I SA/Lu 771/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Małgorzata Siwiec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi I. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia - oddala skargę 1. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby odmówił I.D.przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., na podstawie art. 216 § 1, art. 162 § 1, § 2, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – o.p. /. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniał, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił I.D. / podatnik / zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Od tej decyzji zostało złożone odwołanie z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. W dniu 10 sierpnia 2009 r. do Izby Skarbowej wpłynął wniosek podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] wraz z zażaleniem na to postanowienie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podano, że podatnik cierpi na zapalenie stawów obu kończyn dolnych. Leczy się w L. i w B.. Codziennie przyjmuje leki. Kiedy schorzenie się uaktywnia, a zdarza się to ostatnio bardzo często, to nie porusza się samodzielnie nawet w pomieszczeniach mieszkalnych. Z uwagi na to schorzenie i inne schorzenia otrzymuje rentę chorobową. Jego pełnomocnik wyjechał na urlop i już wcześniej wspólnie ustalili, że w tym czasie podatnik osobiście będzie prowadził swoje sprawy, również dotyczące wnoszonych zażaleń. Podatnik podał, że na potwierdzenie przedstawionych okoliczności nie ma żadnych dowodów. Podał, że nie ma żadnych przeszkód by dosłał do organu zaświadczenie od lekarza, kiedy będzie w stanie się poruszać. W dniu 1 września 2009 r. podatnik nadesłał zaświadczenie lekarskie z dnia 30 lipca 2009 r. oraz zaświadczenie o stanie zdrowia. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniał, że tryb doręczania przez organ podatkowy pism normują art. 144 - 154 o.p. Postanowienie z dnia 23 lipca 2009 r. zostało doręczone pełnomocnikowi podatnika w dniu 27 lipca 2009 r. Zażalenie wnosi się stosownie do art. 236 § 2 pkt 1 o.p., o którym pouczono stronę w uzasadnieniu postanowienia. Termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 3 sierpnia 2009 r. Zażalenie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 7 sierpnia 2009 r. / data stempla / z uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia, bo po dniu 3 sierpnia 2009 r. Termin podlega przywróceniu w warunkach art. 162 o.p. Kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu jest obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jest możliwe, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku. Przedstawione przez podatnika okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 145 § 2 o.p. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] skierowane zostało do ustanowionego w sprawie pełnomocnika, adwokata S. P., który w dniu 27 lipca 2009 r. osobiście odebrał to postanowienie. Pełnomocnik nie wskazał żadnych okoliczności, które miałyby stanowić niezawinioną, obiektywną przeszkodę w złożeniu zażalenia w ustawowym terminie. Wyjazd pełnomocnika na urlop wypoczynkowy nie jest przeszkodą obiektywnie uniemożliwiającą złożenie zażalenia w ustawowym terminie. Skutki działań, zachowań pełnomocnika obciążają bezpośrednio mocodawcę. Uchybienie terminu z winy pełnomocnika nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu. Także podatnik nie wskazał żadnych okoliczności, które byłyby obiektywnymi, niedającymi się usunąć przeszkodami w złożeniu zażalenia w ustawowym terminie. Takiej przeszkody nie dowodzi zaświadczenie lekarskie z dnia 30 lipca 2009 r., stwierdzające że z uwagi na stan zapalny stawów pacjent nie jest zdolny do sprawnego poruszania się, wymaga intensywnego leczenia przez najbliższe dwa tygodnie, wystawione przez lekarza kardiologa. Rodzaj dolegliwości podatnika nie wykluczał możliwości sporządzenia zażalenia, nadania go do organu podatkowego jeśli nie osobiście to z pomocą domownika, sąsiada. Podatnik sam podjął się samodzielnie dokonywać czynności w postępowaniu przed organami podatkowymi pod nieobecność pełnomocnika, który wyjechał na urlop. Przedstawione okoliczności, zgromadzone dowody nie uzasadniają stwierdzenia, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy pełnomocnika, samego podatnika. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań nie było możliwym przezwyciężenie przeszkody, która uniemożliwiła dokonanie czynności w ustawowym terminie. 2. Podatnik złożył skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który miał istotny wpływ na jego treść. Błąd ten polegał na subiektywnej ocenie złożonych zaświadczeń lekarskich, stanu zdrowia podatnika, możliwości złożenia zażalenia w ustawowym terminie i w konsekwencji na przypisaniu winy. Zarzucił naruszenie art. 162 § 1 o.p. Uzasadniał, że stanowisko organu podatkowego jest niejasne, niezrozumiałe. Wyrażał zdziwienie stanowiskiem organu podatkowego. Nie zna przyczyn, dla których organ podatkowy wydał tak niekorzystne dla podatnika rozstrzygnięcie. Choroba podatnika powinna uzasadniać przywrócenie terminu zgodnie z wnioskiem. Wyczerpująco uzasadnił wniosek o przywrócenie terminu. Zaświadczenia lekarskie stanowiły uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu i uzasadniały przywrócenie terminu zgodnie z wnioskiem. 3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. 4. W piśmie z dnia 16 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącego podatnika wniósł o dopuszczenie w postępowaniu sądowym dowodu z opinii biegłych lekarzy / kardiologa, reumatologa, neurologa / na okoliczność czy schorzenia podatnika mogą powodować nagłe niedyspozycje, utrudniające dokonywanie jakichkolwiek czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. 6. Sąd stosownie do swojej kognicji kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a /. Sąd nie jest trzecią instancją w postępowaniu podatkowym. W rezultacie nie orzeka merytorycznie w sprawie rozpatrzonej przez organ podatkowy. Dlatego żądanie zmiany zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie podlegało uwzględnieniu co do zasady. Gromadzenie i ocena materiału dowodowego, ustalenie stanu faktycznego i w rezultacie rozstrzygnięcie wniosku podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia należy do wyłącznej kompetencji organu podatkowego. Sąd w toku kontroli legalności zaskarżonego postanowienia ocenia czy organ podatkowy realizując ustawowe kompetencje do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z prawem przeprowadził postępowanie wyjaśniające i rozstrzygnął wniosek. 7. Odnosząc się do wniosku dowodowego strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy należy wskazać art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., który nie obejmuje dowodu z opinii biegłego katalogiem dowodów podlegających przeprowadzeniu w postępowaniu sądowym w sprawie kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. Dlatego ten dowód co do zasady nie mógł być przeprowadzony w toku sądowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. 8. Istota sporu sprowadza się do oceny czy podatnik wnoszący o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności, w rezultacie czy zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej . odmówił przywrócenia terminu. 9. Ma rację Dyrektor Izby Skarbowej kiedy stwierdza, że przedstawione przez podatnika zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 20 września 2009 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 30 lipca 2009 r. nie stwierdzają obiektywnej niemożności sporządzenia i złożenia zażalenia w ustawom terminie, do dnia 3 sierpnia 2009 r. / poniedziałek /. Stwierdzają, że podatnik nie jest zdolny do sprawnego poruszenia się, że z powodu przewlekłego schorzenia jest pod kontrolą neurologa, kardiologa, że w 2005 r. był hospitalizowany oraz że jest zdolny do osobistego stawienia się na badanie przez lekarza rzeczoznawcę/komisję lekarską. Wprost zgodnie z treścią tych dokumentów / kserokopii / stan zdrowia podatnika nie wyłączał możliwości osobistego sporządzenia zażalenia, ustanowienia innego pełnomocnika, wreszcie nadania zażalenia w placówce pocztowej choćby z pomocą osób bliskich, sąsiadów czy znajomych. Stosownie do art. 120, art. 121 § 1, art. 122 o.p. Dyrektor Izby Skarbowej argumentuje, że podatnik mógł wnieść zażalenie w ustawowym terminie przy dołożeniu nawet nie nadzwyczajnych starań, ale zwykłej staranności. 10. Ma rację Dyrektor Izby Skarbowej kiedy stwierdza, że urlop wypoczynkowy pełnomocnika podatnika nie jest obiektywną przeszkodą w złożeniu zażalenia w ustawowym terminie, do 3 sierpnia 2009 r. Nie jest nadzwyczajnym zdarzeniem losowym, obiektywnie wyłączającym możliwość terminowego dokonania czynności w postępowaniu podatkowym. Nie jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć przy dołożeniu wszelkich możliwych starań. Urlop wypoczynkowy pełnomocnika podatnika to zwykła okoliczności życiowa, wymagająca rozważenia ustanowienia substytucji czy powiadomienia mocodawcy, by mógł ustanowić innego pełnomocnika. Jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, składanego przez samego podatnika, wiedział o planowanej nieobecności pełnomocnika z uwagi na urlop i nie ustanowił pełnomocnika. Podatnik czuł się na siłach sam osobiście prowadzić swoje sprawy, także dotyczące wnoszonych zażaleń. 11. Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo interpretuje art. 162 § 1 o.p. i argumentuje, że w razie uchybienia terminu zainteresowany we wniosku o przywrócenie terminu ma uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. W tym stanie prawnym zainteresowany ma obowiązek uprawdopodobnić okoliczności, przeszkody nagłe i nie do przezwyciężenia, które obiektywnie wykluczyły możliwość dokonania w terminie czynności w postępowaniu podatkowym. Będą to przeszkody, które nie podlegały przezwyciężeniu przy dołożeniu nie tylko zwykłej staranności, ale wszelkich obiektywnie możliwych starań, przy największym w danych warunkach wysiłku. Zainteresowany ma wykazać, że podjął takie starania, wysiłki. Prawidłowa interpretacja art. 162 § 1 o.p. przez Dyrektora Izby Skarbowej pozwoliła organowi prawidłowo ocenić, że okoliczności powołane u podstaw wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, w rezultacie nie stanowią podstawy przywrócenia terminu. Wbrew twierdzeniom skarżącego podatnika nie były to przeszkody nagłe i o charakterze obiektywnym, podlegały przezwyciężeniu przy dołożeniu już tylko zwykłej staranności / udzielenie substytucji, ustanowienie innego pełnomocnika, skorzystanie przez podatnika z pomocy innych osób przy nadaniu zażalenia w urzędzie pocztowym /. W tych okolicznościach faktycznych i stanie prawnym odmowa przywrócenia terminu odpowiada prawu. 12. Z tych względów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.