I SA/Lu 857/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 126 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej – k.p.a.), oraz art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej – u.p.e.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – SKO, Kolegium) po rozpatrzeniu zażalenia A, z siedzibą w W. (dalej – spółka, skarżąca, strona) na postanowienie Wójta Gminy S. (dalej – Wójt, organ pierwszej instancji) z dnia 19 lutego 2015 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Kolegium przypomniało, że w dniu 30 grudnia 2014 r. spółka skierowała do Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 16 grudnia 2014 r. przez Wójta Gminy S. o nr [...]. We wskazanych zarzutach, opartych na treści art. 33 § 1 pkt 2, pkt 6 i pkt 10 u.p.e.a., podniosła, że decyzji pierwszoinstancyjnej organu nie nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, wobec czego obowiązek wynikający z tej decyzji nie był wymagalny. Odnosząc się do podniesionych zarzutów, organ pierwszej instancji uznał je za bezzasadne. Wyjaśnił, że wbrew stanowisku spółki postanowienie z dnia 30 października 2014 r. nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia 30 października 2014 r. znak: [...] określającej stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. wysłane zostało za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazaną skrzynkę podawczą ePUAP. O powyższej czynności spółka została zawiadomiona dwukrotnie, tj. w dniu 30 października 2014 r. oraz w dniu 7 listopada 2014 r. poprzez wysłanie stosownej informacji na podany adres e-mail. Powyższe postanowienie wysłane zostało również w formie tradycyjnej, tj. za pomocą operatora pocztowego. Odbiór postanowienia miał miejsce w dniu 3 listopada 2014 r., co oznacza, że strona miała możliwość zapoznania się z jego treścią. Organ pierwszej instancji za niezasadny uznał również zarzut dotyczący niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu spółki, wydany tytuł spełnia wymagania przewidziane w treści powyższego przepisu. Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie oraz o uwzględnienie zarzutów podniesionych w dniu 29 grudnia 2014 r. Zdaniem spółki zarzuty braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, ponieważ nieostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Stosowne postanowienie wydane zostało jeszcze przed doręczeniem spółce decyzji. Strona zarzuciła również, że tytuł wykonawczy nie spełniał określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a wymogu "wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenia jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek", gdyż błędnie określono w nim, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Sko uznało zarzuty zażalenia za niezasadne. Wskazało na przepis art. 239a O.p. w myśl którego decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z powodów wymienionych w art. 239b § 1 O.p. Następnie stwierdziło, że przepis art. 239b O.p. nie uzależnia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności od uprzedniego doręczenia decyzji podatkowej. Rygor taki może być nadawany przez organ podatkowy pierwszej instancji od chwili wydania tego rozstrzygnięcia do momentu upływu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania - w przypadku gdy odwołanie nie zostało wniesione, a w przypadku wniesienia odwołania w terminie - do chwili wydania decyzji przez podatkowy organ odwoławczy. Decyzja istnieje w sensie prawnym od dnia jej podpisania przez uprawnioną osobę. SKO zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji w kwestii prawidłowości doręczenia postanowienia z dnia 30 października 2014 r. nr [...] dotyczącego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i decyzji nieostatecznej z dnia 30 października 2014 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że stosownie do wniosku strony z dnia 11 września 2014 r., postanowienie to wysłane zostało za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazaną przez stronę skrzynkę podawczą ePUAP, o czym organ dwukrotnie ją poinformował (w dniu 30 października 2014 r. oraz w dniu 7 listopada 2014 r.). Pomimo braku w aktach przewidzianego w art. 152a § 1 pkt 3 O.p. potwierdzenia odbioru pisma, wysłanego drogą elektroniczną, nie oznacza to, że spółka nie miała możliwości zapoznania się z nim. Organ pierwszej instancji wysłał bowiem postanowienie również drogą tradycyjną za pomocą operatora pocztowego. O skuteczności tego doręczenia świadczy zarówno zwrotne potwierdzenie odbioru tego pisma, jak również treść złożonego zażalenia, z którego wynika, że strona nie tylko otrzymała postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz również miała możliwość zapoznania się z jego treścią. Skoro więc zasadą w postępowaniu podatkowym jest doręczanie pism za pomocą operatora pocztowego (tryb art. 144 O.p.), to nie można mówić, że doręczenie takie jest nieskuteczne. Kolegium nie zgodziło się także z zarzutem dotyczącym niespełnienia wymogów przewidzianych w treści art. 27 u.p.e.a. Uznało, że brzmienia art. 27 § 1 u.p.e.a. i treści tytułu wykonawczego wynika, że zawiera on wszystkie elementy wymienione w tym przepisie. Wbrew twierdzeniu spółki, w treści tytułu wykonawczego wskazano treść obowiązku podlegającego egzekucji, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzono, że obowiązek jest wymagalny. Mając na względzie powyższe ustalenia, SKO stwierdziło, że zawarte w zażaleniu żądanie spółki jest całkowicie pozbawione podstaw prawnych, albowiem organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Na powyższe postanowienie, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 maja oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy S. z dnia 19 lutego 2015 r., a także o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie: 1. art. 33 § i pkt 1, pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a. poprzez nieuznanie zarzutów braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji w sytuacji, w której do dnia wszczęcia egzekucji administracyjnej nie nadano decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności oraz 2. art. 33 § i pkt 10 u.p.e.a., przez uznanie za bezzasadny zarzut nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego w sytuacji, w której błędnie podano w nim, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że wydanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej, która jeszcze nie została doręczona jest nieskuteczne. Doręczenie postanowienia o nadaniu natychmiastowej wykonalności nie może bowiem nastąpić przed doręczeniem decyzji, której rygor ten ma być nadany. Zatem - wbrew stanowisku Kolegium - zasadne były zarzuty podniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a. Skarżąca stwierdziła też, że wbrew stanowisku wierzyciela, tytuł wykonawczy nie spełniał określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymogu wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenia jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, gdyż błędnie określono, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wyżej wskazano zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w zakresie nieuiszczonego w całości przez skarżącą podatku od nieruchomości za 2009 r. i utrzymuje w mocy stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, po pierwsze należy stwierdzić, że na postawie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Stosownie zaś do art. 34 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( §2). Jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4 (§ 3). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4), na które to rozstrzygnięcie służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (§ 5). Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienia w przedmiocie jego stanowiska, a po rozpatrzeniu wniesionego na nie zażalenia, zaskarżone postanowienie. Zarówno wierzyciel, jak i organ odwoławczy zarzuty skarżącej spółki oceniły jako nieuzasadnione. Postanowienia organów obu instancji w tym przedmiocie są zasadne. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut braku wymagalności obowiązku, który skarżąca motywowała tym, że postanowienie o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności zostało wydane przed doręczeniem stronie decyzji, która miałaby być wykonana. W rozpatrywanej sprawie nie został bowiem naruszony art. 239 a § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie sądu, zgodzić się należy z organami obu instancji, że rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej może być nadawany przez organ podatkowy pierwszej instancji od chwili wydania tego rozstrzygnięcia (por. Komentarz do art. 239b Ordynacji podatkowej autorstwa: C. Kosikowskiego, L. Etela, R. Dowgiera, P.Pietrasza, M. Popławskiego i S. Presnarowicza). W praktyce oznacza to, że zarówno decyzja nieostateczna, jak i rygor natychmiastowej wykonalności mogą zostać wydane w jednej dacie i w jednej dacie doręczone stronie (równolegle). W rozpatrywanej sprawie decyzja i postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności wydane zostały w dniu 30 października 2014 r. i doręczone stronie w dniu 3 listopada 2014 r. zgodnie z załączonymi do akt dowodami doręczenia. Strona skarżąca powyższego nie kwestionuje. Skoro zatem oba rozstrzygnięcia zostały stronie doręczone jednocześnie, a postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało wydane przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, to zarzut braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji organy obu instancji prawidłowo uznały za niezasadny. Zgodzić się z nimi w takiej sytuacji także należy co do bezzasadności zarzutu nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego, który według spółki jest ściśle związany z tym, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej zostało wydane przedwcześnie. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.