I SA/Lu 845/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. H. i K. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. H. i K. H. [...] zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. i K. małżonków H. od decyzji Wójta Gminy z dnia 10 czerwca 2016 r. wydanej w sprawie wymiaru podatku rolnego na 2016 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja podatkowa z dnia 10 czerwca 2016 r. doręczona została w dniu 23 czerwca 2016 r. Odwołanie od decyzji wysłane zostało za pośrednictwem poczty w dniu 9 lipca 2016 r., to jest po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W tej sytuacji organ uznał, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 lipca 2016 r. Organ podkreślił, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała pouczenie dotyczące prawa do wniesienia odwołania i terminu do jego wniesienia. Od tego postanowienia J. i K. małżonkowie H. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie domagając się zmiany i uzupełnienia zaskarżonego postanowienia oraz wydanie właściwego orzeczenia z uwzględnieniem, że małżonkowie H. nie posiadają rozdzielności majątkowej. W skardze zarzucili, że Kolegium niewłaściwie ustaliło początek terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżących powinna to być data 8 lipca 2016 r., tj. data otrzymania pisma od Wójta Gminy z dnia 1 lipca 2016 r. stanowiącego odpowiedź na pismo skarżących z dnia 24 czerwca 2016 r., zamiast daty otrzymania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, tj. 23 czerwca 2016 r. Skarżący nadto podnieśli, że decyzja, od której złożyli odwołanie jest niepodpisana. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu podatkowego; 2) datę jej wydania; 3) oznaczenie strony; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie o trybie odwoławczym – jeżeli od decyzji służy odwołanie; 8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. W świetle tego przepisu podpis jest elementem konstytutywnym decyzji, jako że do momentu jego złożenia istnieje jedynie projekt decyzji. Oczywistym jest więc, że podpis musi zostać złożony przez osobę rzeczywiście upoważnioną do podpisania danej decyzji. Wskazane w powyższym przepisie oznaczenie osoby podpisującej poprzez podanie jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, służy kontroli umocowania pracownika organu orzekającego, który wydaje decyzję. Brak podpisu osoby reprezentującej organ na decyzji jest wadą istotną, pozbawiającą akt ten charakteru decyzji administracyjnej. Pismo nazwane decyzją pozbawione obligatoryjnego elementu, jakim jest podpis osoby upoważnionej jest jedynie projektem decyzji. Konsekwencją tego jest, że projekt taki nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków, z którymi przepisy łączą konsekwencje prawne. Nie ma przy tym znaczenia, że pismo to zostało stronie doręczone. Wprawdzie art. 212 Ordynacji podatkowej łączy związanie organu treścią decyzji między innymi z chwilą doręczenia, podkreślić jednak należy, że w przepisie tym mowa jest o decyzji, a więc akcie zawierającym pewne niezbędne składniki, pozwalające uznać imperatywne oświadczenie woli organu administracji właśnie za decyzję. Doktryna i orzecznictwo do minimum elementów decyzji zaliczyły: określenie autora i adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ. Oznacza to, że brak jednego ze wskazanych wyżej składników decyzji powoduje wykluczenie ustalenia podstawowych elementów stosunku prawnego i nie mamy do czynienia z objawem woli organu, czyli z czynnością stosowania prawa przez uprawniony podmiot. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 10 czerwca 2016 r. zawierające rozstrzygnięcie w sprawie podatku rolnego na rok 2016. Jest ono opatrzone pieczęcią okrągłą z orłem w środku i napisem w otoku: Wójt Gminy oraz odciskiem pieczęci Wójt M. S. Na decyzji brak jest podpisu. Mając na uwadze powyższe uwagi stwierdzić należy, że wyżej opisane pismo Wójta Gminy z dnia 10 czerwca 2016 r. nie jest decyzją w rozumieniu art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdzić należy, że w sprawie nie ma zastosowania art. 210 § 1a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym lub podatku leśnym, w tym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, sporządzana z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, może zamiast podpisu własnoręcznego osoby upoważnionej do jej wydania, zawierać podpis mechanicznie odtwarzany tej osoby lub nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do jej wydania. Przepis ten dotyczy jedynie decyzji sporządzanych w formie elektronicznej (pochodzących z systemu teleinformatycznego). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. nr 64 poz. 565 ze zm.) przepisy ustawy stosuje się do realizujących zadania publiczne określone przez ustawy organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa, sądów, jednostek organizacyjnych prokuratury, a także jednostek samorządu terytorialnego i ich organów. Art. 3 pkt 2 tej ustawy stanowi, że użyte w ustawie określenie "dokument elektroniczny" oznacza stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych natomiast zgodnie z pkt 3 tego przepisu "system teleinformatyczny" jest to zespół współpracujących ze sobą urządzeń informatycznych i oprogramowania zapewniający przetwarzanie, przechowywanie, a także wysyłanie i odbieranie danych przez sieci telekomunikacyjne za pomocą właściwego dla danego rodzaju sieci telekomunikacyjnego urządzenia końcowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (pkt 3). Jak wynika z akt sprawy pismo Wójta Gminy Kraśniczyn z dnia 10 czerwca 2016 r. nie zostało sporządzone w formie dokumentu elektronicznego z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego. Jest to pismo sporządzone w formie papierowej, a więc do uznania tego dokumentu za decyzję niezbędne jest jego opatrzenie, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, podpisem osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Skoro doręczone skarżącym pismo z dnia 10 czerwca 2016 r. nie zawierało podpisu osoby reprezentującej organ, należy uznać, że sprawa w przedmiocie ustalenia podatku rolnego na rok 2016 nie została załatwiona przez wydanie decyzji, w konsekwencji czego w sprawie nie rozpoczął biegu termin do złożenia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Jeżeli bieg terminu do złożenia odwołania nie rozpoczął się, to brak jest podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. W tych okolicznościach należy uznać, że organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie na podstawie błędnego założenia, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja organu podatkowego pierwszej instancji ustalająca skarżącym zobowiązanie w podatku rolnym na rok 2016. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważy rozpoznanie odwołania skarżących z dnia 8 lipca 2016 r. w świetle art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wobec stwierdzenia, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.