I SA/Lu 775/18

WyrokWSA w Lublinie2019-01-09

Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wydać postanowienie o zakończeniu egzekucji sądowej na podstawie art. 62f § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy egzekucja została efektywnie zakończona poprzez wyegzekwowanie należności i podział uzyskanej sumy między wierzycieli?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może wydać postanowienia o zakończeniu egzekucji sądowej na podstawie art. 62f § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli egzekucja została efektywnie zakończona poprzez wyegzekwowanie należności i podział uzyskanej sumy między wierzycieli. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest niemożliwe, niecelowe lub oczywiste jest, że nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucji, a nie w przypadku, gdy egzekucja zakończyła się sukcesem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zakończeniu egzekucji sądowej z zajętej wierzytelności pieniężnej. Organ egzekucyjny uznał, że dalsze prowadzenie egzekucji jest niemożliwe z uwagi na przekazanie całej kwoty należnej z zajętej wierzytelności. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących stosowania zmian w prawie wprowadzonych ustawą z dnia 10 lipca 2015 r., twierdząc, że mają one zastosowanie tylko do egzekucji wszczętych po 8 września 2016 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zakończenia egzekucji sądowej uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. nr [...] Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ, organ odwoławczy, Kolegium) po rozpatrzeniu zażalenia J. A. (skarżący) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. (organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. w przedmiocie zakończenia egzekucji sądowej. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji wskazując na przepisy art. 62f w związku z art. 62d ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej powoływanej jako "u.p.e.a." - postanowił o zakończeniu egzekucji sądowej z zajętej wierzytelności pieniężnej z tytułu kwot należnych skarżącemu zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego L. - Wschód w L. z siedzibą w Ś. z dnia 10 lipca 2017 r. sygn. akt: I Cp 901/11 zdeponowanych na rachunku sądu i innych, przejętej od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. S. oraz od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym L. – Z., z uwagi na to, że jej dalsze prowadzenie jest niemożliwe (potrącenie, przekazanie przez dłużnika zajętej wierzytelności w formie jednorazowej wypłaty). Z uzasadnienia postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji wynika, że w toku prowadzonego przez ten organ postępowania egzekucyjnego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do wskazanej wyżej wierzytelności, ponieważ oprócz organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne w administracji wierzytelność zajęli także dwaj wskazani wyżej komornicy sądowi. Zgodnie z art. 62 § 1 u.p.e.a. prowadzenie łącznie zbiegających się egzekucji przejął organ prowadzący egzekucję administracyjną. W konsekwencji zastosowanego środka egzekucyjnego na rachunek organu egzekucyjnego przekazana została cała kwota należna z tytułu zajętej wierzytelności. Kwota ta została rozdysponowana między wierzycieli w dniu 19 grudnia 2017 r. zgodnie z planem podziału. Według organu egzekucyjnego, skoro dłużnik zajętej wierzytelności przekazał całą zdeponowaną na rachunku kwotę, której wysokość była określona w postanowieniem Sądu Rejonowego L. - W. w L. z dnia 10 lipca 2017 r., dalsze prowadzenie łącznej egzekucji do zajętej wierzytelności jest niemożliwe (z racji jej skonsumowania w całości). W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji skarżący wnosił o uchylenie tego postawienia, nakazanie umorzenia egzekucji z zajętej wierzytelności oraz zobowiązanie organu egzekucyjnego do zwrotu niesłusznie pobranych kwot. Podnosił, że złożył wniosek o umorzenie egzekucji z powodu przedawnienia oraz że tytuły wykonawcze zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji nie może powoływać się na art. 62f w związku z art. 62d u.p.e.a., gdyż przepisy te zostały wprowadzone od dnia 8 września 2016 r. i mają zastosowanie do egzekucji wszczętych po tym dniu, a egzekucje prowadzone przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. S. zostały wszczęte przed 8 września 2016 roku. Zdaniem skarżącego, komornik ten nie mógł egzekwować wierzytelności Prezydenta Miasta L. z należności dłużnika w Sądzie Rejonowym L. - W. w L. z siedzibą w Ś., gdyż zabrania mu tego art. 895 §1 kodeksu postepowania cywilnego. Komornik ten ma wyłączne prawo do prowadzenia egzekucji z nieruchomości w miejscowości M.. Natomiast egzekucja z wierzytelności i innych praw majątkowych należy do komornika, w którego okręgu dłużnik ma miejsce zamieszkania lub siedzibę (w przypadku przedsiębiorcy). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uzasadniając utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w pierwszej kolejności zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 62f § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny prowadzący łącznie egzekucje kończy, w formie postanowienia, egzekucję sądową z rzeczy albo prawa majątkowego, przejętą od sądowego organu egzekucyjnego, jeżeli jej dalsze prowadzenie jest niemożliwe, niecelowe lub jeżeli jest oczywiste, że nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów tej egzekucji. W postanowieniu organ egzekucyjny uchyla również czynności egzekucyjne podjęte w ramach tej egzekucji. Organ zgodził się ze skarżącym, że przepis ten obowiązuje począwszy od 8 września 2016 r. na mocy ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1311 ze zm.). Zauważył jednak, że zgodnie z art. 21 ust. 5 ustawy przepis ten w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz zbiegu egzekucji administracyjnych, które nastąpiły po wejściu w życie niniejszej ustawy, czyli po dniu 8 września 2016 r. Tym samym za chybiony organ uznał zarzut skarżącego, że przepis ten odnosi się do egzekucji wszczętych po 8 września 2016 r. Kolegium wskazało, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego w oparciu o 3 tytuły wykonawcze w dniu 10 sierpnia 2017 r. zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu kwot należnych skarżącemu zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego L. - W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia 10 lipca 2017 r., sygn. akt I [...] zdeponowanych na rachunku sądu i innych. W odpowiedzi na zajęcie z dnia 26 sierpnia 2017 r. dłużnik zajętej wierzytelności (Sąd Rejonowy L. - W. w L. z siedzibą w Ś.) poinformował o zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do zajętego składnika majątkowego, wskazując Prezydenta Miasta L., jako organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia. Mając zatem na względzie treści art. 62 § 1 u.p.e.a., według którego w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie, prowadzenie łącznej egzekucji do zajętej wierzytelności przejął administracyjny organ egzekucyjny, to jest Prezydent Miasta L.. Organ podkreślił przy tym, że zbieg egzekucji nie oznacza zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych (administracyjnego czy sądowego), w ramach których komornik sądowy czy organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, to jest egzekucję do tej samej rzeczy albo prawa i tej samej osoby (dłużnika i zobowiązanego). Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Kolegium zwróciło uwagę, że przekazanie administracyjnemu organowi egzekucyjnemu, to jest Prezydentowi Miasta L. do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej po jej zbiegu z egzekucją sądową nie powoduje, że komornik (sądowy organ egzekucyjny) traci status organu egzekucyjnego właściwego w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, w którym zbieg egzekucji wystąpił. Zbieg egzekucji nie powoduje zawieszenia, czy umorzenia prowadzonego sądowego postępowania egzekucyjnego, w ramach którego doszło do zbiegu egzekucji. Postępowanie to nadal trwa, istnieje, toczy się dopóty, dopóki nie zostanie umorzone lub zakończone w inny sposób np. przez wyegzekwowanie objętej nim należności. Ponadto wyznaczenie danego organu do łącznego prowadzenia egzekucji nie oznacza, że organ ten przejmuje wszystkie prawa i obowiązki innego organu egzekucyjnego, którego egzekucja była w zbiegu. Organ ten prowadzi egzekucję w trybie dla siebie właściwym wyłącznie w odniesieniu do rzeczy lub prawa, co do których doszło do zbiegu egzekucji. W dniu 20 września 2017 roku na rachunek administracyjnego organu egzekucyjnego, to jest Prezydenta Miasta L., jako prowadzącego łączną egzekucję wpłynęła cała kwota należna z tytułu zajętej wierzytelności pieniężnej w Sądzie Rejonowym L. - W. w L. z siedzibą w Ś. w wysokości [...] zł, a komornicy sądowi przekazali, celem łącznej egzekucji z wyżej wymienionego składnika majątkowego odpisy akt egzekucyjnych. Skarżący został zawiadomiony o przejęciu prowadzenia łącznej egzekucji od sądowych organów administracyjnych co do wskazanego składnika majątkowego pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. Kolegium uzasadniało, że zgodnie z treścią art. 115a § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży rzeczy albo wykonania prawa majątkowego, do których wystąpił zbieg egzekucji. Jeżeli kwoty uzyskane ze sprzedaży rzeczy albo wykonania prawa majątkowego wystarczają na zaspokojenie wierzycieli, organ egzekucyjny bezzwłocznie przekazuje wierzycielom przypadające im kwoty (§2). W przypadku gdy kwoty uzyskane ze sprzedaży rzeczy albo wykonania prawa majątkowego nie wystarczają na zaspokojenie wierzycieli, organ egzekucyjny informuje wierzycieli o sposobie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji (§ 3). Informacja o sposobie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji sporządzona została w dniu 8 grudnia 2017 r., a następnie przesłana do wierzycieli wraz z pouczeniem o przysługującym im prawie do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie sposobu podziału kwoty w terminie 7 dni od daty doręczenia wyżej wymienionej informacji. Żaden z wierzycieli nie skorzystał jednak z przysługującego mu uprawnienia, dlatego też w dniu 18 grudnia 2017 r. kwota [...]zł została rozliczona zgodnie ze sporządzoną informacją z dnia 8 grudnia 2017 r. o jej podziale. Organ odwoławczy zauważył, że wysokość kwot należnych skarżącemu wynikała z postanowienia Sądu Rejonowego L. - W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia 10 lica 2017 roku sygn. akt: I [...], a dłużnik zajętej wierzytelności przekazał całość zdeponowanych na rachunku środków. Słusznie więc, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji uznał, że niemożliwe jest dalsze prowadzenie łącznej egzekucji do zajętej wierzytelności (z racji jej całego skonsumowania) i postanowił o jej zakończeniu. Z racji zakończenia realizacji zajęcia przez Sąd Rejonowy L. - W. w L. z siedzibą w Ś., który przekazał jednorazowo całą kwotę z depozytu, zaistniała przesłanka niemożliwości dalszego prowadzenia egzekucji łącznej, stąd organ egzekucyjny (Prezydent Miasta L.) miał obowiązek, wynikający wprost z treści art. 62f u.p.e.a., formalnego zakończenia podjętych w ramach łącznej egzekucji czynności, wydając zaskarżone postanowienie. W skardze na ostateczne postanowienie organu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 21 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, z uwagi na to, że wyżej wymieniona zmiana ma zastosowanie do egzekucji wszczętych po 8 września 2016 r. W uzasadnieniu zarzutów skarżący podtrzymał argumentację zażalenia. Odwołał się przy tym do orzecznictwa sądowego w zakresie dwuinstancyjności postępowania i istoty postępowania odwoławczego i uzasadniał, że zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy ma obowiązki nie mniejsze niż organ pierwszej instancji. Przede wszystkim obowiązany jest dążyć z urzędu do wykrycia prawdy obiektywnej, czyli do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien ocenić całe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przed organem pierwszej instancji, a zwłaszcza materiał dowodowy zebrany przez ten organ. W sytuacji, gdy stwierdzi braki w postępowaniu lub pewne niejasności może i powinien przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W kwestii powyższego skarżący zarzucił Kolegium niezbadanie czy wierzytelność w ogóle wystąpiła; niezbadanie zarzutów przedawnienia ewentualnych wierzytelności; niezbadanie jakie należności zostały zabezpieczone hipotekami i na jakich nieruchomościach; niezbadanie czy wierzytelności te nie są egzekwowane po raz czwarty lub piąty; niezbadanie dlaczego egzekucję tej samej wierzytelności z tej samej należności zobowiązanego prowadzili komornik sądowy i komornik administracyjny; niewyjaśnienie dlaczego Kolegium odmówiło stosowania prawa oraz niezapoznanie się z drukiem sejmowym numer 2078 VI Kadencji Sejmu dotyczącym ustawy z dnia 10 lipca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, o ile skarżący wnosi o uchylenie postanowień organów obydwu instancji, jednakże nie dlatego, że skarżący ma rację formułując poszczególne zarzuty, lecz z tej przyczyny, że sąd administracyjny rozpoznający skargę, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dostrzegł naruszenie prawa niezarzucane przez skarżącego, prowadzące do uchylenia obydwu postanowień. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej powoływanej jako "p.p.s.a." - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania. Ponadto, w myśl art. 135 wymienionej wyżej ustawy, sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, gdy jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, ale odnosi się to wyłącznie do postępowań prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Reguły powyższe oznaczają, że zakres sądowej kontroli określają nie tyle zarzuty i wnioski skargi, którymi sąd nie jest związany i z urzędu bada czy doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego, lecz przede wszystkim przedmiot, którego dotyczy zaskarżony akt lub czynność. Powyższe oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Wobec tego przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie w przedmiocie zakończenia egzekucji sądowej, którego wydanie przewidziane jest w pewnych okolicznościach mających miejsce po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Postanowienie to nie było poprzedzone żadnym innym aktem lub czynnością wydanymi lub podjętymi w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, do których należałoby zastosować przewidziane ustawą, niezbędne do końcowego załatwienia sprawy, środki w celu usunięcia naruszenia prawa. W związku z tym większość zarzutów sformułowanych w skardze nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy i zbędne jest ich rozważanie. Bezzasadny jest natomiast zarzut naruszenia naruszenie art. 21 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, uzasadniany przez skarżącego tym, że wyżej wymieniona zmiana ma zastosowanie do egzekucji wszczętych po 8 września 2016 r., podczas gdy postępowanie egzekucyjne wszczęte przez jednego z komorników sądowych zostało wszczęte przed tą datą. Ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. zmienione zostały między innymi przepisy kodeksu postępowania cywilnego dotyczące zbiegu egzekucji oraz przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące tego samego przedmiotu. Według nowego art. 62 § 1 u.p.e.a. w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie. Organ egzekucyjny (administracyjny), który przejął prowadzenie łącznie egzekucji do rzeczy albo prawa majątkowego, do których nastąpił zbieg, prowadzi je w trybie egzekucji administracyjnej (art. 62d § 1 u.p.e.a.). Według przepisu przejściowego art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. przepisy między innymi u.p.e.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do postępowań wszczętych po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Przepis ten co do zasady dotyczy wszystkich zmian w u.p.e.a., które były o wiele szersze niż w zakresie zbiegu egzekucji. Jednakże zgodnie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. przepisy między innymi art. 62 oraz art. 62a-62f u.p.e.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz zbiegu egzekucji administracyjnych, które nastąpiły po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Przepis art. 21 ust. 5 jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnego przepisu przejściowego, co oznacza, że w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz zbiegu egzekucji administracyjnych kryterium decydującym o zastosowaniu nowego przepisu nie jest wszczęcie postępowań egzekucyjnych po wejściu w życie ustawy zmieniającej (i co za tym idzie nowego przepisu u.p.e.a.), lecz nastąpienie zbiegu egzekucji po wejściu w życie tej ustawy. Oznacza to, że - inaczej niż zarzuca skarżący - organ egzekucyjny co do zasady mógłby zastosować obowiązujący od 8 września 2016 r., przepis art. 62f § 1 u.p.e,a., ponieważ zbieg egzekucji sądowych i administracyjnej miał niewątpliwie miejsce po wejściu w życie tego przepisu. Jednakże możliwość zastosowania przepisu art. 62f § 1 u.p.e.a. co do zasady, nie oznacza, że w konkretnej sytuacji faktycznej niniejszej sprawy organ egzekucyjny miał podstawę do jego zastosowania, Według art. 62f § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny prowadzący łącznie egzekucje kończy, w formie postanowienia, egzekucję sądową z rzeczy albo prawa majątkowego, przejętą od sądowego organu egzekucyjnego, jeżeli jej dalsze prowadzenie jest niemożliwe, niecelowe lub jeżeli jest oczywiste, że nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów tej egzekucji. W postanowieniu organ egzekucyjny uchyla również czynności egzekucyjne podjęte w ramach tej egzekucji. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że administracyjny organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zakończeniu egzekucji sądowej z rzeczy lub prawa majątkowego tylko w takich okolicznościach, kiedy egzekucja nie została zakończona efektywnie, to jest nie wyegzekwowano roszczenia z rzeczy lub prawa majątkowego, a egzekucja nie może być dalej prowadzona (jej dalsze prowadzenie jest niemożliwe) lub jej dalsze prowadzenie jest niecelowe lub nie może zakończyć się efektywnie dla wierzycieli ("jeżeli jest oczywiste, że nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów tej egzekucji"). O zastosowaniu przepisu tylko w sytuacji, kiedy egzekucja nie zakończyła się efektywnie przesądza także treść art. 62f § 1 zdanie 2 u.p.e.a., według którego w postanowieniu organ egzekucyjny uchyla również czynności egzekucyjne podjęte w ramach tej egzekucji. Wynika z niego, po pierwsze, że rozstrzygnięcie o uchyleniu czynności egzekucyjnych podjętych w ramach egzekucji jest obligatoryjnym elementem postanowienia o zakończeniu egzekucji sądowej wydawanego przez administracyjny organ egzekucyjny. Taki element postanowienia jest zawsze potrzebny, ponieważ uchyleniu podlega co najmniej czynność, która doprowadziła do zbiegu egzekucji. Po drugie, skoro jest to obligatoryjny element postanowienia o zakończeniu egzekucji, to znaczy, że takie postanowienie nie może dotyczyć egzekucji zakończonej efektywnie, ponieważ uchylenie czynności egzekucyjnych podjętych w ramach egzekucji jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowe. Zgodzić się należy z wypowiedzianą w piśmiennictwie tezą, że zakończenie egzekucji sądowej na podstawie art. 62f § 1 u.p.e.a. jest odrębną instytucją procesową od umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo identycznych konsekwencji prawnych. Skutek procesowy zakończenia egzekucji sądowej w trybie nowego art. 62f u.p.e.a. jest tożsamy z jej umorzeniem, gdyż w obu przypadkach dochodzi do przerwania postępowania egzekucyjnego (M. Krakowiak "Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej po nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego z 10 lipca 2015 r.", Przegląd Sądowy Nr 1/2016, str. 102). Wydanie postanowienia o zakończeniu egzekucji sądowej nie jest natomiast ani potrzebne ani dopuszczalne w celu stwierdzenia (poinformowania), że egzekucja nie będzie dalej toczyła się, ponieważ została ukończona na skutek wyegzekwowania roszczenia z przedmiotu egzekucji sądowej prowadzonej przez organ egzekucyjny w trybie egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 62d § 1 u.p.e.a. Dodać należy, że w piśmiennictwie i w orzecznictwie przyjmuje się, że w razie ukończenia postępowania egzekucyjnego w administracji przez wyegzekwowanie obowiązku, postępowanie kończy się przez samo wykonanie egzekucji, aktem realnym w postaci ostatniej czynności zmierzającej do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie wydaje wówczas żadnego postanowienia ani innego aktu stwierdzającego w sposób formalny ukończenie postępowania egzekucyjnego (np. W. Piątek "Zakończenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego", Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, Nr 1/2016, s. 142-148, wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 209/09, Lex nr 658155). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że egzekucja zakończyła się ściągnięciem wierzytelności przysługującej zobowiązanemu i podziałem uzyskanej sumy wśród jego wierzycieli. Rzeczywiście, tak jak wskazują obydwa organy, w związku z takim zakończeniem egzekucji z prawa majątkowego niemożliwe jest jej dalsze prowadzenie. Jednakże ta niemożliwość dalszego prowadzenia egzekucji zakończonej efektywnie, nie jest niemożliwością dalszego prowadzenia egzekucji, o której mowa w art. 62f § 1 u.p.e.a. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy wydanie postanowienia o zakończeniu egzekucji sądowej na podstawie art. 62f § 1 u.p.e.a. nie znajdowało uzasadnienia w treści tego przepisu. Biorąc pod uwagę, że wydanie postanowienia o zakończeniu egzekucji sądowej nastąpiło z naruszeniem art. 62f § 1 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Uchylenie wyżej wymienionych postanowień nie powoduje konieczności wydania przez organ egzekucyjny jakiegokolwiek innego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło