I SA/Lu 808/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2015 r. skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W tym zakresie podniosła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymując się z wynagrodzenia za prace w kwocie 1,750 zł (brutto), które obciążone jest dodatkowo potrąceniami komorniczymi, po których dokonaniu pozostaje jej 1.100 zł. Kwota ta z trudem wystarcza na zaspokojenie zwykłych bieżących potrzeb. Oświadczyła, iż w chwili obecnej prowadzona przez nią działalność gospodarcza została zawieszona. Zaznaczyła, że nie posiada środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jedyny majątek jaki posiada to samochód osobowy marki Ford Focus o wartości ok. 14.000 zł, objęty zastawem rejestrowym oraz zabezpieczeniem komorniczym. Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wezwano ją do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, w tym m.in. do złożenia: zaświadczenia pracodawcy o aktualnej wysokości wynagrodzenia, wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, dokumentów określających aktualny status działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą C M. S., dokumentów określających aktualny status C.- spółki z o.o. z siedzibą [...], oświadczenia do kogo należy nieruchomość w której mieszka oraz kto ponosi koszty jej utrzymania, zaświadczenia właściwego organu ewidencji ludności o wszystkich osobach zameldowanych pod adresem zamieszkania skarżącej oraz dokumentów wskazujących wysokość stałych miesięcznych kosztów postępowania, zakreślając na powyższe siedem dni od dnia otrzymania wezwania. Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu 18 lutego 2015 r., jednakże do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek kosztów postępowania nie jest możliwe. W razie jednak, gdyby oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składane wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierało danych wystarczających do oceny, bądź też jego treść nasuwała wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (lub referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. To bowiem strona ma przekonać rozpatrującego wniosek, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Samo oświadczenia strony skarżącej zawarte w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na jego lakoniczność nie stanowi w okolicznościach niniejszej sprawy wystarczającej podstawy do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Prawo pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie. Oczywistym wobec tego jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy konieczna jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Strona jest zaś obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni swojej sytuacji finansowej i majątkowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła żądanych dokumentów oraz oświadczeń w tym w szczególności dotyczących wysokości dochodu. Nie przedstawił również żadnych dokumentów dotyczących posiadanego majątku oraz wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem jak również wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Konkludując, zawartych we wniosku oświadczeń skarżącej nie sposób uznać za wystarczające, albowiem ich ogólnikowość nie pozwala na weryfikację ich wiarygodności. Brak zaś odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej i materialnej strony, oznacza, że skarżąca nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi zaś wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.