I SA/Lu 792/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2004 r. - w zakresie wniosku M. P. o zmianę wskutek zmiany okoliczności punktu II prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 462/08 dotyczącego odmowy przyznania M. P. prawa pomocy w pozostałym zakresie postanawia: odmówić zmiany punktu II prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 462/08 dotyczącego odmowy przyznania M. P. prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pełnomocnik strony skarżącej w dniu 21 czerwca 2011 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 5 stycznia 2011 r. w sprawie I SA/Lu 792/10. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na powyższe, skarżący w dniu 25 lipca 2011 r., tj. w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zakreślając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący sprecyzował, iż domaga się zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 lipca 2011 r. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tej sprawie. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 11 października 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) i obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2009 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę [...] zł, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego w dniu 16 lutego 2009 r. wniósł sprzeciw w związku z czym utraciło ono moc. Rozpoznając na nowo wniosek o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 12 marca 2009 r., przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty [...] zł (pkt I) i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (pkt II). Postanowienie powyższe zostało zaskarżone zażaleniem wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 157/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, w związku z czym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2009 r. stało się prawomocne. Stąd kolejny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu sądowego od skargi kasacyjnej), należy potraktować jako wniosek o zmianę punktu II postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 marca 2009 r. o sygn. akt I SA/Lu 462/08. Zaznaczyć jedynie należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 lipca 2011 r. złożony w sprawie I SA/Lu 792/10 jest nadal wnioskiem w tej samej sprawie, oznaczonej poprzednio sygn. akt I SA/Lu 462/08 (na podstawie § 61 ust. 1 zarządzenia Nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, zarządzeniem sędziego z dnia 21 grudnia 2009 r. zakreślono w repertorium numer porządkowy sprawy I SA/Lu 462/08, a następnie w związku z podjęciem zawieszonego postępowania, na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 12 października 2010 r. sprawę wpisano pod nowy numer o sygn. akt I SA/Lu 792/10). Zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony. Skarżący zarówno w pierwszym, jak i drugim wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, z tym, że na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych należy jedynie wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Zakres żądania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy mieści się zatem w granicach żądania zawartego w pierwszym wniosku o prawo pomocy z dnia 11 października 2008 r., rozpoznanego prawomocnym postanowieniem sądu z 12 marca 2009r. Stwierdzić natomiast należy, że skarżący nie wykazał, aby okoliczności sprawy uległy zmianie, tj. by istotnemu pogorszeniu uległa jego sytuacja materialna. Skarżący podał, tak jak w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką. Wykazał taki sam majątek nieruchomy i ruchomy ( dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz [...] użytkowane w prowadzonej działalności gospodarczej) . Tak jak wcześniej, skarżący podał, że on i jego rodzina utrzymują się z dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. W okresie od lutego do kwietnia 2011 r. skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł, tj. w rozliczeniu miesięcznym – [...] zł (dane z wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 12 maja 2011 r., złożonego w sprawie I SA/Lu 793/10). Z kolei za okres od kwietnia do czerwca 2011 r. dochód z tej działalności wyniósł [...] zł ([...] zł w rozliczeniu miesięcznym). Jednakże jak wskazał sam skarżący, dochód z prowadzenia działalności gospodarczej nie jest jednolity (w zależności od danego miesiąca), nie można zatem przyjąć, iż sytuacja skarżącego w tym względzie uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do wykazanej w pierwszym wniosku o prawo pomocy. Natomiast podana przez skarżącego jako dodatkowa informacja związana ze stanem prowadzonej przez niego firmy, okoliczność spłacania raty leasingowej w kwocie [...] nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji, bowiem z przedstawionego do pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy terminarza opłat leasingowych (t-I, k-85) wynika, że opłatę końcową przewidziano na [...] r. Podobnie również jak w pierwszym wniosku skarżący podał, iż prowadzi działalność rolniczą na gruntach o pow. [...] ha fiz. (wg. dokumentów nadesłanych przy pierwszym wniosku o prawo pomocy grunty te stanowią [...] ha przel. ). W ocenie referendarza brak jest podstaw do uznania, że skarżący z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnych dochodów, a nawet poniósł stratę w kwocie ok. [...] zł (co podnosi w swoim oświadczeniu z 24 lipca 2011 r.). Skarżący w żaden sposób nie uwiarygodnił twierdzeń dotyczących poniesionych w działalności rolniczej strat finansowych. Skarżącemu zwiększyły się natomiast dochody uzyskane tytułem płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w 2010 r. otrzymał on kwotę [...] zł (decyzja AR i MR z [...] r.), podczas gdy kwota płatności bezpośrednich uzyskana przez skarżącego w 2007 r. wyniosła [...] zł (decyzja AR i MR z [...] r.). Dokonując porównania sytuacji materialnej skarżącego z daty złożenia pierwszego i drugiego wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy jeszcze odnieść się do wykazanych przez niego stałych miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., dotyczącego przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, ustawodawca chroniąc jedynie środki utrzymania koniecznego strony i jej rodziny, przesądził, że wszelkie środki ponad niezbędne utrzymanie, winny być przez stronę przeznaczone na poniesione wymaganych kosztów. W oświadczeniu z dnia 16 listopada 2008 r. skarżący podał, że jego miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą [...] zł, natomiast w oświadczeniu złożonym 24 lipca 2011 r., że wynoszą one ok. [...] zł. W ocenie referendarza podane przez skarżącego koszty utrzymania są zawyżone i wykraczają poza poziom utrzymania koniecznego (na co zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia I FZ 157/09). Trudno np. dać wiarę aby koszty ogrzewania [...] – metrowego domu wynosiły [...] zł miesięcznie również w okresie letnim, jak też aby koszty utrzymania koniecznego pięcioletniego dziecka wynosiły [...] zł miesięcznie. Gdyby przyjąć jako wiarygodne oświadczenie skarżącego o miesięcznych kosztach utrzymania w kwocie [...] zł, to jednocześnie mając na uwadze jego oświadczenie o uzyskiwanych przez niego w okresie ostatnich 3 miesięcy dochodach z działalności gospodarczej (przeciętnie [...] zł miesięcznie) i ponoszonych stratach w działalności rolniczej, należałoby uznać, iż ponoszone przez niego wydatki nie znajdują pokrycia w uzyskiwanych dochodach. Reasumując, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał, iż jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku z pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2009 r. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 1 i § 3 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.