I SA/Lu 805/09
PostanowienieWSA w Lublinie2010-09-07
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony wobec osoby fizycznej, która nie wykazała uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż skarżący nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest możliwe tylko wobec osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, które nie mogą ponieść kosztów bez uszczerbku socjalnego.Stan faktyczny
Skarżący K.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2005 rok oraz wnioskował o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał trudną sytuację materialną związaną z postępowaniem egzekucyjnym i zajęciem ruchomości, wykazał posiadanie nieruchomości i samochodów oraz dochód z działalności gospodarczej i świadczenie rehabilitacyjne. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające sytuację finansową, w tym zajęcia rachunków bankowych i wpłaty podatków.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
Pełnomocnik skarżącego łącznie ze skargą kasacyjną złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący zakreślił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł trudną sytuację materialną związaną z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, zajęciem ruchomości oraz wpisem hipotek przymusowych. W dalszej części wniosku skarżący podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, córką i córką żony. Odnośnie stanu majątkowego skarżący wykazał, że jest właścicielem działki o pow. [...] ha, mieszkania o pow. [...] m2 oraz następujących samochodów: [...] r.prod. [...]; [...] r. prod. [...] oraz [...] r.prod. [...]. Oświadczył, że miesięczny dochód z prowadzenia działalności gospodarczej wynosi ok. [...] zł. Ponadto wskazał, iż pobiera świadczenie rehabilitacyjne nie podając jego wysokości. Do urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy załączono kserokopie dokumentów dotyczących sytuacji finansowej skarżącego, w tym: dwadzieścia dwa zawiadomienia dotyczące zajęć rachunków bankowych skarżącego; protokół zajęcia i odbioru ruchomości z 9 marca 2010r. oraz protokół zajęcia i odbioru ruchomości z 13 kwietnia 2010r.; pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 23 czerwca 2010r.; zawiadomienie o ustanowieniu zastawów skarbowych z 23 grudnia 2009r.; zawiadomienie o wykreśleniu zastawu skarbowego z 16 kwietnia 2010r.; dwa odpisy z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, których skarżący jest właścicielem; pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 23 czerwca 2010r. wraz z zestawieniem dokonanych przez skarżącego wpłat tytułem podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych. Ponadto do akt sprawy niniejszej dołączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów dotyczących zestawienia obliczenia dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej za okres od stycznia do maja 2010r., złożonych do akt sprawy I SA/Lu 859/09, w której skarżący również wnioskował o przyznanie prawa pomocy.
W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonych dokumentach źródłowych oraz aktach sprawy, sytuację materialną strony skarżącej, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie strona uiściła wpis sądowy od skargi, jak też opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Na koszty sądowe na obecnym etapie postępowania składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/).
Porównując wielkość kosztów sądowych do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, uznać należy, że nie wykazał istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób ubogich, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Zaznaczyć w pierwszej kolejności należy, że nie znajduje potwierdzenia złożone w sprawie niniejszej przez skarżącego oświadczenie odnośnie pozostawania córki [...] we wspólnym ze skarżącym gospodarstwie domowym. W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy złożonym w sprawie I SA/Lu 859/09 skarżący wyjaśnił bowiem (rubryka nr 8 formularza), iż jego córka przebywa w [...], gdzie kontynuuje naukę, a koszty jej utrzymania ponosi w połowie z byłą żoną. W oparciu o złożone oświadczenie i dokumenty źródłowe stwierdzić natomiast należy, że sytuacja materialna skarżącego jest stabilna - skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi stały dochód. W przedłożonym zestawieniu obliczenia dochodu za okres rozliczeniowy od stycznia do maja 2010r. skarżący wykazał przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] i dochód [...] zł ([...] zł miesięcznie). Ponadto skarżący otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne, a jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu w sprawie I SA/Lu 859/09, jego kwota wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżący posiada majątek nieruchomy i ruchomości. W skład majątku nieruchomego wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz niezabudowana działka gruntu o pow. [...] arów [...] m2 (wg. przedłożonych odpisów z ksiąg wieczystych). Okoliczność, iż na powyższych nieruchomościach są ustanowione hipoteki, nie stanowi przeszkody do władania nimi i korzystania z nich. Skarżący posiada znaczny majątek ruchomy. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał, że jest właścicielem trzech samochodów. Jak wynika z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie I SA/Lu 859/09 jest też właścicielem innych samochodów, w tym: [...] r.prod. [...]; [...] r.prod. [...]; [...] r.prod. [...]. Ponadto, jak wynika z załączonych do wniosku dokumentów skarżący jest właścicielem jeszcze następujących samochodów, których nie wykazał w urzędowych formularzach, tj. [...] r.prod. [...], na którym ustanowiony zastaw skarbowy został wykreślony 16 kwietnia 2010r. (zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 16 kwietnia 2010r.), samochodu marki [...] r.prod. [...] o wartości szacunkowej [...] zł (protokół zajęcia i odbioru ruchomości z 9 marca 2010r.) oraz samochodów następujących marek: [...] r.prod. [...]; [...] r.prod.[...]; [...] r.prod. [...] (protokół zajęcia i odbioru nieruchomości z 13 kwietnia 2010r.). Zajęte samochody, jak wynika z w/w protokołów zostały pozostawione pod dozorem skarżącego, a więc skarżący może z nich korzystać. O możliwościach płatniczych skarżącego świadczy również fakt, iż w okresie od 1 listopada 2009r. do 23 czerwca 2010r. dokonywał wielu wpłat tytułem zaległego podatku VAT i dochodowego od osób fizycznych za lata 2004, 2005 i 2006, np. w dniu 11 maja 2010r. dokonał wpłat w wysokości [...] zł i [...] zł (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z 23 czerwca 2010r. wraz z zestawieniem rozliczenia uzyskanych kwot).
Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania (w tej sprawie kosztów sądowych) wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło