I SA/Lu 780/14

WyrokWSA w Lublinie2015-02-06

Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych jest uzasadniona brakiem wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, pomimo trudnej sytuacji finansowej podatnika i wcześniejszych umorzeń?
Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną o charakterze uznaniowym. Nawet w przypadku trudnej sytuacji finansowej podatnika, organy podatkowe nie są zobowiązane do przyznania ulgi, jeśli nie stwierdzą wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, które muszą być oceniane na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie subiektywnych przekonań strony. Spłacanie zobowiązań kredytowych czy straty w działalności gospodarczej same w sobie nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowych.
Stan faktyczny
Skarżąca K. D. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych za 2013 r. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, pomimo trudnej sytuacji finansowej rodziny skarżącej, spłacania kredytów i strat w działalności gospodarczej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie zasad praworządności, przekroczenie granic uznania administracyjnego, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz błędne zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując na wcześniejsze umorzenia w analogicznych sytuacjach. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz,, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. D. od decyzji Wójta Gminy W. U. z dnia [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] Wójt Gminy odmówił podatniczce umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w wysokości [...] zł, tj. III i IV raty za 2013 r. Organ wyjaśnił, że podatniczka prowadzi gospodarstwo domowe, w którym zamieszkuje wraz z mężem oraz dwójką dzieci. Współmałżonek jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, ani niepodlegającą ubezpieczeniu w ZUS ani w KRUS. Dobrowolnie pomaga żonie w pracach gospodarskich oraz przy wykonywaniu prac w prowadzonym przez nią zakładzie wulkanizacyjnym. Dodatkowo jest również właścicielem gruntów o powierzchni 1,47 ha. Organ zaznaczył również, iż łączny dochód podatniczki z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł. Dodatkowo strona uzyskuje roczny dochód z gospodarstwa rolnego małżonka w kwocie [...] zł, a ponadto w 2013 roku (za rok 2012) otrzymała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie [...] zł. Organ wyjaśnił też, że podatniczka jest także właścicielem gruntów o powierzchni 33,7550 ha, posiadaczem samoistnym gruntów o powierzchni 0,48 ha, a także dzierżawcą gruntów należących do Agencji Nieruchomości Rolnych oraz osób fizycznych o powierzchni 22,09 ha. Podatniczka posiada na własność dom mieszkalny, budynek gospodarczy, stodołę oraz budynek przeznaczony na warsztat wulkanizacyjny o łącznej powierzchni 129 m², wyposażony w niezbędny sprzęt służący do wykonywania działalności gospodarczej o łącznej wartości [...] zł, stację LPG o wartości [...] zł (stan na dzień 30 maja 2013 r.) oraz mienie ruchome w postaci samochodu marki Volkswagen z 1999 r. Na podstawie dołączonych do akt sprawy dokumentów organ ustalił, że stałe bieżące koszty utrzymania rodziny wynoszą [...] zł. Nadmienił również, że strona dodatkowo ponosi koszty w postaci spłaty rat kredytów w wysokości [...] zł miesięcznie oraz stwierdził, że w zakresie pomocy medycznej rodzina korzysta zarówno z usług prywatnych lekarzy, jak też ze świadczeń publicznej służby zdrowia. Organ I instancji uznał, iż jego zdaniem w niniejszej sprawie nie występują okoliczności uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi. Organ zgodził się, że wydatki ponoszone przez rodzinę strony są wysokie, jednakże nie doszukał się wystąpienia przesłanki "ważnego interesu strony". Rozstrzygając sprawę, organ nie doszukał się również występowania "ważnego interesu publicznego". Ponadto, Wójt Gminy zwrócił uwagę, że pomimo negatywnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, trudna sytuacja finansowa strony nie pozostaje niezauważona przez instytucje samorządowe. Podatnik uzyskuje bowiem systematyczne wsparcie ze strony gminy w postaci decyzji umarzających zaległości podatkowe. W wyniku rozpoznania odwołania strony od decyzji Wójta Gminy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że sprawa odmowy umorzenia zaległości podatkowej za 2013 r. była już analizowana przez SKO. Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na zawężone rozumienie przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", ze względu na brak inicjatywy dowodowej w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej i bytowej wnioskodawcy. Kolegium przytoczyło regulację prawną wynikającą z Ordynacji podatkowej dotyczącą umorzenia zaległości podatkowych i podkreśliło, że umorzenie należności podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, a ważny interes podatnika winien być utożsamiany z sytuacjami szczególnymi i losowymi. Przesłanka ważnego interesu podatnika nie może być utożsamiana z subiektywnym przekonaniem strony, a jego ocena bezwzględnie należy do organu podatkowego. SKO nadmieniło, że decyzja rozstrzygająca o przyznaniu ulg podatkowych oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego, w związku z czym do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Nie może to jednak oznaczać, że organ podatkowy rozstrzygając sprawę zachowuje się w sposób dowolny i pomija w swojej ocenie istotne okoliczności faktyczne. Ewentualnego umorzenia dokonać należy poprzez pryzmat wypadków dotykających konkretnego indywidualnego podatnika. Organ wyjaśnił mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych jak należy rozumieć zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Stwierdził dodatkowo, że zastosowanie wnioskowanej ulgi jest możliwe wyłącznie w sytuacji ustalenia, że stan faktyczny sprawy należy do wyjątkowych, a więc takich, w których sytuacja strony w sposób oczywisty wymaga, aby interes fiskalny państwa ustąpił interesowi podatnika. Nie budzi wątpliwości, że podstawową zasadą jest terminowe regulowanie należności podatkowych, a także prowadzenie swoich spraw w zgodzie z przepisami podatkowymi. Umorzenie zaległości podatkowej jest sytuacją nadzwyczajną i tym samym wypadki uzasadniające uwzględnienie wniosku muszą posiadać tę samą cechę. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na ustalenia poczynione przez organ I instancji w zakresie sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego podatnika. Zaznaczył, że strona posiada określone nieruchomości i ruchomości prowadzi działalność gospodarczą. Co pozwala na uzyskanie łącznych dochodów rodziny w rocznej wysokości [...] zł. Dodatkowo strona w 2013 r. (za rok 2012) otrzymała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie [...] zł. W skład dochodu zaliczyć należy według organu również dochód z gospodarstwa rolnego współmałżonka w wysokości [...]. Na wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem rodziny strona przeznacza łącznie [...] zł. Organ zwrócił również uwagę, że małżonek podatnika jest osobą bierną zawodowo, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, ani niepodlegającą ubezpieczeniu w ZUS ani w KRUS. Nie przejawia on woli ani chęci w celu znalezienia pracy i w konsekwencji poprawy sytuacji materialnej rodziny. Ogranicza się jedynie do dobrowolnej, nieodpłatnej pomocy małżonce w pracach gospodarskich oraz przy wykonywaniu prac w prowadzonym przez nią zakładzie wulkanizacyjnym. Kolegium zaznaczyło, że według niego głównym obciążeniem finansowym dla budżetu rodziny podatnika są raty kredytów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, umowa kredytu zawierana jest poprzez pisemne złożenie dobrowolnego oświadczenia woli. Brak jest zatem okoliczności poświadczających wystąpienie w niniejszej sprawie zdarzenia losowego, niezależnego od woli i postępowania podatnika. Strona zaciągając kredyt miała bowiem pełną świadomość co do jego wysokości i terminu spłacania. Ponadto, rozpatrując niniejszą sprawę, organ odwoławczy nie doszukał się również występowania przesłanki "interesu publicznego". SKO zgodziło się z organem pierwszej instancji, że trudna sytuacja materialna sama w sobie nie może być uznana za wyłączną przesłankę dającą podstawę do zastosowania wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można utożsamiać jej z ważnym interesem podatnika. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której każdy podatnik będący w trudnej sytuacji majątkowej, spełniałby warunki uzasadniające przyznanie ulgi. Konkludując SKO przypomniało, iż zasadą jest terminowe płacenie podatków, natomiast stosowanie ulg w ich spłacie winno następować wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] podatniczka wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej wyrażających zasadę praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo, że odmówił on umorzenia zaległości podatkowej, w sytuacji gdy w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, w odniesieniu do tej samej strony organ już kilkakrotnie umarzał zaległości podatkowe, -art. 120, 122, 123, 124 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo oczywistego przekroczenia granic uznania administracyjnego, przez organ I instancji i podjęcia decyzji na skutek całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału, - art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej polegające na oparciu ustaleń w zakresie stanu faktycznego wyłącznie o dowody przedstawione przez stronę i zaniechanie przeprowadzenia z urzędu innych dowodów, - art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, przez organ I instancji, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do umorzenia zaległości podatkowej z powodu ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, - art. 210 § 1 pkt 5 w związku z art. 247 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo niejasnego i niekonkretnego rozstrzygnięcia organu I instancji, które nie wskazuje w osnowie, co do jakich konkretnie zaległości podatkowych odmówiono umorzenia, a brak prawidłowego rozstrzygnięcia przesądza o nieważności decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowych umotywowany był trudną sytuacją materialną podatnika. Sytuacja ta była spowodowana zarówno licznymi obciążeniami finansowymi, m.in. z tytułu kredytów, jak również faktem, iż prowadzona przez stronę działalność gospodarcza przynosi straty. Skarżąca zaznaczyła, że Ordynacja podatkowa przewiduje możliwość umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Jednak według niej pod pojęciem ważnego interesu publicznego należy rozumieć dyrektywę nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość wobec prawa, zaufanie obywateli do organów państwowych. Skarżąca zaznaczyła, że ponosi bardzo wysokie koszty miesięczne w wysokości [...] zł z tytułu utrzymania rodziny, dodatkowo co miesiąc spłaca raty kredytów w wysokości [...] zł, stratę przynosi także prowadzona przez nią działalność gospodarcza w postaci zakładu wulkanizacyjnego i stacji LPG. Okoliczności te dobitnie wskazują jej zdaniem, że sytuacja ekonomiczna jest trudna. Analizując okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej należy według skarżącej uznać, że przesłanka ważnego interesu podatnika, jest w jej przypadku spełniona. Skarżąca podkreśliła, że nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż kilkakrotnie występowała z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych, w oparciu o analogiczne okoliczności i stan faktyczny. Za każdym razem organy podatkowe przychylały się do jej wniosku argumentując, że jej trudna sytuacja finansowa, dobro podatnika, jak również rozwój przedsiębiorczości na terenie gminy, wyczerpują przesłanki zarówno ważnego interesu podatnika, jak również ważnego interesu publicznego. Strona skarżąca uznała, że organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w oparciu o dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Przede wszystkim strona podkreśliła, że nie uwzględniono okoliczności, iż prowadzona przez nią działalność przynosi stratę co uniemożliwia jej regulowanie wymaganych należności podatkowych. Błędnie także zostało przyjęte, że skarżąca zakupiła nowy grunt w celu powiększenia gospodarstwa. Jak wyjaśniła grunt ten był wcześniej dzierżawiony od Agencji Nieruchomości Rolnych, jednak możliwość ta wygasła i jedynym rozwiązaniem było wykupienie tego gruntu od Agencji. Jeżeli skarżąca nie wykupiłaby tego gruntu, musiałaby zwrócić część dopłat obszarowych. Błędnie zostały także ustalone okoliczności faktyczne dotyczące męża skarżącej. Nie ma on możliwości podjęcia pracy, gdyż na bieżąco pracuje zarówno w gospodarstwie rolnym, jak również w zakładzie wulkanizacyjnym i na stacji LPG. Gdyby nie jego praca, skarżąca musiałaby zatrudnić co najmniej 3 dodatkowe osoby, z odpowiednimi kwalifikacjami, co jeszcze bardziej zwiększyłoby obciążenia finansowe rodziny i pogorszyło jej sytuację materialną. Skarżąca uznała, że organ przyjął takie ustalenia bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym kierunku, natomiast z przytoczonych powyżej okoliczności wynika, że mąż skarżącej nie ma możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Dodatkowo nadmieniła, że stacja LPG wymaga określonych prac co wiąże się z dalszym dopuszczeniem jej do użytkowania i wymaga poniesienia nakładów finansowych na wykonanie wymaganych inwestycji. Ponadto przy ustalaniu dochodu skarżącej organ błędnie zaliczył na jego poczet także majątek należący do męża skarżącej bowiem mają oni zawartą umowę majątkową małżeńską od 2007 r. Dodatkowo małżonkowie nie mieszkają razem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, w związku z czym, zdaniem skarżącej, dochód jej małżonka nie powinien być doliczany do jej dochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia odmowy umorzenia podatniczce zaległości podatkowych obejmujących III i IV ratę zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2013 r. Podstawą prawną wydanych w tej sprawie decyzji jest m.in. art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepis ten przewiduje możliwość, na wniosek podatnika, umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Ponieważ skarżąca jest przedsiębiorcą, zastosowanie do udzielenia wnioskowanej przez nią ulgi ma przepis art. 67b Ordynacji podatkowej, określający warunki udzielenia ulg stanowiących pomoc publiczną, nie stanowiących tej pomocy oraz będących tzw. pomocą de minimis. Podkreślić jednakże należy, że bez względu na uregulowania ww. przepisu, w każdym przypadku organ udzielający ulgi powinien stwierdzić, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli ważny interes podatnika lub interes publiczny nie występują w sprawie, organ podatkowy nie może udzielić ulg w spłacie należności, nawet jeżeli pomoc taka byłaby dopuszczalna na gruncie odrębnych przepisów, w tym art. 67b Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w oparciu o art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Interpretacja powyższego przepisu i jego prawidłowe zastosowanie musi uwzględniać ten podstawowy fakt, że przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ma charakter uznaniowy. Z istoty zaś uznania administracyjnego wynika, że organ podatkowy ma swobodę wyboru określonego rozwiązania. Zatem nawet ustalenie istnienia przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, nie wiąże organu podatkowego, to znaczy organ podatkowy nie musi podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może (w ramach swego uznania) zadecydować o odmowie przyznania ulgi, nawet wówczas, gdy istnieje "ważny interes podatnika", czy też "interes publiczny". Mając na uwadze powyższe przypomnieć należy, iż zakres sprawowanej przez Sąd kontroli decyzji uznaniowych jest znacznie ograniczony. Sprowadza się on zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury. Prawidłowe zastosowanie art. 67a Ordynacji podatkowej wiąże się bowiem z obowiązkiem ustalenia przez organ podatkowy, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji organ podatkowy powinien w sposób prawidłowy przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie, by na tej podstawie stwierdzić, czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Jest zatem obowiązany dokładnie wyjaśnić okoliczności faktyczne sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej), a w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz wszechstronnie i wnikliwie rozważyć całokształt tego materiału (art. 191 Ordynacji podatkowej). Dopiero po ustaleniu w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy może dokonać prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie art. 67a Ordynacji podatkowej. Oceniając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych granicach Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ podatkowy ocenił materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej. Ponadto umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu informując o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału. Organ podatkowy nie naruszył zatem zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Mając na uwadze treść ww. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zasadnie organy podatkowe skoncentrowały się na ocenie, czy sytuacja skarżącej uzasadnia przyjęcie, że za wnioskowanym przez nią umorzeniem zaległości podatkowych za 2013 r., przemawia istnienie jej ważnego interesu lub interesu publicznego. Odwołując się do zebranych w sprawie dowodów i poczynionych na ich podstawie ustaleń podnieść należy, że skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz małoletnimi synami. Jest właścicielką gruntów o powierzchni 33,755 ha, posiadaczem samoistnym gruntów o powierzchni 0,48 ha oraz dzierżawcą gruntów stanowiących własność Agencji Nieruchomości Rolnych o powierzchni 22,09 ha. Strona skarżąca jest właścicielką domu mieszkalnego, jednorodzinnego, budynku gospodarczego, stodoły oraz budynku służącego do wykonywania działalności gospodarczej (warsztatu samochodowego) o powierzchni 129 m². Budynek przeznaczony na prowadzenie działalności gospodarczej wyposażony jest w sprzęt niezbędny do prowadzenia tej działalności. Obok budynku umiejscowione są również dwa zbiorniki na gaz płynny. Wartość warsztatu wulkanizacyjnego na dzień 30 maja 2013 roku wynosiła [...] zł, natomiast wartość kontenerowej stacji LPG – [...] zł. Wartość wyposażenia warsztatu to ogółem [...] zł. Łączny roczny dochód rodziny ustalony został na kwotę [...] zł. Dodatkowo skarżąca w 2013 roku (za rok 2012) otrzymała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie [...] zł. Ponadto do dochodu rodziny należy również dochód uzyskiwany przez małżonka skarżącej z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe zasadnie uznały, że na sytuację majątkową skarżącej rzutuje dochód uzyskiwany przez małżonka skarżącej. Okoliczność, że między skarżącą a jej małżonkiem istnieje rozdzielność majątkowa nie oznacza, że w przypadku wspólnego zamieszkiwania dochód rodziny obejmuje dochody tylko jednego z małżonków. Przeciwnie, w takim przypadku dochód rodziny stanowią dochody wszystkich jej członków. Skoro skarżąca w protokole przesłuchania strony z dnia [...] lipca 2013 r. oświadczyła, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje oprócz niej mąż i dwoje dzieci, organy podatkowe zasadnie uznały, że dochody uzyskiwane przez małżonka powiększają dochód rodziny. Co do ponoszonych przez skarżącą miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, to zgodnie z ustaleniami organu dokonanymi na podstawie oświadczenia skarżącej wynoszą one łącznie [...] zł. Dodatkowo skarżąca ponosi koszty związane ze spłatą kredytów w wysokości [...] zł miesięcznie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę mając na uwadze powyższe zwraca uwagę na wyjątkowy charakter ulgi, jaką jest umorzenie należności podatkowych. Ulga ta oznacza w istocie rezygnację z wpływów do budżetu państwa (jednostki samorządu terytorialnego) i stanowi - aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego - to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że o istnieniu ważnego interesu strony decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu lub nie - zaległości podatkowej. Podkreśla się przy tym, iż ważnego interesu strony nie można utożsamiać z jej subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. Ponieważ instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy (zasadą jest bowiem płacenie podatków), uzasadnieniem jej zastosowania będzie wystąpienie względów nadzwyczajnych i okoliczności, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu wnioskującego o ulgę (zob. S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004; s. 253). Również "interes publiczny", o jakim mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Wobec powyższego nie można podzielić argumentacji skarżącej mającej zmierzać do wykazania, że zostały spełnione przesłanki warunkujące udzielenie jej umorzenia zaległości. Jak słusznie zauważył organ ponoszone przez skarżącą miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny oraz spłatę kredytów stanowią znaczne kwoty. Jednak spłacanie zobowiązań bankowych nie może być argumentem na zaistnienie okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącej. Płacenie zobowiązań wynikających z zaciągniętych kredytów nie może być stawiane ponad regulowanie zobowiązań podatkowych. Tak samo należy ocenić argumenty dotyczące strat w prowadzonej działalności gospodarczej. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien liczyć się, że nie będzie ona przynosić założonych uprzednio zysków tym samym ponoszenie strat nie może każdorazowo być podstawą do umorzenia zaległości podatkowych. Zdaniem Sądu, organy podatkowe właściwie oceniły sytuację skarżącej i okoliczności podnoszone przez nią w toku postępowania, uznając w rezultacie, iż brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych z uwagi na nie wystąpienie w sprawie niezbędnych do tego przesłanek. Dotyczy to zarówno przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. W sytuacji skarżącej brak jest okoliczności o opisanym wyżej, szczególnym charakterze. Zdaniem Sądu, powyższa ocena została dokonana w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak też uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Wynik powyższej oceny, mimo, że niezgodny z oczekiwaniami skarżącej nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Motywy rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach, których uzasadnienie wskazuje przyczyny, dla których organ odmówił wnioskowanego umorzenia zaległości podatkowych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że w utrzymanym w mocy zaskarżoną decyzją rozstrzygnięciu organu I instancji w sposób zrozumiały, precyzyjny i wyczerpujący sformułowano przedmiot rozstrzygnięcia, w tym wskazano, jakich konkretnie zaległości podatkowych odmówiono umorzenia. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Organy podatkowe mają wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, że mają to być jedynie działania niezbędne (art. 122 Ordynacji podatkowej), czyli takie, które są konieczne oraz istotne dla wyjaśnienia sprawy. Nadto, to skarżąca domagając się umorzenia zaległości podatkowych powinna przedstawić dowody uzasadniające jej żądanie, bowiem to ona najlepiej zna okoliczności, które mogą być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zarzutom skargi okoliczność, że organy podatkowe odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, w sytuacji, gdy w analogicznym stanie faktycznym i prawnym w odniesieniu do tej samej strony organ już kilkakrotnie umarzał zaległości podatkowe, nie stanowi o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. Podejmowane przez skarżącą próby wspierania kondycji finansowej poprzez uzyskiwanie ulg w postaci umorzeń zaległości podatkowych nie może zasługiwać na aprobatę i nie może być następstwem świadomie przyjętej przez nią strategii. Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w treści skargi, że dom mieszkalny był własnością ojca stwierdzić należy, że z treści znajdujących się w aktach sprawy protokołów przesłuchania strony wynika, że nieruchomość ta stanowi własność skarżącej. Z protokołów tych wynika także, że mąż skarżącej pozostaje razem z nią i nieletnimi synami we wspólnym gospodarstwie domowym, nigdzie nie jest zatrudniony, natomiast dobrowolnie pomaga żonie w gospodarstwie i przy wykonywaniu prac w zakładzie wulkanizacyjnym. Ustalenia te są zgodne z przyjętym do podstawy orzekania stanem faktycznym. Zawarte w skardze odmienne twierdzenia skarżącej nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z powyższych względów Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył prawa, co skutkuje oddaleniem skargi stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło