I SA/Lu 855/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej p o s t a n a w i a 1. przyznać J. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W treści wniosku skarżąca (ur. 1927 r.) oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zajmując mieszkanie o pow. 50 m2 znajdujące się przy budynku gospodarczym, stanowiącym własność wnuczki. Źródłem utrzymanie skarżącej jest emerytura w wysokości [...] zł. Ponadto dodała, że jest osoba niepełnosprawną i ponosi wysokie koszty leczenia. Jedyny majątek strony stanowi samochód osobowy Ford Focus o wartości [...] zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje. Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie ustanowienie adwokata sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - może być przyznane gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomoc prawna jakiej żąda wnioskodawca jest najszerszą formą pomocy przewidzianej przepisami ww. ustawy i skierowana jest tylko dla tej grupy osób, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Będą to osoby, które nie mają jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie należności sądowych, a nie takie, dla których pokrycie tych kosztów wiązało by się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za osobę taką nie może uchodzić osoba, która posiada stałe źródło dochodu oraz ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Dlatego też w ocenie referendarza sądowego analiza sytuacji finansowej strony skarżącej nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Strona skarżąca spełnia bowiem wyłącznie wymóg warunkujący przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Rozpocząć należy od wskazania, iż na obecnym etapie postępowania opłaty sądowe sprowadzają się wyłącznie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Wysokość pozostałych możliwych do wystąpienia na dalszym etapie postępowania kosztów sądowych również nigdy nie przekroczy jednorazowo kwoty 100 zł. Wysokość obecnych jak i mogących wystąpić kosztów nie jest zatem wysoka. Zestawiając tę wartość z sytuacją finansową strony brak jest podstaw do uznania, iż jest ona na tyle trudna, aby uniemożliwiała poniesienie wskazanej opłaty. Skarżąca posiada bowiem stałe źródło dochodu w postaci emerytury w kwocie [...]zł netto. Z dochodów tych zaspokaja wszystkie niezbędne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Z akt sprawy nie wynika by zalegała z jakimikolwiek płatnościami. Co prawda uzyskiwana kwota dochodu nie jest wysoka, jednakże jego wielkość nie pozwala uznać, że uiszczenie przez skarżącą wpisu sądowego od skargi jak i mogących wystąpić w przyszłości kosztów postępowania przekracza jej możliwości płatnicze. Powyższe skutkuje uznaniem, że strona jest w stanie ponieść koszty sądowe. Co przy tym istotne obowiązkiem ubiegającego się o prawo pomocy jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Za zasadne natomiast oceniający uznał żądanie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania strony w przedmiotowym postępowaniu. Analiza sytuacji dochodowej i majątkowej strony wykazała bowiem, iż jakkolwiek jest w stanie ponieść koszty postępowania, to poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru byłoby dla niej niemożliwym do uniesienia ciężarem. Na taki stan rzecz wskazują w szczególności wysokość dochodów, brak oszczędności i wartościowych składników majątku, a nadto koszty utrzymania skarżącej wynikające z konieczności jej leczenia. Konkludując, w ocenie referendarza sądowego zasadne jest przyznanie stronie skarżącej jedynie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, które to koszty, w większym zakresie niż wymagane w niniejszej sprawie koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy strony. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. postanowiono jak na wstępie.