I SA/Lu 859/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-11-22
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona uzyskała już częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie ponownie wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w szerszym zakresie (obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata), sąd powinien ponownie ocenić jej sytuację materialną i majątkową w kontekście możliwości ponoszenia kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd może zmienić lub uchylić własne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, nawet jeśli jest prawomocne, w przypadku zmiany okoliczności sprawy. Jednakże, jeśli strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, majątek (w tym gospodarstwo rolne), stałe źródło dochodów (renta) i nie zalega z płatnościami, a jednocześnie uiściła już część kosztów sądowych, jej sytuacja materialna nie uzasadnia dalszego zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę już przyznaną. Niemniej jednak, w świetle przedstawionej sytuacji finansowej, zasadne jest ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, mimo że wcześniej uzyskał już częściowe zwolnienie od kosztów. Skarżący jest osobą samotną, chorą, otrzymującą rentę, posiadającą współwłasność domu i gruntów rolnych. Sąd ocenił jego sytuację materialną i majątkową.Rozstrzygnięcie
1. odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 964/13; 2. przyznać J. W. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2009 r. p o s t a n a w i a 1. odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 964/13; 2. przyznać J. W. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 964/13 tut. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych każdorazowo ponad kwotę 50 zł i w takiej wysokości skarżący uiścił wpis od skargi.
Wnioskiem z dnia 12 listopada 2016 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata.
Ze złożonego na tę okoliczność formularza wynika, że skarżący jest osobą samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o pow. ok. 100 m2, stanowiącym współwłasność z siostrą i bratem. Skarżący oświadczył, że w skład majątku wchodzą również grunty o pow. ok. 3,90 ha fiz., również stanowiące współwłasność z siostrą i bratem. Skarżący wykazał ponadto, że nie posiada żadnych zasobów finansowych, jest osobą chorą (usztywnienie biodra, deformacja kolana), posiada orzeczoną bezterminowo II grupę inwalidzką wraz z koniecznością częściowej pomocy osób drugich w czynnościach codziennych (orzeczenie lekarskie z 27 lipca 1992 r.). Z tytułu niepełnosprawności skarżący otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie [...]zł netto (potwierdzenie odbioru świadczenia za czerwiec 2016 r.). Do stałych miesięcznych kosztów utrzymania skarżący zaliczył opłaty za: wodę, wywóz nieczystości, opał, telefon, energię elektryczną, gaz, ubezpieczenie budynków i motoroweru, zakup leków i butów ortopedycznych. Na większość wykazanych wydatków skarżący przedstawił stosowne faktury i dowody wpłat.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., osobie fizycznej, prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przystępując jednak do rozpoznania wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w toku prowadzonego postępowania wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. Jego mocą zwolniono skarżącego od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 50 zł.
Jednakże postanowienie to należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Dokonując takiej oceny referendarz sądowy doszedł do przekonania, że stan sprawy jak również przedstawione przez skarżącego w złożonym wniosku informacje nie pozwalają na uwzględnienie jego żądania dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych w szerszym zakresie niż określony w prawomocnym postanowieniu sądu z dnia 31 października 2013 r.
Przede wszystkim podnieść należy, że skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek, który odziedziczył po matce w skład którego wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni: grunty orne 3,85 ha fiz. (3,49 ha przelicz.) oraz grunty o pow. 0,14 ha fiz. zabudowane domem i budynkami gospodarczymi. Jakkolwiek udział spadkowy skarżącego do wskazanego majątku wynosi 1/3 to bezspornym jest, iż do chwili obecnej nie nastąpił dział spadku i cały majątek spadkowy jest użytkowany wyłącznie przez skarżącego. Uprawia on grunty orne oraz korzysta z zabudowań gospodarskich i domu. Do uzyskiwanego z tytułu uprawy gruntów rolnych dochodu należy doliczyć coroczne dopłaty bezpośrednie, których przyznania może domagać się ich użytkownik. Ponadto skarżący ma również zapewnione własne, stałe źródło dochodów w postaci renty w kwocie [...]zł netto. Ze wskazanych dochodów zaspokaja wszystkie niezbędne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Z akt sprawy nie wynika zaś by zalegał z jakimikolwiek płatnościami. Na bieżąca dokonuje niezbędnych zakupów i reguluje zobowiązania. Co więcej jak wynika z akt sprawy skarżący uiścił wymagane dotychczas koszty sądowe (50 zł), co oznacza, że będzie w stanie ponieść również ewentualne przyszłe opłaty sądowe w wysokości nieprzekraczającej tę kwotę.
Uwzględniając natomiast koszt ustanowienia pełnomocnika z wyboru w zestawieniu z przedstawiona sytuacją finansową strony skarżącej zasadnym jest ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 165 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło