowania egzekucyjnego w administracji pod red. R.Hausera i innych, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004r, str.96 / . Zgodzić się należy ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż nie chodzi tu o podanie art. 115 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który określa kolejność zaspokojenia z kwoty uzyskanej z egzekucji, tylko o wskazanie podstawy prawnej przyznającej pierwszeństwo zaspokojenia należności, z którego to prawa nie korzysta podatek od nieruchomości. Wobec tego brak wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności nie mógł w rozpatrywanym stanie rzeczy przesądzić o niedopuszczalności egzekucji, a organ egzekucyjny nie miał podstaw do zastosowania art. 29 § 2 ustawy i w konsekwencji - zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi. Sąd nie znajduje również podstaw do uznania zasadności zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 124§2 kpa w zw. z art. 107§1 i 3 kpa. Argumentując go strona wywodzi, iż "organy nie wskazały przepisu prawa stanowiącego podstawę zawartego w zaskarżonym postanowieniu twierdzenia, iż naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku Nr 2 do rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych są uprawnieni do prowadzenia postępowań egzekucyjnych tylko w przypadku dochodzenia należności, do poboru których są właściwi, a więc w konsekwencji mogą prowadzić inne postępowania tylko w przypadku zbiegu egzekucji". Zarzut ten uznać należy za bezprzedmiotowy przede wszystkim z motywów przytoczonych w pierwszej części uzasadnienia, a dodać można, iż zaskarżone postanowienie w żadnym fragmencie uzasadnienia nie zawiera przypisanej przez stronę treści. W konsekwencji przedstawionej powyżej argumentacji, nie zasługuje na aprobatę także zarzut naruszenia przepisu art. 6 kpa, albowiem wbrew temu, co uważa strona skarżąca, wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały oparte na obowiązujących przepisach prawa. Nie stwierdzając zatem w niniejszej sprawie zarzucanych naruszeń tak w sferze prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło