I SA/Lu 866/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. i 2006 r. postanawia: odmówić przyznania P.M. prawa pomocy. Wraz ze skargą wniesioną do tutejszego sądu w dniu 17 listopada 2009 r. P.M. złożył wniosek o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w całości. Wypełniając formularz wniosku PPF skarżący wskazał, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych w całości (k.9). Z treści wniosku i dołączonej w toku postępowania dokumentacji wynikało, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie i za okres styczeń-wrzesień 2009 osiągnął stratę w wysokości [...].. Średni dochód z działalności wynosił około [...] miesięcznie. Dodatkowo skarżący podał, iż pobiera rentę w wysokości [...] brutto miesięcznie, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a wysokość miesięcznych wydatków oscyluje w granicach [...] (leki, opłata za mieszkanie, prąd, gaz, ogrzewani, żywność). Z dołączonych wyciągów z rachunków bankowych wynikało, iż P. M. posiada dwa konta: nr [...] oraz [...], ale nie jest wykluczone, iż należy do niego także rachunek o nr [...]. Dodatkowo, załączone zestawienie przychodów, zakupów towarów handlowych i wydatków za 2009 r. oraz bilans firmy wskazywał, iż skarżący osiągnął w ubiegłym roku stratę wynosząca ok. [...](k. 40 -41) Pismem z dnia 11 lutego 2010 r. P. M. został wezwany do oświadczenia z kim pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym oraz do nadesłania wyciągu z rachunku o nr [...]. Powyższe wezwanie, pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało odebrane przez skarżącego i złożone do akt sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 8 marca 2010r. Postanowieniem z dnia 25 marca 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił P. M. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, iż strona uniemożliwiła dokonanie oceny zasadności jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez niewyjaśnienie sytuacji rodzinnej oraz wszystkich aspektów sytuacji materialnej. Od powyższego postanowienia P. M. wniósł sprzeciw wskazując, iż nie odebrał wezwania gdyż przebywał w szpitalu. Dodatkowo dołączył kserokopię umowy o wyłączeniu wspólności ustawowej w formie aktu notarialnego oraz wyciąg za styczeń 2010 r. z rachunku bakowego o nr [...] wyjaśniając, iż rachunek ten należy do jego żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów, a ewentualne poniesienie tych kosztów wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Co istotne, przyznawanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane w szczególnych przypadkach. Należy dodać, iż jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony. W ocenie sądu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z jego treści wynika, iż P. M. dysponuje na swoje utrzymanie miesięcznie kwotą ok. [...], a jego niezbędne dla utrzymania wydatki wynoszą ok. [...] w skali miesiąca. Wynika z tego, iż wolna kwota jaka pozostaje mu do rozdysponowania to ok. [...] miesięcznie, a więc choćby z tego powodu zwolnienie go z uiszczania kosztów w całości nie byłoby możliwe. Dla rozstrzygnięcia sprawy i odmowy przyznania prawa pomocy istotne są jednak także inne okoliczności. Otóż z wniosku złożonego na formularzu PPF wynikało, iż skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Tymczasem z jego odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 kwietnia 2010 r. o wyjaśnienie źródeł pochodzenia środków finansowych na pokrywanie straty w 2009 r. P. M. wyjaśnił w piśmie z dnia 6 maja 2010 r., iż pokrywał ją z zebranych środków pieniężnych w kwocie [...], posiadanego majątku rodzinnego oraz majątku żony. Ponadto dysponował on kwotą odszkodowania w wysokości [...]. Pokrywanie strat dotyczyło także okresu po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a z jego treści wynikało, iż P. M. nie posiada jakiegokolwiek majątku ani zasobów pieniężnych. Ponadto analiza złożonych wyciągów z rachunków bankowych [...] oraz [...] wskazuje, iż na obydwu rachunkach były przeprowadzane w okresie od września do grudnia 2009 r. operacje uznania jak i obciążenia rachunku. Z rachunku [...] były wykonywane przelewy z opisem [...] na kwoty [...] (grudzień 2009 r.), [...] oraz [...] (listopad 2009 r.), a także przelewy na drugi rachunek będący w posiadaniu skarżącego tj. [...] (październik 2009 r.) i [...] (wrzesień 2009 r.). Na rachunek nr[...]były ponadto dokonywane wpłaty z rachunku [...]: we wrześniu 2009 r. – [...], październik 2009 r. [...] w listopadzie 2009 r. – [...] Z wyjaśnień skarżącego wynikało, iż rachunek o nr [...] należy do jego żony N. T. W ocenie sądu, sytuacja finansowa skarżącego, pomimo kilkakrotnych wezwań wnioskodawcy pozostała nadal niewyjaśniona. Co więcej okoliczności w postaci stwierdzenia, iż skarżący posiadał bliżej nieokreślony majątek rodzinny, o czym nie wspomniał we wniosku PPF, a także operacje finansowe prowadzone na posiadanych rachunkach bankowych budzą wątpliwości, co do rzetelności w zakresie przedstawionej sytuacji finansowej. Niedopuszczalne jest udzielnie stronie prawa pomocy, w sytuacji, kiedy jej stan majątkowy jest wątpliwy, a podejmowane przez nią działania nie prowadzą do rzeczywistego wykazania wszelkich dochodów i wydatków. Należy podkreślić, iż P. M. odpowiadając na wezwania udzielał informacji w sposób wymijający lub niepełny Fakt pozostawania z małżonką w ustroju rozdzielności majątkowej nie stoi na przeszkodzie wspólnemu prowadzeniu gospodarstwa domowego. Wnioskodawca wezwany do przedłożenia wyciągów z 4 ostatnich miesięcy z rachunku bankowego nr [...] przedstawił jedynie wyciąg ze stycznia 2010 r. Mimo, iż rachunek ten należy do żony skarżącego nie stoi na przeszkodzie by posiadał on pełnomocnictwo do rachunku i miał do niego dostęp nie będąc formalnie jego właścicielem. Te wątpliwości powodowane są przez fakt, iż z wyciągów z rachunku [...] wynika, że w opisie przelewu przychodzącego wskazany jest P.M., tak jakby to on był jego dysponentem. Trzeba mieć na uwadze, że podstawą do przyznania prawa pomocy bez względu czy jest to prawo przyznawane częściowo, czy w zakresie całkowitym, jest prawidłowe i wszechstronne ustalenie stanu faktycznego, czyli stanu majątkowego wnioskodawcy. Sąd nie ma innego instrumentu jak tylko kierowanie wezwań do wyjaśnienia wątpliwości odnośnie stanu posiadania strony. To, czy te wątpliwości zostaną rozwiane leży już w gestii wnioskodawcy. To osoba zwracająca się o prawo pomocy powinna w pełni przedstawić swoją sytuację, unikając jednocześnie jakichkolwiek sprzeczności czy niedomówień, natomiast w sytuacji, w której sąd z powodu zaniedbań strony nie może zapoznać się z jej pełną sytuacją majątkową, prawo pomocy nie może zostać przyznane. W świetle powyższych rozważań należało orzec jak na wstępie.