I SA/Lu 804/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-11-04

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na samotnym wychowywaniu dwójki dzieci, posiadaniu niskich dochodów, zadłużeniu i ponoszeniu kosztów wynajmu mieszkania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się niskimi dochodami, zadłużeniem, koniecznością ponoszenia kosztów wynajmu mieszkania oraz samotnym wychowywaniem dwójki dzieci, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ poniesienie tych kosztów spowodowałoby znaczny uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla strony i jej rodziny. Brak posiadania przez stronę wartościowych przedmiotów lub nieruchomości, które mogłaby spieniężyć, dodatkowo potwierdza zasadność wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca I. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki. Wskazała na trudną sytuację materialną: samotne wychowywanie dwóch córek, niskie wynagrodzenie pomniejszane o potrącenia egzekucyjne, alimenty, niespłacony kredyt, zadłużenie wobec organów podatkowych i banku, koszty wynajmu mieszkania. Posiada jedynie udziały w nieruchomościach zajmowanych przez byłego męża.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono I. K. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządy za zaległości spółki p o s t a n a w i a zwolnić I. K. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł., skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów postępowania sądowego powołując się na trudną sytuację materialną. W motywach wniosku podniosła, że jest matką samotnie wychowującą dwie córki w wieku 10 i 12 lat. Rodzina zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, opłacając czynsz w kwocie [...]zł (obejmujący opłaty eksploatacyjne). Źródłem jej utrzymania jest natomiast wynagrodzenie za pracę skarżącej w kwocie [...]zł netto miesięcznie (kwota ta pomniejszana jest o potrącenia egzekucyjne w wysokości [...] zł) oraz alimenty na córki w kwocie około [...] zł miesięcznie. Nadto dodała, że posiada niespłacony kredyt w kwocie [...]zł (stan na 16 września 2015 r.) oraz znacznej wielkości zadłużenie wobec organów podatkowych i banku, w związku z czym prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne. Majątek jaki posiada to udział 4/5 w zabudowanej domem i budynkami gospodarczymi działce o pow. 925 m2 , która jest zajmowana przez byłego męża oraz jego konkubinę oraz taki sam udział w działce rolnej o pow. 0,0700 ha fiz. (obydwie działki położone na terenie gminy M. ). Z tych względów nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego złożyła wszystkie wymagane dokumenty i oświadczenia. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżąca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca o prawo pomocy może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (250 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł). Należy natomiast zauważyć, że trzyosobowa rodzina wnioskodawczyni dysponuje dochodem wynoszącym około [...] zł miesięcznie (wynagrodzenie za pracę oraz alimenty). Za udowodnione przy tym referendarz sądowy uznał fakt dokonywanie potrąceń komorniczych, spłaty zobowiązań pieniężnych oraz ponoszenia wydatków na najem mieszkania oraz kosztów kształcenia córek, których łączna wysokość w całości pochłania dochody rodziny. W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż strona nie dysponuje ani nieruchomościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłaby spieniężyć. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło