I SA/Lu 79/04

Dnia 15 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, Sędzia NSA Anna Kwiatek, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2004 roku sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki z o.o. "[...]" w podatku od towarów i usług za okresy I-VIII 1998 r., XII 1999 r. i I 2000 r. - oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania M. H., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2003 r. orzekającą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" w L. z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń-lipiec 1998 r., grudzień 1999 r. i styczeń 2000 r. w łącznej kwocie 27.185 zł wraz z należnymi odsetkami oraz umarzającą postępowanie w zakresie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości spółki w tym podatku za styczeń i luty 2000 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, ustosunkowując się do zarzutu odwołania, przytoczył treść art. 107 i art. 116 ordynacji podatkowej (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego interpretujące art. 298 Kodeksu handlowego i wskazał, że M. H. był jedynym członkiem zarządu spółki "[...]" do dnia 1 marca 2000 r., spółka zaprzestała płacenia deklarowanego podatku od towarów i usług od stycznia 1998 r., egzekucja przeciwko niej okazała się bezskuteczna, a Sąd Rejonowy w postanowieniem z dnia [...] listopada 2000 r. oddalił wniosek spółki z dnia [...] czerwca 2000 r. o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku niezbędnego dla przeprowadzenia postępowania upadłościowego. W ocenie organu, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy stan majątkowy spółki kwalifikował ją jako bankruta, nie mogło być uznane za złożenie tego wniosku "we właściwym czasie", jak wymaga art. 116 § 1 ordynacji podatkowej dla zwolnienia członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. H. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji argumentując, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki "[...]" złożony został przed upływem 14 dni od uzyskania bilansu finansowego, z którego wynikała faktyczna sytuacja finansowa świadcząca o niewypłacalności spółki, a brak skuteczności tego wniosku nie ma znaczenia dla zwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej przez członka zarządu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem i wydana została z zachowaniem wymogów procedury podatkowej określonych w dziale IV ordynacji podatkowej. Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowi art. 116 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa (§ 1 tego artykułu). Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki (§ 2). Przepis w powyższym brzmieniu miał w sprawie zastosowanie w związku z art. 21 ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2002 r. Nr 169, poz. 1387), a to wobec faktu, iż zaległość podatkowa spółki powstała przed dniem wejścia w życie tej ustawy (przed 1 stycznia 2003 r.). Stosownie do art. 116 ordynacji podatkowej, aby zaistniała prawna możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o., organ podatkowy obowiązany jest wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Niekwestionowane w sprawie ustalenia, że skarżący do 1 marca 2000 r. pełnił obowiązki członka zarządu spółki "[...]", oraz, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, uprawniały do wszczęcia wobec skarżącego postępowania w przedmiocie ustalenia jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki powstałe w czasie, gdy pełnił on funkcję członka zarządu. Od odpowiedzialności podatkowej skarżący pragnął się uwolnić wskazując w toku postępowania (pismo z dnia [...] kwietnia 2003 r.), że wniosek o ogłoszenie upadłości złożony został w Sądzie Rejonowym w dniu [...] kwietnia 2000 r. i w jego następstwie sąd postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001 r. wykreślił spółkę z rejestru handlowego. W oparciu o informacje uzyskane z Sądu Rejonowego – Sądu Gospodarczego organy podatkowe ustaliły jednakże, że postanowienie z dnia [...] stycznia 2001 r. wydane zostało z wniosku złożonego przez spółkę w dniu [...] grudnia 2000 r. i uchylone postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2001 r. Ustaliły również, że Sąd Rejonowy prowadził postępowanie w sprawie o ogłoszenie upadłości spółki "[...]" na podstawie wniosku spółki z dnia 2 czerwca 2000 r. Prawidłową i mającą oparcie w art. 191 ordynacji podatkowej była więc ocena, ze poczynione ustalenia faktyczne skutecznie podważyły wiarygodność złożonej przez skarżącego kserokopii wniosku o ogłoszenie upadłości datowanego na dzień 11 kwietnia 2000 r. z prezentatą wpływu do biura podawczego w dniu 12 kwietnia 2000 r. W odwołaniu i skardze skarżący nie powoływał się wprost na ten dowód, twierdził natomiast, że złożenie nawet bezskutecznego wniosku zwalnia członka zarządu spółki z odpowiedzialności podatkowej. Oczywistym jest, że z odpowiedzialności tej, zgodnie z treścią art. 116 § 1 ordynacji podatkowej, zwolnić może wykazanie, że złożony we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości wszczął postępowanie w tym przedmiocie, niezależnie od jego wyniku, lecz z niekwestionowanych dowodów sprawy wynika, że wniosek, do którego skarżący się odwoływał, nie zainicjował postępowania w sprawie upadłości. Równocześnie poza sporem pozostawało, że już w 1999 r. majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów, zapłaty podatku od towarów i usług nie dokonywano od stycznia 1998 r., a od kwietnia 2000 r. spółka zaprzestała płacenia swoich długów handlowych. Złożenie przez spółkę wniosku w dniu [...] czerwca 2000 r., gdy jej stan majątkowy kwalifikował ją już jako bankruta, zasadnie ocenione zostało jako dokonane po upływie czasu właściwego dla tej czynności. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.