I SA/Lu 771/11
WyrokWSA w Lublinie2012-03-30
Skład orzekający: Małgorzata Fita, Krystyna Czajecka-Szpringer, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienia Burmistrza odmawiające zgody na umorzenie zaległości podatkowych, wydane bez uzasadnienia, mogą stanowić podstawę do wydania przez organ podatkowy decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej, a jeśli tak, to czy sąd administracyjny może dokonać kontroli legalności takich postanowień?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest uprawniony do oceny legalności postanowień przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, wydawanych w przedmiocie zgody na umorzenie zaległości podatkowych, nawet jeśli organ podatkowy jest związany treścią takiego postanowienia. Postanowienia te, podobnie jak decyzje organów podatkowych, wymagają uzasadnienia, które pozwoli na poznanie motywów organu i dokonanie kontroli sądowej. Brak uzasadnienia w postanowieniach Burmistrza stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zarówno postanowień, jak i opartych na nich decyzji organów podatkowych w części nieuwzględniającej wniosku strony.Stan faktyczny
Skarżąca K. Z. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po uzyskaniu zgody Burmistrza, umorzył część zaległości, ale odmówił umorzenia pozostałej kwoty. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organom błędną ocenę materiału dowodowego i brak uzasadnienia postanowień Burmistrza, który również odmówił zgody na umorzenie całości zaległości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów podatkowych i postanowienia Burmistrza w części odmawiającej umorzenia zaległości, uznając brak uzasadnienia postanowień Burmistrza za istotne naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w części odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej, a także uchylił postanowienia Burmistrza z dnia [...] i z dnia [...] w tej samej części. W pozostałej części skargę oddalił i przyznał wynagrodzenie doradcy podatkowemu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w części odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej, II. uchyla postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] oraz postanowienie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], III. w pozostałej części skargę oddala, IV. przyznaje doradcy podatkowemu M. B. wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...] złotych, w tym podatek VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania K. Z., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] umarzającą część zaległości w podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] oraz odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w pozostałej części.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po Z.H. Z. z mocy ustawy nabyła żona K. Z. oraz dzieci: M.I. R. i K.Z. po 1/3 części każde z nich.
Na skutek przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] z tytułu nabytego przez K. Z. udziału w spadku po zm. Z. Z. Decyzja stała się ostateczna w dniu 30 listopada 2010r.
W dniu 18 listopada 2010r. K. Z. wniosła o umorzenie ww. podatku.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, uwzględniając zgodę Burmistrza, umorzył podatniczce część zaległości w podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] oraz odmówił umorzenia zaległości podatkowej w pozostałej części, tj. [...] Od tej decyzji strona odwołała się. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W toku powtórnie prowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowania dowodowego ustalono, że miesięczne dochody podatniczki z renty wynoszą [...] a stałe miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i zakupem leków stanowią kwotę około [...] na którą składają się: podatek gruntowy – [...], opłata za energię elektryczną - około [...] opłata za gaz - około [...] opłata za wodę - około [...] wywóz nieczystości – [...], opłata za telefon - około [...] leki i leczenie - około [...] spłata kredytu odnawialnego – [...] Stwierdzono, że pozostałą kwotę (około [...]) strona przeznacza na zakup żywności, środków czystości, ubrania itp.
Uzupełniony materiał dowodowy przesłano do Burmistrza z wnioskiem o zajęcie stanowiska w tej sprawie, stosownie do postanowień art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 80. poz. 526 z późn. zm.) – dalej:"u.d.j.s.t.".
W podaniu złożonym do Burmistrza podatniczka przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i osobistą. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz ponownie wyraził zgodę na umorzenie zaległości podatkowej w kwocie [...] nie uzasadniając wydanego rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego uznając, iż zachodzi ważny interes podatnika w umorzeniu części zaległości podatkowej - uwzględniając zgodę Burmistrza - umorzył część zaległości w podatku od spadków i darowizn - w wysokości [...] oraz odmówił umorzenia zaległości podatkowej w pozostałej części.
K. Z. ponownie odwołała się, zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz brak uzasadnienia postanowienia Burmistrza z dnia [...] który nie wyjaśnił jakimi kryteriami kierował się przy wydaniu postanowienia. Podnosiła, że w jej przypadku organ ma do czynienia nie tylko ze szczególnie ważnym interesem podatnika, ale również interesem publicznym, gdyż w przeciwnym razie będzie zmuszona do korzystania z pomocy społecznej, aby mieć za co się utrzymać. Wyjaśniła, że podatek od spadku po zmarłym mężu płaci syn i córka oraz, że obecnie toczą się postępowania przed sądem cywilnym o roszczenia względem podatniczki i jej dzieci, a ich znaczna wartość pogorszy jeszcze jej sytuację materialną.
W toku postępowania odwoławczego wpłynęło też pismo podatniczki z dnia 19 września 2011r., w którym m.in. poinformowała, iż jej stan zdrowia stale ulega pogorszeniu i ponownie zwróciła się o umorzenie podatku w całości z powodu istnienia przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji W uzasadnieniu wskazał na treść przepisu art. 67a par 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Wskazał również na art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.), stanowiącego, że wpływy z podatku od spadków i darowizn stanowią w całości dochód gminy.
Organ wyjaśnił, że z uwagi na to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał sytuację podatniczki za wyjątkową, to kierując się przesłankami art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, umorzył część zaległości podatkowej w kwocie 1.000 zł. - czyli w części na którą otrzymał prawem wymaganą zgodę od Burmistrza. Stosownie bowiem do art. 18 u.d.j.s.t., do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, a także zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru tych należności mają zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. W przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat, stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może m.in. umarzać należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
W sprawie niniejszej stanowisko Burmistrza zostało wyrażone w postanowieniu z dnia [...] w którym organ wyraził zgodę wyłącznie na umorzenie części zaległości podatkowej - w kwocie [...] Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że jakkolwiek motywy tej decyzji nie są znane z uwagi na brak uzasadnienia zajętego stanowiska, to jednak podkreślenia wymaga, iż przed wyrażeniem stanowiska Burmistrz dysponował pełnym materiałem dowodowym, z którego wynikała aktualna sytuacja finansowa i zdrowotna podatniczki.
Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był władny wydać decyzji, która umarzałaby zaległość podatkową w całości. W stosunku do pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat, stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać te należności, ale wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Ze sformułowania "wyłącznie za zgodą " wynika jasno, że naczelnik urzędu skarbowego może zrealizować przyznaną mu kompetencję odnośnie podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego "wyłącznie" zgodnie ze stanowiskiem organu reprezentującego samorządowego decydenta.
Na koniec organ zwrócił uwagę na ogólna zasadę płacenia podatków i nadzwyczajność instytucji umarzania zaległości podatkowych.
W skardze na powyższą decyzję K. Z. wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 67a par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie sytuacji majątkowej podatniczki oraz naruszenie art. 120, art.121 i art. 122 Ordynacji podatkowej zawierających ogólne zasady postępowania: działania organów na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej.
W uzasadnieniu skargi K. Z. argumentowała, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w wysokości [...] zł złożyła z uwagi na to, iż zgromadzenie takiej sumy w jej sytuacji materialnej jest nierealne, nieosiągalne. Zwróciła następnie uwagę, że oba postanowienia Burmistrza (z dnia [...] oraz [...] ) nie zawierają uzasadnienia – skarżąca nie jest więc w stanie dowiedzieć się, dlaczego jej ciężka sytuacja materialna nie została wzięta pod uwagę. Argumentowała, że jest osoba w podeszłym wieku (71 lat), jej świadczenie emerytalne to kwota [...] że nie posiada żadnych oszczędności, a jedynie zadłużenie (kredyt odnawialny – [...]), z którego spłaca tylko odsetki, bo należności głównej nie jest w stanie spłacać. Po zapłaceniu koniecznych opłat związanych z utrzymaniem, pozostaje jej niewielka, bo ok. [...] kwota na wyżywienie, leki, odzież, zakup opału na zimę. Aktualnie mieszkania nie opala, bo nie stać ja na opał. Przebywanie w niedogrzanym pomieszczeniu powoduje częste przeziębienia skarżącej. Wyjaśniła ponadto, że spadku, który nabyła, nie jest w stanie spieniężyć z uwagi na wielość właścicieli. By sprzedać ziemię konieczne byłoby wynajęcie geodety, a na to nie ma środków finansowych. Nikt nie pomaga jej w prowadzeniu gospodarstwa. Gdy żył mąż było im łatwiej, bo dysponowali dwoma emeryturami, obecnie dysponuje jedną, bardzo niską, a opłaty pozostały praktycznie niezmienne. Z uwagi na wiek, nie jest w stanie pracować by uiścić podatek. Nie pomoże jej też nikt z rodziny – syn jest bezrobotny, pozostaje na utrzymaniu żony, a swój podatek ([...]) spłaca w ratach. Córka musiała też uiścić za swoją część kwotę podatku w wysokości [...]. Dom, który jest przedmiotem masy spadkowej stanowił wspólność małżeńską, partycypowała w kosztach jego budowy i utrzymania, spłacała kredyty na jego budowę, teraz zaś musi zapłacić podatek oraz zachowek będący długiem spadkowym. Pozbawienie jej środków pieniężnych zapewniających minimum egzystencji spowoduje przerzucenie kosztów jej utrzymania na państwo, gdyż zmuszona będzie korzystać z pomocy społecznej, co w jej przypadku już ma miejsce, bo są jej wypłacane zasiłki na zakup leków i opału. Na tą okoliczność załączyła dwie decyzje Burmistrza z dnia [...] Skarżąca dostrzega sprzeczność pomiędzy oceną jej sytuacji finansowej przez Burmistrza, który przyznaje jej zasiłki celowe na zakup leków i opału, a z drugiej strony odmawia umorzenia podatku, nie uwzględniając w ogóle braku zdolności skarżącej do jego zapłaty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 z późn. zm./. Przepis ten stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Przepis ten wskazuje na przesłanki umorzenia zaległości podatkowej tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Użyty w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej spójnik "lub" oznacza zaś, że obie wymienione przesłanki mają charakter równorzędny. Jeżeli zatem organ podatkowy stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie tej normy prawnej, może zastosować uznanie administracyjne. Do organu podatkowego należy wtedy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia, przy czym odmawiając umorzenia zaległości podatkowej organ powinien w sposób szczegółowy, wnikliwy, oparty o zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz logiczny uzasadnić dlaczego nie załatwił sprawy zgodnie ze słusznym interesem strony. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być zatem dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Ordynacji podatkowej) - zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r., III SA 2302/00, LEX nr 53606).
Nie budzi wątpliwości, że ocena ta musi odnosić się do aktualnej sytuacji wnioskodawcy, tj. sytuacji istniejącej w dniu wydania decyzji.
Z akt sprawy wynika, iż zaległość, o umorzenie której wnosiła skarżąca, dotyczy zobowiązania podatkowego w podatku od spadków, który, co nie jest sporne, stanowi w całości dochód jednostki samorządu terytorialnego, a pobierany jest przez urząd skarbowy.
Z treści art. 18 ust. 2 i 3 u.d.j.s.t. natomiast wynika, że w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, przy czym taki wniosek lub zgoda są wydawane w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Organy podatkowe, które - co wymaga podkreślenia - w toku postępowania nie kwestionowały zaistnienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika, o której mowa w art. 67a par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, lecz powoływały się na wynikające z art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t. związanie brakiem zgody Burmistrza na całkowite umorzenie zaległości podatkowej.
Sąd nie kwestionuje związania organu podatkowego stanowiskiem, o którym mowa wyżej. Związanie takie nie wyklucza jednak możliwości dokonania przez Sąd kontroli wydanych w tym przedmiocie postanowień.
W tym miejscu należy powołać się na teść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II FPS 9/09, w której skład orzekający stwierdził, że sąd administracyjny winien ocenić legalność postanowienia przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej w przedmiocie zastosowania umorzenia, rozłożenia na raty, odroczenia terminu zapłaty, zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru należności podatków i opłat, o których mowa w art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t., stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny legalności postanowień wydanych przez Burmistrza (bo w toku postępowania organ podatkowy dwukrotnie zwracał się o jego wydanie), wskazać należy, że z powołanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego winien brać pod uwagę przesłanki umorzenia wynikające z Ordynacji podatkowej.
W tym kontekście Sad zauważa, że ważny interes podatnika, o którym mowa w art. 67a par. 1 Ordynacji podatkowej, jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać jedynie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych jako bezwzględnym warunkiem udzielenia ulgi w każdym przypadku.
Ważny interes podatnika to niewątpliwie coś więcej niż jego subiektywne przekonanie o konieczności umorzenia zaległości, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Będzie to też sytuacja, gdy zapłata należności podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków ze strony państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.
Burmistrz na etapie decydowania o wyrażeniu lub odmowie wyrażenia zgody na udzielenie wnioskowanej przez skarżącą ulgi winien rozważyć wymienione wyżej przesłanki, wskazać jakie wartości zostały uwzględnione przez organ i dlaczego.
Tymczasem Burmistrz w postanowieniach wydanych w sprawie nie wyjaśnił jakimi przesłankami kierował się podejmując rozstrzygnięcie w znacznej części nie uwzględniające wniosku strony.
Brak jakiegokolwiek uzasadnienia zajętego stanowiska powoduje, iż nie można twierdzić o dokonaniu jakiejkolwiek analizy realnych możliwości oraz skutków egzekwowania zaległości podatkowych objętych wnioskiem o umorzenie, o rozważeniu wpływu stanu zdrowia, czy też podeszłego wieku skarżącej na jej możliwość pozyskiwania środków finansowych, tym bardziej, że jednocześnie ten sam organ uznał jej sytuację materialną za uzasadniającą objęcie jej świadczeniami pieniężnymi na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej.
Uprawnienie organu do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia go z obowiązku zbadania, czy zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych w całości lub w części, jeżeli bowiem organ zaniecha wyjaśnienia istotnych okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych, wówczas wydana decyzja nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest rozstrzygnięciem dowolnym.
Sąd w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2010 r. ([...]), w którym wyraził on pogląd, że przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego powinien uzasadnić zarówno zgodę na zastosowanie wnioskowanej ulgi, jak i odmowę wyrażenia takiej zgody. Wynika to z jednej strony z faktu, że udzielona zgoda nie wiąże organu podatkowego, z drugiej zaś z konieczności zapewnienia organowi podatkowemu i przede wszystkim stronie wiedzy o przesłankach, jakimi kierował się przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Tylko znając te przesłanki strona może z nimi polemizować.
Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organy podatkowe mogą ale nie muszą umorzyć zaległość podatkową, to jednak decyzje wydane w tym trybie oraz postanowienia jednostek samorządu terytorialnego determinujące w istocie rozstrzygnięcie decyzji organów podatkowych, wymagają uzasadnienia odpowiadającego rygorom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.
Znajomość tych przesłanek jest także warunkiem dokonania przez Sąd pełnej kontroli stanowiska zajętego w postanowieniu, której to kontroli - w przypadku postanowienia negatywnego dla podatnika nie może dokonać organ podatkowy, stanowiskiem tym związany. Z tego też względu, a także z uwagi na fakt, że zgoda bądź odmowa wyrażenia zgody są stanowiskiem w rozumieniu art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd uznał uzasadnienie stanowiska Burmistrza za posiadające w sprawie istotne znaczenie, jako w istocie stanowiące element tego stanowiska.
W rozpatrywanej sprawie, jak wskazano wyżej, zarówno postanowienie z dnia [...] jak i z [...] poza samą sentencją postanowienia, nie zawiera żadnego uzasadnienia, stanowiącego odzwierciedlenie dokonanej analizy sytuacji skarżącej z punktu widzenia przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowiło to naruszenie przepisu art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola zgodności z prawem postanowienia Burmistrza w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazana w ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, byłaby iluzoryczna gdyby również Sąd ograniczył się do stwierdzenia, że organy podatkowe były związane brakiem zgody właściwego organu samorządu terytorialnego na zastosowanie ulgi. Jeżeli, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kontrola ta ma zapewnić podatnikowi dostateczną ochronę jego praw, za konieczne należało uznać uchylenie decyzji organu podatkowego, mimo że w danej sprawie organy podatkowe będąc związane treścią postanowienia nie mogły podjąć rozstrzygnięcia innego niż odmowa udzielenia ulgi w części ponad [...] Istotne jest bowiem to, że gdyby Burmistrz w sposób właściwy zbadał istnienie przesłanek umorzenia, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącą, to być może zająłby inne stanowisko w zakresie odmowy umorzenia pozostałej kwoty zaległości podatkowej, a wtedy ewentualnie inne mogłoby być również rozstrzygnięcie organów podatkowych.
Konieczność uchylenia wadliwych postanowień Burmistrza (z [...] i [...]) wymagała uchylenia także decyzji organów podatkowych opartych na tym postanowieniu w części nieuwzględniającej wniosku skarżącej..
Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego ustali aktualną sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną skarżącej, uwzględniając przy tym również dane dotyczące korzystania przez nią z pomocy społecznej. Następnie wystąpi do Burmistrza o zajęcie stanowiska co do zastosowania wobec skarżącej ulgi podatkowej. Burmistrz natomiast rozważy aktualne okoliczności sprawy z punktu widzenia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i uzasadni swoje stanowisko w sposób umożliwiający skarżącej i organom poznanie jego motywów.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U z 2012 r. poz. 270) dalej – "ppsa" Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje organów podatkowych oraz oba ww. postanowienia Burmistrza w zakresie nieuwzględniającym wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych.
Mając na uwadze, iż odnośnie kwoty [...] zł zaległości podatkowej wniosek skarżącej został uwzględniony, mając na uwadze treść art. 134 § 2 ustawy ppsa, Sąd skargę w tej części oddalił.
Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 250 w zw. z art. 205 § 4 w zw. z art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło