I SA/Lu 846/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] września 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2011 r. - w zakresie wniosku J. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku p o s t a n a w i a: - odmówić J. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2016 r. (sygn. akt I SA/Lu 846/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2011 roku. W piśmie, złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu [...] lipca 2016 r., skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o pisemne sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podnosiła, że nie była obecna na rozprawie w dniu [...] czerwca 2016 r. i nie miała wiedzy o możliwości złożenia środka odwoławczego. Ponieważ zamierza złożyć "odwołanie do organu wyższej instancji", to składa wniosek o doręczenie jej odpisu orzeczenia i jego uzasadnienia. Podała, że pełnomocnictwo dla dotychczasowo ustanowionego pełnomocnika odwołała w dniu [...] czerwca 2016 r. w trybie natychmiastowym, bez możliwości dalszego działania w sprawie. W związku z tym nie wiedziała o możliwości złożenia wniosku o sporządzenie i wydanie uzasadnienia wyroku, gdyż nikt jej o tym nie pouczył. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. P. z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, zgodnie z art. 87 p.p.s.a., do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ponieważ przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa jednak, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Obowiązkiem strony jest więc niewątpliwie dochowanie szczególnej staranności przy dokonywaniu wszelkich czynności procesowych i przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Na stronie wnioskującej o przywrócenie terminu ciąży wykazanie należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. J. M. we wniosku o przywrócenie terminu powoływała się na swoją nieobecność podczas rozprawy i podczas ogłoszenia wyroku, a w związku z tym niewiedzę co do dalszego trybu postępowania. W ustosunkowaniu do takiej argumentacji Sąd zauważa, że stosownie do treści art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Oznacza to, że sąd nie udziela pouczeń stronie występującej z adwokatem, radcą prawnym, czy też – jak w sprawie niniejszej – doradca podatkowym, ponieważ z chwilą ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego relacja między sądem a stroną ulega zmianie o tyle, że od tej chwili ustaje obowiązek sądu udzielania stronie potrzebnych wskazówek. Wobec powyższego, Sąd w toku rozprawy ani też po ogłoszeniu wyroku, w sytuacji, gdy na rozprawie oraz na ogłoszeniu wyroku była obecna pełnomocnik skarżącej M. L. (a to wynika z protokołu rozprawy), nie był zobowiązany udzielać pouczenia stronie nieobecnej na rozprawie co do możliwości i terminu złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, czy też co do trybu wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca podnosi okoliczność, że również z dniem [...] czerwca 2016 r. odwołała udzielone pełnomocnictwo w trybie natychmiastowym, bez możliwości dalszego działania. W tym kontekście wskazać należy więc na treść art. 42 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Zatem w przyypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa przez mocodawcę, dopóki informacja o tym fakcie nie dotrze do podmiotów zewnętrznych: sądu, strony przeciwnej i innych uczestników, wypowiedzenie jest skuteczne od momentu jego dokonania jedynie między mocodawcą a pełnomocnikiem. Dopóki zawiadomienie nie zostanie dokonane, dotychczasowy pełnomocnik jest z punktu widzenia sądu uważany za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie (por. postanowienie NSA z [...] czerwca 2011 r. sygn. FZ 77/11, system informacji prawnej LEX). O odwołaniu pełnomocnictwa dla M. L. S. powziął wiedzę dopiero z pisma skarżącej, złożonego w siedzibie Sądu w dniu [...] lipca 2016 r., które stanowiło jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu i dopiero z tym dniem Sąd zobowiązany jest traktować J. M. jako stronę działająca bez profesjonalnego pełnomocnika, zatem uprawnioną do uzyskania stosownych pouczeń Sądu. W ocenie Sądu, strona należycie dbająca o własne interesy powinna niezwłocznie po wypowiedzeniu pełnomocnictwa zawiadomić o tym fakcie Sąd. Strona mająca pełnomocnika, do czasu skutecznego wypowiedzenia tego pełnomocnictwa, nie może się natomiast powoływać na okoliczność niepouczenia jej przez sąd o uruchomieniu ewentualnego trybu kasacyjnego i na niewiedzę co do tych okoliczności, bo te kwestie pozostają w sferze wewnętrznych stosunków pomiędzy dotychczasowym pełnomocnikiem a jego mocodawcą. Mając na uwadze powyższe i ustawowe wymogi wynikające z art. 87 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie okoliczności, na które powołuje się skarżąca nie mogą - zdaniem Sądu - stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji