I SA/Lu 840/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe P. R. B. "[...]" Spółka z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2007r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący, w terminie do jego opłacenia, złożył pismo z dnia 6 grudnia 2010 r., w którym wniósł o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty. W zakreślonym terminie skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ponieważ urząd skarbowy obciążył go jako osobę trzecią zobowiązaniami z tytułu nieopłaconego podatku VAT. Podniósł, że przedmiotem egzekucji są posiadane przez niego nieruchomości, jak również konto bankowe, a na własne potrzeby pozostaje mu kwota wolna od zajęć. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem kształcących się dzieci, a w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Wykazał, że na dochody rodziny w łącznej kwocie ok. [...] – [...] brutto składa się jego wynagrodzenie za pracę w kwocie ok. [...] zł brutto oraz wynagrodzenie za pracę żony w wysokości ok. [...] zł. Dodał, iż wynagrodzenie za pracę jest przedmiotem egzekucji komorniczej. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: W myśl art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak bowiem było danych odnośnie wielkości posiadanych gruntów rolnych w ha przeliczeniowych (co jest podstawą obliczenia wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego), dokładnej wysokości uzyskiwanych dochodów w kwocie brutto i netto (skarżący podał dochody swoje i żony w przybliżeniu), wysokości dokonywanych potrąceń komorniczych, jak również oświadczenia wskazującego na wysokość miesięcznych kosztów utrzymania. Ponadto skarżący nie wypełnił podrubryki nr 7.1 w części dotyczącej posiadania domu oraz podrubryki nr 7.2.2. dotyczącej posiadania przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro. W związku z czym w dniu 7 stycznia 2011 r. skarżącego wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe, skarżący nadesłał pismo z 31 stycznia 2011 r., w którym złożył oświadczenie o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, jak również podniósł, że swoją trudną sytuację finansową wykazywał już w sprawach o sygn. akt: I SA/Lu 782/10 i I SA/Lu 805/10. Do pisma skarżący załączył następujące dokumenty: postanowienie z [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty; dwa tytuły wykonawcze o nr – [...] i [...] z [...]; zajęcie rachunku bankowego z dnia [...] i zajęcie rachunku bankowego z [...]; zawiadomienie z [...] o wpisie hipoteki; zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia skarżącego w PRB "[...]" Sp. z o.o. z [...]; zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia skarżącego w "[...]" S.A. [...] z [...]; dwa zawiadomienia o wznowieniu realizacji zajęcia wierzytelności z dnia [...]; wyciąg z rachunku bankowego za okres od 31 grudnia 2010 r. do 30 stycznia 2011 r.; decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich na 2010 r.; decyzję w sprawie podatku rolnego na 2010 r. oraz informację na temat wysokości opłat mieszkaniowych. Oceniając informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożony na oraz nadesłanych dokumentach stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że skarżący nie składał wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt : I SA/Lu 782/10 i I SA/Lu 805/10, stąd też w sprawach tych nie było prowadzone postępowanie wyjaśniające co do jego sytuacji materialnej i członków rodziny pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący wykazał sytuację materialną jedynie w odniesieniu do stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem koniecznym. Wydatki te wykazał w oświadczeniu z 31 stycznia 2011 r. podając, iż na miesięczne koszty utrzymania składają się: koszty kształcenia starszego syna na studiach – [...] zł; koszty nauki drugiego syna w szkole średniej – [...] zł; zakup leków – [...] zł; wydatki na utrzymanie mieszkania – [...] zł oraz koszty związane z odpowiedzią na działania organów skarbowych (nie podał ich wysokości). Natomiast nie została wyjaśniona w pełni sytuacja skarżącego w zakresie posiadanego majątku i dochodów. Skarżący nie wypełnił w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy rubryk dotyczących posiadania domu oraz przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro, jak również nie odpowiedział na wezwanie zmierzające do ustalenia czy posiada takie składniki majątku. Nadesłana przez niego kserokopia decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego, nie jest czytelna w części ustalającej wielkość hektarów przeliczeniowych, w związku z czym nie jest możliwe obliczenie wysokości dochodu z posiadanej nieruchomości rolnej. Z kolei kserokopia zawiadomienia z [...] o wpisie hipoteki zawiera dane na temat rodzaju i wielkości hipoteki oraz tytułu prawnego jej ustanowienia, nie zawiera natomiast informacji odnośnie samej nieruchomości (jej wielkości, rodzaju). Skarżący nie przedstawił również w sposób jasny, jaki jest miesięczny dochód rodziny. W urzędowym formularzu wniosku podał dochód rodziny w przybliżeniu (ok. [...] – [...] zł brutto). W sytuacji, gdy wynagrodzenie za pracę jest obciążone potrąceniami komorniczymi, szczególnie ważne jest, by wnioskodawca wyjaśnił, jaką kwotą wynagrodzenia realnie dysponuje. Tymczasem z nadesłanych zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia w PRS "[...]" Sp. z o. o. i w "[...]" S.A. [...], nie wynika, jaka jest miesięczna kwota dokonywanych z wynagrodzenia skarżącego potrąceń i jaka kwota jest skarżącemu wypłacana. Skarżący nie ujawnił również informacji o dokładnej wysokości wynagrodzenia w kwocie brutto i netto żony. W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Reasumując powyższe, skoro skarżący nie wykazał w pełni swego stanu majątkowego, jak również dokładnej wielkości miesięcznych łącznych dochodów rodziny w kwocie brutto i netto, to skutkuje to tym, że nie można też ocenić realnych możliwości finansowych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów postępowania. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż skarżący wykazał zaistnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.