I SA/Lu 856/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-08-16
Skład orzekający: Monika Kazubińska-Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który jest tożsamy treścią z wnioskiem już prawomocnie rozstrzygniętym, może zostać uwzględniony bez wykazania zmiany okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wniosek skarżącego był tożsamy z poprzednim, prawomocnie rozstrzygniętym wnioskiem. Brak wykazania zmiany okoliczności faktycznych uniemożliwia uwzględnienie takiego wniosku, nawet jeśli dotyczy on opłaty od skargi kasacyjnej, zwłaszcza gdy skarżący był w stanie ponieść inne koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. W toku postępowania skarżący ubiegał się o zwolnienie od kosztów sądowych, które zostało odmówione prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. Następnie, wnosząc skargę kasacyjną, skarżący ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na brak dochodów i utrzymywanie się z pomocy rodziny. Referendarz sądowy odmówił zmiany poprzedniego postanowienia, uznając wniosek za tożsamy z poprzednim i nie wykazujący zmiany okoliczności. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 856/17.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 856/17 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W toku postępowania skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 2.000 zł oraz opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł.
Następnie wraz ze skargą kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku skarżący ponownie zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych w zakresie częściowym, tj. od wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej.
Z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką dzieci w wieku 7 i 13 lat. W chwili obecnej nie osiąga żadnego dochodu, utrzymując się z pomocy rodziny. Jedyny majątek skarżącego to udział ½ w prawie własności domu jednorodzinnego.
Postanowieniem z dnia 2 lipca 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 24 listopada 2017 r.
Referendarz sądowy uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie stanął na stanowisku, iż skarżący w przedmiotowej sprawie złożył wniosek tożsamy treścią z wnioskiem złożonym w sprawie pierwotnie. Nie wykazał tym samym zdaniem referendarza nowych okoliczności warunkujących uwzględnienie wniosku w niniejszej sprawie.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł sprzeciw i zwrócił się z żądaniem zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienie go od opłaty sądowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1359 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu, sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie referendarza sądowego jest prawidłowe.
Należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy nie można uchylić ani zmienić prawomocnego postanowienia. Zmiana okoliczności oznacza zmianę okoliczności faktycznych, które były podstawą poprzednio wydanego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu referendarz sądowy słusznie uznał, że treść złożonego obecnie wniosku jest w istocie tożsama z treścią wniosku złożonego pierwotnie i prawomocnie rozstrzygniętego. Jego zakres dotyczy wprawdzie wyłącznie opłaty od skargi kasacyjnej, jednak u podstaw żądania legły te same okoliczności faktyczne, jakie były już przedmiotem oceny referendarza sądowego. Skarżący dalej deklarował brak jakichkolwiek dochodów i pozostawanie na utrzymaniu rodziny. Należy jednak podkreślić, że stan ten nie stanowił przeszkody w uiszczeniu przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł i opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł oraz w zatrudnieniu zawodowego pełnomocnika do reprezentowania go w niniejszym postępowaniu. Pomimo zatem deklarowanego braku dochodów, skarżący jest w stanie znaleźć źródło poniesienia wydatków związanych z postępowaniem przed sądem. Powyższe oznacza też, że złożone przez niego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania nie jest rzetelne i nie uwzględnia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku. Konsekwencje takiego stanu rzeczy zawsze ponosi wnioskujący o zwolnienie od kosztów sądowych.
Tym samym referendarz słusznie uznał, że w rozpoznawanej przez niego sprawie nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych skutkujących uwzględnieniem wniosku. Analiza wniosku strony prowadzi bowiem do przekonania, iż nadal przywołuje on te same argumenty (ocenione już prawomocnie). Skarżący nadmienił jedynie, że uzasadnionym jest jego zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, a wszystkie należności przeznacza na bieżące potrzeby, opłaty i wyżywienie. Okoliczności tych nie wsparto jednak żadnym dowodem, a wręcz stwierdzono, że dowodów takich nie ma.
W konsekwencji zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a., skutkującej uwzględnieniem sprzeciwu i uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło