I SA/Lu 859/09
PostanowienieWSA w Lublinie2010-07-15
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Pomimo trudnej sytuacji materialnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym, skarżący posiada znaczący majątek (nieruchomości, samochody) oraz uzyskuje dochody z działalności gospodarczej i świadczenia rehabilitacyjnego, co pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT i podatku dochodowego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną związaną z postępowaniem egzekucyjnym, zajęciem ruchomości i hipotekami przymusowymi. Wykazał posiadany majątek (działka, mieszkanie, samochody) oraz dochody z działalności gospodarczej i świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do kwietnia, sierpień, październik – grudzień 2006r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
Pełnomocnik skarżącego łącznie ze skargą kasacyjną złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący zakreślił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały załączone dodatkowe dokumenty źródłowe.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł trudną sytuację materialną związaną z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego przez Urząd Skarbowy w [...] i zajęciem ruchomości oraz wpisem hipotek przymusowych na rzecz Skarbu Państwa. W dalszej części wniosku skarżący podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką żony. Jak wynika z jego wyjaśnienia w rubryce 8 urzędowego formularza własna córka skarżącego przebywa w [...], gdzie kontynuuje naukę. Skarżący stwierdził, że koszty jej utrzymania ponosi w połowie byłą żoną. Podniósł, że na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje obecna żona i jej córka. Odnośnie stanu majątkowego skarżący wykazał, że jest właścicielem niezabudowanej działki o pow. [...] ha położonej w [...], mieszkania o pow. [...] m2 oraz następujących samochodów: [...]. Skarżący oświadczył, że w okresie od stycznia do maja 2010r. z prowadzenia działalności gospodarczej uzyskiwał miesięczny dochód w kwocie [...] zł. Ponadto wskazał, iż pobiera świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł miesięcznie. Do urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy załączono dokumenty dotyczące sytuacji finansowej skarżącego, w tym: zestawienie obliczenia dochodu z prowadzonej działalności za okres od stycznia do maja 2010r.; dokument opłaty skarbowej za wydanie kopii zajęć egzekucyjnych; orzeczenie lekarza orzecznika [...] z [...]; zawiadomienie o ustanowieniu zastawów skarbowych z [...]; zawiadomienie o wykreśleniu zastawu skarbowego z [...]; dwa odpisy z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, których skarżący jest właścicielem; zestawienie dokonanych przez skarżącego wpłat tytułem podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych, dwadzieścia dwa zawiadomienia dotyczące zajęć rachunków bankowych skarżącego, protokół zajęcia i odbioru ruchomości z [...] oraz protokół zajęcia i odbioru ruchomości z [...].
W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentach źródłowych, sytuację materialną strony skarżącej, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie strona uiściła wpis sądowy od skargi, jak też opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Na koszty sądowe na obecnym etapie postępowania składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 480,50 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/).
Porównując wielkość kosztów sądowych do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, uznać należy, że nie wykazał istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca w istocie pomoc państwa powinna być stosowana wobec osób ubogich, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą tych kosztów uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę przeciętny standard życia mieszkańców regionu. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne w kwocie [...] zł, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi dochód. W przedłożonym zestawieniu obliczenia dochodu za okres rozliczeniowy od stycznia do maja 2010r. skarżący wykazał przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] i dochód [...] zł ([...] zł miesięcznie). Skarżący posiada majątek nieruchomy i ruchomości. W skład majątku nieruchomego wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz niezabudowana działka gruntu o pow. [...] m2 (wg. przedłożonych odpisów z ksiąg wieczystych). Okoliczność, iż na powyższych nieruchomościach są ustanowione hipoteki, nie stanowi przeszkody do władania nimi i korzystania z nich. Skarżący posiada znaczny majątek ruchomy. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał, że jest właścicielem [...] samochodów (transportowych i osobowych). Ponadto, jak wynika z załączonych dokumentów skarżący jest też właścicielem innych samochodów, których nie wykazał w urzędowym formularzu, tj. [...], na którym ustanowiony zastaw skarbowy został wykreślony [...] (zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]), samochodu marki [...] o wartości szacunkowej [...] zł (protokół zajęcia i odbioru ruchomości z [...]) oraz samochodów następujących marek: [...] (protokół zajęcia i odbioru nieruchomości z [...]). Zajęte samochody, jak wynika z w/w protokołów zostały pozostawione pod dozorem skarżącego, a więc skarżący może z nich korzystać. O możliwościach płatniczych skarżącego świadczy również fakt, iż w okresie od [...] do [...] dokonywał wielu wpłat tytułem zaległego podatku VAT i dochodowego od osób fizycznych za lata 2004, 2005 i 2006, np. w dniu [...] dokonał wpłat w wysokości [...] zł i [..] zł (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] wraz z zestawieniem rozliczenia uzyskanych kwot).
Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania (w tej sprawie kosztów sądowych) wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło