I SA/Lu 836/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt I SO/Lu 1/13 w części odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 836/13 oddalił skargę spółki na wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Od powyższego orzeczenia skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjna, w wyniku czego została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 513 zł. W odpowiedzi skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku tym wskazała, że od dnia 30 czerwca 2006 r. nastąpiła trwająca do dnia dzisiejszego przerwa w działalności gospodarczej. W dniu 4 sierpnia 2008 r. podjęta została uchwała o rozwiązaniu spółki i od tego czasu spółka pozostaje w likwidacji. Straty z powodu przerwy w działalności gospodarczej wynoszą obecnie łącznie [...] złotych. Wysokość kapitału zakładowego strony skarżącej wynosi natomiast [...] złotych, wartość środków trwałych wynosi [...] złotych, zaś strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 34.191,00 złotych. Na koncie bankowym strona skarżąca nie ma żadnych środków finansowych. Dodała, że obecnie spółka nie generuje żadnych dochodów, a jedynie straty z tytułu naliczanego podatku od nieruchomości. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - tj., takim o jaki wnioskowała skarżąca spółka - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać przywilej w postaci prawa pomocy jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Przepisy przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania wyżej wymienionych przesłanek. Mieć na uwadze należy również, że osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. II OZ 318/08, system LEX nr 479111). W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpatrywany obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym już (trzecim) wnioskiem w tym przedmiocie w tej samej sprawie. Pierwszy wniosek został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt I SO/Lu 1/13, drugi natomiast postanowieniem Sądu z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 836/13 odmawiającym zmiany pierwszego rozstrzygnięcia. Oczywistym zatem jest, że postanowienie w kwestii prawa pomocy jest prawomocne. Zgodnie zaś z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Oznacza to tyle, że aktualny wniosek skarżącej należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w toczącym się postępowaniu. Regulacja prawna odniosząca się do tego typu sytuacji znajduje się w art. 165 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy - mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z powyższego przepisu wynika, że dopuszczalnym jest wielokrotne składanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Zdaniem referendarza sądowego te natomiast nie zostały wykazane. W istocie skarżąca nie wykazała bowiem, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Analiza złożonych przez skarżącą spółkę wniosków prowadzi do konkluzji, że informacje tam podane są w istocie identyczne. We wszystkich składanych wnioskach. Spółka posiada taki sam kapitał zakładowy, również wartość środków trwałych w ostatnim czasie nie uległa jakiemukolwiek uszczupleniu. Jedyna różnica sprowadza się do wskazanej przez spółkę wysokości straty za ostatni rok obrotowy, która uległa zmniejszeniu z kwoty 39.451,60 zł do kwoty 34.193,00 zł. We wszystkich składanych wnioskach skarżąca podniosła, iż nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga żadnego dochodu lecz jej istnienie generuje jedynie straty. Konkludując, jak wyżej wskazano, aby można było zmienić rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, strona winna wykazać, że jej sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia z dnia 14 października 2013 r. uległa pogorszeniu. Spółka nie wykazała jednak okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie na gorsze jej sytuacji majątkowej w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Porównanie informacji zawartych w aktualnym wniosku z informacjami zawartymi we wcześniejszym wniosku i oświadczeniach wskazuje, że opierają się one na analogicznych okolicznościach. Na złą sytuacje finansową strony nie wskazuje również dotychczasowy przebieg postępowania sądowego. Jak bowiem wynik z akt sprawy skarżąca uiściła dotychczas wpis od skargi w wysokości 1.026 zł oraz opłatę kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w kwocie 100 zł. Natomiast wymagane obecnie koszty ograniczają się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 513 zł. Skarżąca jest również reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że jest w stanie ponieść koszty wymaganych na obecnym etapie postępowania opłat sądowych. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.