I SA/Lu 819/12
PostanowienieWSA w Lublinie2013-02-26
Skład orzekający: Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną i niestabilną sytuację materialną, sezonowy dochód, utratę pracy przez syna będącego dotychczas jedynym źródłem utrzymania rodziny, oraz konieczność ponoszenia znaczących wydatków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna i niestabilna sytuacja materialna skarżącego, sezonowy dochód, utrata pracy przez syna będącego dotychczas jedynym źródłem utrzymania rodziny, a także konieczność ponoszenia znaczących wydatków, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja finansowa rodziny jest na tyle trudna, że nie pozwala na wygospodarowanie środków na koszty postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący I. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku z postępowaniem dotyczącym podatku od towarów i usług. Skarżący przedstawił trudną sytuację materialną rodziny, sezonowe dochody, brak możliwości uzyskania dokumentów potwierdzających sytuację finansową z uwagi na koszty ich uzyskania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw. Sąd, rozpoznając ponownie wniosek, ocenił sytuację materialną skarżącego i jego rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano I. Ś. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. postanawia przyznać I. Ś. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. Ś. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że wspólne gospodarstwo domowe ze skarżącym prowadzi żona i dwóch synów (24 l. i 18 l.), mieszkają oni w domu o powierzchni 100 m2 (dalej strona podaje 300 m2, wskazując, że jest to powierzchnia z podpiwniczeniem) i posiadają nieruchomość rolną o pow. 3,56 ha. Małżonkowie osiągają dochód z prac dorywczych w kwocie miesięcznej od 0 zł do 1.000 zł (każde z nich). W skład budżetu domowego wchodzi też dochód z pracy zarobkowej najstarszego syna – 1.500 zł brutto miesięcznie. Młodszy syn uczy się w liceum, do którego dojeżdża. Wśród wydatków z ostatniego okresu wnioskodawca podał koszty postępowania przed Sądem Rejonowym w Z. (w sumie ok. 800 zł), koszty opału (3000 zł), zakupu sadzonek (1.500 zł), opłacenia robotników (2.500 zł) oraz koszty edukacji syna (600 zł).
Wezwany do nadesłania dodatkowych dokumentów I. Ś. złożył pismo z dnia 12 listopada 2012 r. w którym poinformował, że żądanych zaświadczeń nie jest w stanie przedstawić, gdyż każde z nich związane jest z opłatą od 30 do 50 zł, a on aktualnie posiada kwotę 100 zł gotówki przeznaczoną na życie na najbliższe dni. Podał też, że jest użytkownikiem gruntów rolnych o pow. 3,56 ha fizycznych klasy VI, że płatności bezpośrednich otrzymuje 1.500 zł rocznie, że w Banku [...] ma kredyt na kwotę 2.400 zł, że mieszka w domu po rodzicach, że koszty biletu miesięcznego dla dojeżdżającego do szkoły syna to kwota 86 zł miesięcznie, że miesięczna opłata za internet wynosi 55 zł, zakup podręczników – 150 zł, do tego ponosi koszty wyżywienia i ubrania oraz składek szkolnych. Podkreślił, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jego żona również, że utrzymują się z letnich prac dorywczych. Działalności gospodarczej już nie prowadzi.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku skarżącego, postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r. – odmówił I. Ś. przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący w terminie wniósł sprzeciw, podnosząc, że utrzymanie domu jest bardzo kosztowne, że kwota 1.000 zł to kwota maksymalnego dochodu jaki jest w stanie uzyskać, a są miesiące, gdy nie zarabia nic. Na roli nic nie uprawia, bo na ziemi tej klasy jest to nieopłacalne. Dopłaty bezpośrednie za rolę to kwota 1500 zł rocznie.
Wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień pozostało bezskuteczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm. - dalej "P.p.s.a") .
Zgodnie z art. 243 ( 1, art. 245 ( 1 P.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy z zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Żądanie I. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jest wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a).
Sąd oceniając sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącego przedstawioną we wniosku, pomimo, iż wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień w niniejszej sprawie pozostało bezskuteczne, miał do dyspozycji dokumenty źródłowe złożone przez skarżącego do sprawy I SA/Lu 818/12.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na wygospodarowanie środków finansowych związanych z prowadzonym postępowaniem. Sytuacja finansowa rodziny skarżącego jest trudna i niestabilna. Dochód wnioskodawcy i jego małżonki jest sezonowy i w miesiącach, kiedy dochodu nie uzyskują (a ostatnio dochód skarżącego wyniósł 700 zł – w miesiącu październiku), jedynym źródłem utrzymania 4-osobowej rodziny dotychczas było wynagrodzenie z pracy syna (1.500 zł), co przy podanych przez skarżącego kwotach koniecznych miesięcznych wydatków rodziny skarżącego, już nie pozwalałoby na wygospodarowanie z budżetu rodziny jakiejkolwiek środków związanych z wszczętym postępowaniem sądowym. Aktualnie syn skarżącego stracił pracę, co w znaczący sposób pogorszyło sytuację materialną całej rodziny wnioskodawcy.
Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje też okoliczność, że skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargi w trzech sprawach (oprócz skargi w niniejszej sprawie, w sądzie zarejestrowano sprawy pod sygn. I SA/Lu 818/12 i I SA/Lu 820/12). W sprawie I SA/Lu 818/12 postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013r., tutejszy sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 245 § 1 i 2 art. 246 § 1 pkt 1 w związku z 260 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło