I SA/Lu 805/09

PostanowienieWSA w Lublinie2010-09-07

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony wobec osoby fizycznej, która nie wykazała uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż skarżący nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest możliwe tylko wobec osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, które nie mogą ponieść kosztów bez uszczerbku socjalnego.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2005 rok oraz wnioskował o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał trudną sytuację materialną związaną z postępowaniem egzekucyjnym i zajęciem ruchomości, wykazał posiadanie nieruchomości i samochodów oraz dochód z działalności gospodarczej i świadczenie rehabilitacyjne. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające sytuację finansową, w tym zajęcia rachunków bankowych i wpłaty podatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego łącznie ze skargą kasacyjną złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący zakreślił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł trudną sytuację materialną związaną z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, zajęciem ruchomości oraz wpisem hipotek przymusowych. W dalszej części wniosku skarżący podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, córką i córką żony. Odnośnie stanu majątkowego skarżący wykazał, że jest właścicielem działki o pow. [...] ha, mieszkania o pow. [...] m2 oraz następujących samochodów: [...] r.prod. [...]; [...] r. prod. [...] oraz [...] r.prod. [...]. Oświadczył, że miesięczny dochód z prowadzenia działalności gospodarczej wynosi ok. [...] zł. Ponadto wskazał, iż pobiera świadczenie rehabilitacyjne nie podając jego wysokości. Do urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy załączono kserokopie dokumentów dotyczących sytuacji finansowej skarżącego, w tym: dwadzieścia dwa zawiadomienia dotyczące zajęć rachunków bankowych skarżącego; protokół zajęcia i odbioru ruchomości z 9 marca 2010r. oraz protokół zajęcia i odbioru ruchomości z 13 kwietnia 2010r.; pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 23 czerwca 2010r.; zawiadomienie o ustanowieniu zastawów skarbowych z 23 grudnia 2009r.; zawiadomienie o wykreśleniu zastawu skarbowego z 16 kwietnia 2010r.; dwa odpisy z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, których skarżący jest właścicielem; pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 23 czerwca 2010r. wraz z zestawieniem dokonanych przez skarżącego wpłat tytułem podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych. Ponadto do akt sprawy niniejszej dołączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów dotyczących zestawienia obliczenia dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej za okres od stycznia do maja 2010r., złożonych do akt sprawy I SA/Lu 859/09, w której skarżący również wnioskował o przyznanie prawa pomocy. W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonych dokumentach źródłowych oraz aktach sprawy, sytuację materialną strony skarżącej, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie strona uiściła wpis sądowy od skargi, jak też opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Na koszty sądowe na obecnym etapie postępowania składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Porównując wielkość kosztów sądowych do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, uznać należy, że nie wykazał istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób ubogich, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Zaznaczyć w pierwszej kolejności należy, że nie znajduje potwierdzenia złożone w sprawie niniejszej przez skarżącego oświadczenie odnośnie pozostawania córki [...] we wspólnym ze skarżącym gospodarstwie domowym. W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy złożonym w sprawie I SA/Lu 859/09 skarżący wyjaśnił bowiem (rubryka nr 8 formularza), iż jego córka przebywa w [...], gdzie kontynuuje naukę, a koszty jej utrzymania ponosi w połowie z byłą żoną. W oparciu o złożone oświadczenie i dokumenty źródłowe stwierdzić natomiast należy, że sytuacja materialna skarżącego jest stabilna - skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi stały dochód. W przedłożonym zestawieniu obliczenia dochodu za okres rozliczeniowy od stycznia do maja 2010r. skarżący wykazał przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] i dochód [...] zł ([...] zł miesięcznie). Ponadto skarżący otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne, a jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu w sprawie I SA/Lu 859/09, jego kwota wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżący posiada majątek nieruchomy i ruchomości. W skład majątku nieruchomego wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz niezabudowana działka gruntu o pow. [...] arów [...] m2 (wg. przedłożonych odpisów z ksiąg wieczystych). Okoliczność, iż na powyższych nieruchomościach są ustanowione hipoteki, nie stanowi przeszkody do władania nimi i korzystania z nich. Skarżący posiada znaczny majątek ruchomy. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał, że jest właścicielem trzech samochodów. Jak wynika z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie I SA/Lu 859/09 jest też właścicielem innych samochodów, w tym: [...] r.prod. [...]; [...] r.prod. [...]; [...] r.prod. [...]. Ponadto, jak wynika z załączonych do wniosku dokumentów skarżący jest właścicielem jeszcze następujących samochodów, których nie wykazał w urzędowych formularzach, tj. [...] r.prod. [...], na którym ustanowiony zastaw skarbowy został wykreślony 16 kwietnia 2010r. (zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 16 kwietnia 2010r.), samochodu marki [...] r.prod. [...] o wartości szacunkowej [...] zł (protokół zajęcia i odbioru ruchomości z 9 marca 2010r.) oraz samochodów następujących marek: [...] r.prod. [...]; [...] r.prod.[...]; [...] r.prod. [...] (protokół zajęcia i odbioru nieruchomości z 13 kwietnia 2010r.). Zajęte samochody, jak wynika z w/w protokołów zostały pozostawione pod dozorem skarżącego, a więc skarżący może z nich korzystać. O możliwościach płatniczych skarżącego świadczy również fakt, iż w okresie od 1 listopada 2009r. do 23 czerwca 2010r. dokonywał wielu wpłat tytułem zaległego podatku VAT i dochodowego od osób fizycznych za lata 2004, 2005 i 2006, np. w dniu 11 maja 2010r. dokonał wpłat w wysokości [...] zł i [...] zł (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z 23 czerwca 2010r. wraz z zestawieniem rozliczenia uzyskanych kwot). Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania (w tej sprawie kosztów sądowych) wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło