I SA/Lu 849/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Maciej Skowroński, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia P. L., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] uznające za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie na podstawie 6 tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS i obejmujących składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz FP i FGŚP za styczeń i kwiecień 2008 r. Po otrzymaniu tych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę, zobowiązany P.L. zgłosił w dniu 22 kwietnia 2010 r. zarzut nieistnienia dochodzonych obowiązków wskazując, że nie prowadził działalności gospodarczej, lecz w ramach stosunku pracy świadczył pracę kierowcy, co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 25 stycznia 2010 r. – sygn. akt [...]. Organ egzekucyjny przekazał pismo zawierające zarzut wierzycielowi celem zajęcia stanowiska na podstawie art. 34 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej: "upea"). Postanowieniem z dnia [...] ZUS uznał zarzut za bezzasadny. Wyjaśnił, że fakt prowadzenia przez zobowiązanego działalności gospodarczej w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 25 maja 2009 r. wynika z dokumentów zgłoszeniowych, rejestrowych oraz uzyskanych w toku kontroli przeprowadzonej w 2006 r. Wskazał, że w oparciu o dokumenty zgłoszeniowe sporządzone zostały z urzędu deklaracje rozliczeniowe (art. 48b ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych – t.jedn. Dz.U. 2007 Nr 11, poz. 74 oraz Dz.U. 2009, Nr 205, poz. 1585), przy czym okres podlegania ubezpieczeniom społecznym wynika z ostatecznej decyzji z [...], a wysokość zadłużenia z ostatecznej decyzji z [...]. Po otrzymaniu stanowiska ZUS, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] uznał zarzut za nieuzasadniony wyjaśniające, że zgodnie z art. 34 § 1 upea, w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty należności (art. 33 pkt 1 upea), wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W zażaleniu P. L. argumentował, że decyzje ZUS nie są prawomocne, co wprost wynika z pisma ZUS informującego o przekazaniu odwołania w dniu [...] do Sądu Okręgowego w L. Wydziału Ubezpieczeń Społecznych. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, przytoczył treść przepisów upea mających w sprawie zastosowanie i wywiódł, że zgodnie z art. 29 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, stąd w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dopuszczalne badanie zasadności wydanych przez ZUS decyzji oraz sporządzonych z urzędu deklaracji, bo stanowiłoby to w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym. Na poparcie swej argumentacji organ odwoławczy przytoczył tezę wyroku NSA z 30 listopada 2000 r. sygn. akt III SA 2571/99 stwierdzającą, że oparcie zarzutów zobowiązanego na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje, wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 upea. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że wierzytelności składkowe egzekwowane są przedwcześnie, bo decyzje ZUS będą przedmiotem kontroli Sądu Okręgowego VIII Wydziału Ubezpieczeń w sprawie o sygnaturze akt VIII U 2630/10. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i dodatkowo wskazał, że w objętych zarzutem tytułach wykonawczych jako podstawę ich wystawienia ZUS wskazał deklaracje, stąd nie jest istotne, czy wydane wobec skarżącego decyzje są prawomocne. W piśmie z dnia 2 lutego 2011 r. skarżący odnosząc się do tej argumentacji podniósł, że art. 3a § 1 upea dopuszczający egzekucję na podstawie deklaracji wszedł w życie 30 listopada 2001 r. , a więc należności składkowe sprzed tej daty nie mogą być dochodzone na tej podstawie prawnej, a nadto wskazał, że decyzje ZUS nie zostały skutecznie doręczone i, że zarzut skargi opiera na art. 33 pkt 10 upea. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie rozstrzygające o niezasadności zarzutu zgłoszonego przez skarżącego po otrzymaniu sześciu tytułów wykonawczych obejmujących składki za styczeń 2008 r. (3 tytuły wykonawcze) i kwiecień 2008 r. (kolejne 3 tytuły). Niezasadne jest więc twierdzenie, że postępowania egzekucyjne, których dotyczył zarzut, obejmują egzekucję obowiązków powstałych przed 2001 r. Istotne w sprawie jest jednak, że w ustawowym terminie przewidzianym na zgłoszenie zarzutu (art. 27 § 1 pkt 9 upea) skarżący wskazał, jako podstawę zarzutu art. 33 pkt 1 upea, czyli nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi doręczonymi 15 kwietnia 2010 r. (k.26 i 28 akt administracyjnych). W związku z tym, jedynie zgłoszony zarzut mógł być przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny stosownie do art. 34 § 4 upea. W toku postępowania wszczętego pismem zawierającym powyższy zarzut oraz w pismach skierowanych do Sądu skarżący argumentował, że nie miał obowiązku rozliczania i zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FGŚP, bowiem pozostawał wyłącznie w stosunku pracy, decyzje ZUS nie były poddane kontroli sądu powszechnego, nadto nie zostały skutecznie doręczone, a deklaracje nie zostały złożone przez skarżącego. Zarówno wskazana w zarzucie podstawa prawna, jak i jego argumentacja, dotyczyły kwestionowania istnienia obowiązku dochodzonego egzekucyjnie przez ZUS. Z tego względu i stosownie do art. 34 § 1 upea, organ egzekucyjny w rozpatrzeniu zarzutu związany był stanowiskiem zawartym w postanowieniu wierzyciela. Organ odwoławczy trafnie wskazał, że z art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 upea wynika, iż zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego (tak – wyrok NSA z 14.01.2010 r. – sygn. akt II FSK 1378/08). Ustalenia w zakresie zaistnienia wobec skarżącego obowiązku skutkującego koniecznością zapłaty składek na rzecz ZUS, w tym kwestia skuteczności i ewentualnej prawidłowości wydanych przez ZUS decyzji sporządzonych deklaracji, będą mogłoby być przedmiotem postępowania , które jak wskazał skarżący, toczy się przed Sądem Okręgowym w L. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.