I SA/Lu 788/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A.L. wynagrodzenie w kwocie [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia J. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr E [...]w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jego uzasadnieniu podał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w K. obejmującego zaległość z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za II.III i IV kwartał 2000r. oraz I kwartał 2001r. nastąpiło na podstawie art. 59 §3 w związku z art. 59 §2 ustawy egzekucyjnej We wniesionym zażaleniu, skarżący zarzucił, że działanie organu I instancji to "znęcanie się oraz zwyrodniałe praktyki polegające na wprowadzeniu na czynności vatowskie nakazu wystawiania rachunków uproszczonych, co uniemożliwiło założenie wody oraz bezprawnym zajęciu ostatniej renty jego zmarłej matki a także zajęciu dotacji unijnych". W jego rozpoznaniu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ egzekucyjny poszukiwał różnych źródeł majątku skarżącego i z udziałem kompetentnych instytucji tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w C., Starostwa Powiatowego w K. Wydział Komunikacji oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny w L. ustalił, że nie posiada on żadnych dochodów, wierzytelności ani ruchomości, w stosunku do których można by prowadzić egzekucję administracyjną. Na podstawie kilku wizyt poborcy skarbowego (protokoły o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 24 marca i 20 lipca 2010r. oraz 20 czerwca i 17 sierpnia 2011r.) ustalono także, że dom drewniany, w którym on zamieszkuje, jak również budynek gospodarczy są w bardzo złym stanie. Podstawowe wyposażenie domu nie przedstawia żadnej wartości handlowej, a inwentarz żywy został skarżącemu odebrany przez Urząd Gminy z powodu złego stanu i warunków hodowli. Brak jakiegokolwiek składnika majątku do którego można było skierować egzekucję uniemożliwiał jej dalsze prowadzenie. W takiej sytuacji organ egzekucyjny zobligowany był do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej. Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. W przedmiotowej sprawie umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku skarżącego nastąpiło na podstawie § 2 powyższego przepisu, który stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał gruntownej analizy sytuacji finansowej skarżącego i zasadnie stwierdził, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Końcowo, organ II instancji zauważył, iż takie rozstrzygnięcie jest dla skarżącego korzystne. Od tego postanowienia J.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Nie precyzując żadnych zarzutów i wniosków wskazał "na brak zaufania do tej instytucji". Jego zdaniem zaskarżone postanowienie jest kontynuowaniem zwyrodniałych praktyk stosowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wskazał, że w odwołaniu (winno być w zażaleniu) podnosił zarzut kradzieży ok. 300 zł dotacji celowej, a organ uznał to za niemerytoryczne. Stwierdził także, "że jak się osiąga dochody z nakazu wystawania rachunków uproszczonych oraz zabierania świadczeń po zmarłym, to [...] jest niczym, dlatego podtrzymuje, że jest to kradzież, stąd jego skarga". W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko, stwierdzając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w stanie faktycznym sprawy było uzasadnione i prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga na uwzględnienie nie zasługuje, albowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przeciwko temu postanowieniu, skarżący nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów. Stan faktyczny pozostaje poza sporem. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, organ egzekucyjny I instancji w ramach prowadzonej wobec majątku skarżącego egzekucji administracyjnej podejmował szereg działań zmierzających do zaspokojenia wierzyciela tj. Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa. W tym celu poszukiwał różnych źródeł majątku z udziałem kompetentnych instytucji tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat, Starostwa Powiatowego Wydział Komunikacji oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny. W efekcie tych działań ustalił, że skarżący nie posiada żadnych dochodów, wierzytelności ani ruchomości, w stosunku, do których można by prowadzić egzekucję administracyjną. Na podstawie informacji uzyskanych przez poborców skarbowych (protokoły o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia 24 marca i 20 lipca 2010r. oraz 20 czerwca i 17 sierpnia 2011r..) stwierdził także, że dom drewniany, w którym on zamieszkuje oraz budynek gospodarczy są w bardzo złym stanie. Podstawowe wyposażenie domu nie przedstawia żadnej wartości handlowej a żywy inwentarz został mu odebrany przez Urząd Gminy z powodu złego stanu i warunków hodowli. Wobec powyższego, stanowisko organu egzekucyjnego, że dalsza egzekucja byłaby nieefektywna i niecelowa nie może zostać uznane za wadliwe i nie mające oparcia w przepisie art. 59 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), stanowiącym, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Taką samą ocenę należy odnieść również i do wyrażonego w tym przedmiocie poglądu Dyrektora Izby Skarbowej, iż brak jakiegokolwiek składnika majątku, do którego można było skierować egzekucję uniemożliwia jej dalsze prowadzenie. Niezależnie zatem od subiektywnej oceny strony skarżącej, rozstrzygnięcia organów obu instancji są prawidłowe, ponieważ umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanego wyżej przepisu następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwej lub niecelowe. Te właśnie przesłanki zaistniały w sprawie niniejszej, czego sam skarżący zresztą nie neguje, nie rozumiejąc, iż wydane orzeczenia są dla niego ze wszech miar korzystne. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o jego dalszym nieprowadzeniu. Wobec powyższego, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).