I SA/Lu 770/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. G. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania błędów rachunkowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania wynagrodzenia. Postanowieniem z dnia 11 października 2016 r., referendarz sądowy tutejszego Sądu przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Następnie w dniu 5 stycznia 2017 r. wskazany pełnomocnik - r.pr. A. G. wniósł o udostępnienie mu akt sprawy i umożliwienie wykonania fotokopii oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu oświadczając, że opłaty z tego tytułu nie zostały zapłacone w całości. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Bezspornym jest, że radca prawny ustanowiony z urzędu, ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Szczegółowe regulacje w tym zakresie zawiera - mające w chwili obecnej zastosowanie w sprawie - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1805). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przyznanie mu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu nie wskazując jednak jakiego rodzaju pomocy udzielił stronie skarżącej w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik ten nie wykonał żadnych czynności poza złożeniem samego wniosku o udostępnienie mu akt sprawy i umożliwienie wykonania fotokopii. W związku z tym należy wskazać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie wskazane w art. 250 ww. ustawy, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 lub z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 341/08). Jak natomiast wynika z akt sprawy pełnomocnik strony nie podjął w jej imieniu żadnych czynności procesowych - nie złożył jakiegokolwiek wniosku procesowego, nie przedstawił stanowiska w sprawie, ograniczając się wyłącznie do złożenia wniosku o udostępnienie mu akt sprawy i umożliwienie wykonania fotokopii. Takie działanie zdaniem referendarza sądowego nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu, za którą należałoby się wynagrodzenie, została stronie rzeczywiście udzielona. Należy podkreślić, że art. 250 przywołanej ustawy nie nakłada na sąd obowiązku uwzględniania każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi, a także przypomnieć, że jako dysponent środków publicznych sąd odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Czynność polegająca na zwróceniu się pełnomocnika do sądu o udostępnienie mu akt sprawy sama w sobie - bez podjęcia dalszych czynności procesowych - nie jest wystarczająca do uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie rzeczywiście udzielona (podobnie np. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt I OZ 790/11 i z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt I OZ 865/12 Zapoznanie się z aktami sprawy, to jedynie czynności poprzedzające faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. Samo udzielenie pomocy prawnej powinno przybrać formę materialną, znajdującą odzwierciedlenie w aktach sprawy, poprzez złożenie niezbędnych wniosków procesowych, czy też wyrażenie stanowiska w sprawie adekwatnego do etapu postępowania. W związku z powyższym uznać należy, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do przyznania pełnomocnikowi strony wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 250 przywołanej na wstępie ustawy, należało orzec jak na wstępie.