I SA/Lu 866/17

WyrokWSA w Lublinie2017-12-15

Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku opłacania składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego, zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym, może zostać uwzględniony przez organ egzekucyjny, jeśli wierzyciel (samorząd lekarski) zajmie stanowisko o bezzasadności tego zarzutu?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku opłacania składek członkowskich, jeśli zarzut ten opiera się na art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązek opłacania składek członkowskich wynika z ustawy o izbach lekarskich i jest konsekwencją przymusowego członkostwa w samorządzie lekarskim, które z kolei znajduje oparcie w przepisach Konstytucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej zaległych składek członkowskich na rzecz Samorządu Lekarskiego. Zobowiązany wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Organ egzekucyjny, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (Samorządu Lekarskiego) o bezzasadności zarzutu, odmówił jego uwzględnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Zobowiązany zaskarżył postanowienie, podnosząc zarzuty naruszenia Konstytucji i przepisów prawa, w tym dotyczące przymusu zrzeszania się i opłacania składek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzoru", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L., dalej: Naczelnik Urzędu Skargowego", "organ egzekucyjny", z dnia [...] r. odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał do egzekucyjnej realizacji tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] wystawiony na T. N., dalej: "zobowiązany", "strona", "skarżący", przez P. L. w L.. Tytułem tym objęto zaległe składki członkowskie na rzecz Samorządu Lekarskiego od kwietnia 2012 r. do marca 2015 r. w kwocie [...]zł. W celu wyegzekwowania ww. należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] marca 2016 r. zajął rachunek zobowiązanego w [...] S.A. Oddział w L.. Zawiadomienie o zajęciu doręczono bankowi [...] marca 2016 r., natomiast zobowiązanemu [...] marca 2016 r. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego "skargę na czynności egzekucyjne nr [...] z dnia [...].03.2016". Organ egzekucyjny wypełniając dyspozycję wyroku I SA/Lu 653/16 (uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] oddalające skargę na czynności egzekucyjne), w którym sąd zalecił wyjaśnienie, jaki jest rzeczywisty zakres żądania strony sformułowany we wskazanym wyżej wniosku z dnia [...] marca 2016 r., wezwał stronę o jego sprecyzowanie. W odpowiedzi skarżący poinformował, że przedmiotowym pismem wniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Przed rozpatrzeniem zarzutów, organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. P. L. w L. postanowieniem-uchwałą z dnia [...] kwietnia 2017 r. uznało za bezzasadny zarzut braku istnienia obowiązku opłacania składek członkowskich na rzecz samorządu lekarskiego dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Postanowienie to jest ostateczne od [...] maja 2017 r. Mając na względzie stanowisko wierzyciela oraz okoliczności wynikające z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z [...] odmówił uwzględnienia zgłoszonego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany podnosił, że organ egzekucyjny nie dochował terminu wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego wyrok sądu (w jego ocenie organ winien uznać argumenty zobowiązanego i zwrócić pieniądze). W ocenie zobowiązanego przepisy powołane przez P. L. są niezgodne z Konstytucją, podobnie Konstytucję (art. 46) narusza działanie organu egzekucyjnego, gdyż zgodnie z tym przepisem przepadek rzeczy może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. W jego ocenie, skoro Konstytucja zapewnia wolność zrzeszania się, to tym samym oznacza to brak przymusu zrzeszania się i opłacania składek. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy w pierwszej kolejności wskazał na treść art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201). dalej: "u.p.e.a.", zwracając uwagę, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, zaś zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy, zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie organ nadzoru odwołał się do art. 33 § 1 u.p.e.a., wskazując co może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej należności pieniężnych, oraz że, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów (art. 34 § 1), przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ wyjaśnił zobowiązanemu, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. może wywołać zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela, bo to właśnie on jest najlepiej zorientowany w dotychczasowym przebiegu sprawy i to on ma odpowiednią wiedzę pozwalającą na właściwą ocenę i wyjaśnienie organowi egzekucyjnemu kwestii materialnoprawnych związanych z egzekwowaną należnością. Organ egzekucyjny wydaje zatem postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, co wynika z art. 34 § 4 ww. ustawy. Mając na względzie treść wniosku zobowiązanego (po uwzględnieniu jego dodatkowych wyjaśnień) organ przyjął, że podstawą zgłoszonego ww. zarzutu jest art. 33 § 1 pkt 1u.p.e.a., w zakresie którego stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Wyjaśniono dalej, że skoro P. L. w ostatecznym postanowieniu - uchwale z dnia [...] kwietnia 2017 r. uznało za bezzasadny zarzut braku istnienia obowiązku opłacania składek członkowskich na rzecz Samorządu Lekarskiego, dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], to Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r. słusznie odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. W odniesieniu do stanowiska zawartego we wskazanym postanowieniu - uchwale z [...] kwietnia 2017 r. organ zauważył, że obowiązek opłacania składek członkowskich wynika z przepisów ustawy z 2 czerwca 2009 r. o izbach lekarskich. Zgodnie z art. art. 114 ust. 2 tej ustawy, majątek izb lekarskich powstaje m.in. ze składek członkowskich, których wysokość określa Naczelna Rada Lekarska (art. 39 ust. 11 ustawy o izbach lekarskich). W myśl uchwały z [...] nr [...] Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie wysokości składek, obowiązek opłacania składki powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym lekarz lub lekarz stażysta został wpisany do rejestru członków okręgowej lub wojskowej izby lekarskiej (§ 1 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały). Ww. uchwała zawiera również katalog przesłanek zwalniających lekarzy od obowiązku opłacania składek. Stosownie do postanowień art. 6 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich, przynależność do samorządu zawodowego jest przymusowa dla osób chcących wykonywać zawód lekarza na terytorium Rzeczpospolitej. Zainteresowany lekarz dobrowolnie składa wniosek o przyznanie mu prawa wykonywania zawodu i z chwilą wpisu do rejestru właściwej okręgowej izby lekarskiej staje się członkiem samorządu lekarskiego. Skarżący wystąpił o wpis do rejestru Okręgowej Izby Lekarskiej w L. i wydanie prawa wykonywania zawodu lekarza [...] listopada 2002 r. W tym wniosku podpisał oświadczenie o przyjęciu obowiązku regularnego opłacania składki członkowskiej. Z informacji uzyskanej od wierzyciela wynika też, że zobowiązany posiada indywidualną praktykę lekarską, zarejestrowaną w L. Izbie Lekarskiej i dotychczas nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się prawa wykonywania zawodu lekarza i nie wystąpiły żadne zdarzenia określone w art. 7 ustawy o izbach lekarskich, które skutkowałyby skreśleniem go z listy członków L. Izby Lekarskiej. Stosownie do postanowień art. 116 ustawy o izbach lekarskich, nieopłacone w terminie składki członkowskie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższych względów organ nadzoru jako prawidłowe ocenił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Zwrócił przy tym uwagę na swój brak uprawnień do weryfikowania słuszności wypowiedzi wierzyciela w przedmiocie ww. zarzutu (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Na koniec Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w zażaleniu - wytyczne zawarte w wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 653/16 zostały wykonane, wezwano bowiem stronę do sprecyzowania wniosku. Co do szybkości procedowania organu, to w ocenie organu terminy, w jakich organ egzekucyjny dokonywał kolejnych czynności nie naruszają zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 K.p.a. Organ nadzoru nie dopatrzył się też naruszenia w żaden sposób Konstytucji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] zobowiązany zarzucając, że działanie organów skarbowych w jego sprawie jest bezprawne, wskazał na naruszenie art. 12, art. 17 i art. 46 Konstytucji. W skardze podał, że Urząd Skarbowy nie dotrzymał miesięcznego terminu na odpowiedź po uprawomocnieniu się orzeczenia WSA [...], w związku z czym po jego stronie nie istnieje obowiązek uiszczenia należności z jakiegokolwiek tytułu. W związku z tym wnosi o: "zwrot zrabowanych pieniędzy". W jego ocenie ustawy przytoczone przez Izbę Lekarską są niezgodne z Konstytucją. Argumentował, że art. 12 Konstytucji mówi o wolności tworzenia związków zawodowych i innych organizacji, nic zaś nie mówi o przymusie należenia do jakiejkolwiek organizacji. Nie wspomina też o tym art. 17 Konstytucji. Żaden akt prawny nie przewiduje obowiązku przynależności do Okręgowej Izby Lekarskiej i płacenia składek. Powoływał się następnie, że z art. 46 Konstytucji wynika, że przepadek rzeczy może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, a takiego prawomocnego orzeczenia sądu nie ma. Jego zdaniem konstytucyjne prawo zrzeszania się nie oznacza przymusu zrzeszania się i płacenia składek. Wniósł o niełamanie jego praw. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w wydanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia) z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tego rozstrzygnięcia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." wynika, że zaskarżona decyzja, postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu egzekucyjnym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem jednak postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyłączając możliwość zaskarżenia postanowień wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu wskazano, że mają one charakter incydentalny, a ponadto, że w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja). Mając na uwadze powyższe, tutejszy Sąd za zasadne uznał również aby poddać kontroli postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W ocenie Sądu, postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności wskazać trzeba skarżącemu, że zgodnie z art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony (ust. 1). W drodze ustawy można tworzyć również inne rodzaje samorządu. Samorządy te nie mogą naruszać wolności wykonywania zawodu ani ograniczać wolności podejmowania działalności gospodarczej (ust. 2). Art. 12 ustawy zasadniczej państwa, stanowiący że Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych, organizacji społeczno-zawodowych rolników, stowarzyszeń, ruchów obywatelskich, innych dobrowolnych zrzeszeń oraz fundacji, nie odnosi się do kwestii tworzenia i funkcjonowania samorządów zawodowych. Powołanie samorządu zawodowego oznacza bowiem stworzenie dla danej grupy zawodowej przymusowej organizacji, wyposażonej w pewne władztwo publiczne, organizacji zamkniętej i o sformalizowanym członkostwie, której członkowie posiadają monopol w wykonywaniu tego zawodu (por. P. Sarnecki, komentarz do art. 17 Konstytucji, L.Garlicki, M. Zubik, M. Deraltka, K. Działocha, P. Sarnecki. W. Sokolewicz, J. rzciński, M. Wiącek, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wydawnictwo Sejmowe 2016). Art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej państwa stanowi zaś, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i oralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Jedną z ustaw regulujących podejmowanie zajęć i wykonywanie zawodów o szczególnym charakterze, i w związku z tym nakładających pewne ograniczenia w tym zakresie, jest ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. z 2016 r., poz. 522 ze zm.). Jak wynika z jej art. 1, określa ona zadania, zasady działania i organizację izb lekarskich oraz prawa i obowiązki członków izb lekarskich. Stosownie do art. 6 ust. 1 tej ustawy, lekarz zamierzający wykonywać zawód, któremu okręgowa rada lekarska przyznała prawo wykonywania zawodu, zostaje równocześnie wpisany na listę członków tej izby lekarskiej. Podkreślenia wymaga, zwłaszcza w kontekście argumentacji skargi, że z przepisu tego wynika, iż przyznanie prawa do zawodu lekarza oznacza jednocześnie obligatoryjne wpisanie na listę członków okręgowej izby lekarskiej (por. J.Berezowski, komentarz do art. 6 ustawy o izbach lekarskich, Ustawa o izbach lekarskich. Komentarz, LexisNexis 2013). Na mocy tej ustawy o izbach lekarskich utworzony został samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów, którego jednostkami organizacyjnymi są okręgowe izby lekarskie i Naczelna Izba Lekarska. Z kolei ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2017 r. poz. 125) nadaje okręgowej radzie lekarskiej pod określonymi warunkami, kompetencję do przyznawania prawo wykonywania zawodu oraz do sprawowania pieczy nad prawidłowym jego wykonywaniem. Przy tym osoba, której dana okręgowa rada lekarska przyznała prawo wykonywania zawodu (zgodnie z art. 5 i nast. ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty) jednocześnie zostaje wpisana na listę członków danej izby. Działalność jednostek samorządu lekarskiego finansowana jest m.in. ze składek członkowskich, co wynika z art. 114 ust. 2 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich. Uiszczanie tych składek jest obowiązkiem członków izb, czyli osób którym rada lekarska przyznała prawo do wykonywania zawodu, ponieważ niepłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw (w tym przypadku ustawą tą jest ustawa o izbach lekarskich). Organem egzekucyjnym władnym do ściągnięcia składek i kosztów postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy jest właściwy naczelnik urzędu skarbowego (art. 19 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z kolei z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela (izby, Naczelnej Izby) i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (tytuł ten sporządzany jest według wzoru ustalonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych). Dopóki dana osoba jest członkiem okręgowej izby lekarskiej, dopóty ma obowiązek uiszczania składki członkowskiej. Sam obowiązek uiszczania składki wynika bezpośrednio z powołanych wyżej przepisów prawa, natomiast wysokość składki określa Naczelna Rada Lekarska, co oznacza, że nie ma potrzeby, ani możliwości (podstawy prawnej) do wydawania indywidualnych rozstrzygnięć w sprawie ustalenia obowiązku uiszczenia składki członkowskiej – czy to przez organy administracji publicznej (organy samorządu lekarskiego), czy też przez sądy. Z powyższych względów nie można podzielić zapatrywania skarżącego, wyrażanego w pismach składanych na poszczególnych etapach postępowania oraz w skardze do sądu administracyjnego, że nie istnieje jego obowiązek, który może podlegać przymusowemu ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej. Regulacje prawne ustanawiające samorząd lekarski wykonujący w określonym zakresie zadania publiczne, do którego przynależność jest obowiązkowa i który jest finansowany w pierwszej kolejności przez jego członków, zawarte w przepisach ustawy o izbach lekarskich oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty – w ocenie Sądu – znajdują oparcie w przepisach ustawy zasadniczej państwa. Zagadnienia prawne dotyczące samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 Konstytucji były wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego (najczęściej w odniesieniu do samorządu osób wykonujących zawody prawnicze, ale także w odniesieniu do samorządu lekarzy i lekarzy dentystów oraz samorządu lekarzy weterynarii). W żadnym z nich Trybunał nie zakwestionował dopuszczalności tworzenia przez ustawodawcę samorządów zawodowych, do których przynależność jest obowiązkowa, oraz wykonywania przez te samorządy określonych funkcji publicznych (władztwa publicznego), związanych z wykonywaniem pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów lekarskich. Z wykonywaniem przez samorząd zawodowy w określonym zakresie władztwa publicznego, wiąże się natomiast sposób finansowania tego samorządu ze składek członkowskich, co do których istnieje obowiązek ich uiszczania. Niezależnie od powyższego, w nawiązaniu do stanowiska strony zawartego w skardze trzeba też zauważyć, że pobór składek członkowskich, nie uiszczonych dobrowolnie, w drodze egzekucji administracyjnej nie ma charakteru "przepadku rzeczy", o którym mowa w art. 46 Konstytucji i który dotyczy konfiskaty mienia, jego "odjęcia" rozumianego bardziej jako środek represji, związany z postępowaniem karnym. Ściągnięcie składek w trybie egzekucji administracyjnej jest jedynie środkiem przymusowego wykonaniem obowiązku, leżącego po stronie zobowiązanego i – co należy podkreślić - wynikającego z ustawy, który to obowiązek winien wykonać każdy, na kogo ustawa taki obowiązek nałoży, co znajduje podstawę w treści art. 84 ustawy zasadniczej państwa. Dla oceny zgodności z prawem rozstrzygnięć organu egzekucyjnego oraz wierzyciela dotyczących zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a konkretnie zarzutu nieistnienia obowiązku nie ma znaczenia to, czy organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie w terminie miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku sądu uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie doszło przy wydawaniu przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zarzutów do naruszenia obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Jak wskazywał już organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz w odpowiedzi na skargę, po pierwsze zauważyć trzeba, że kwestią, jaka wynikała w sposób ewidentny z wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 653/16, było wyjaśnienie rzeczywistej treści żądania strony zawartej w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., co też w sprawie organy - niezwłocznie po otrzymaniu treści orzeczenia wraz z aktami sprawy – bezzwłocznie uczyniły. Po udzieleniu odpowiedzi przez stronę (w dniu [...] kwietnia 2017 r.) organ egzekucyjny już dnia następnego wystąpił do wierzyciela o zajecie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Poinformowano jednocześnie stronę, iż rozstrzygnięcie zostanie wydane po otrzymaniu stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. W dniu [...] czerwca 2017 r. wpłynęła do organu ostateczna uchwała – postanowienie P. L., po czym w dniu [...] r. organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zarzutów. Mając na względzie powyższy tok zdarzeń trudno zarzucić organowi egzekucyjnemu jakąkolwiek opieszałość w działaniu, niezasadne są zatem twierdzenia skarżącego w tym zakresie. Organ nadzoru słusznie zatem nie stwierdził uchybień w zakresie art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak już wskazano wyżej, słusznie stwierdził organ nadzoru, że obowiązkowa przynależność do samorządu lekarskiego jest oparta o art. 17 ust. 1 Konstytucji, który umożliwia tworzenie, w drodze ustawy, samorządu zawodowego, zarówno reprezentującego osoby wykonujące zawód zaufania publicznego, jak i sprawującego pieczę nad należytym wykonywaniem danego zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Wobec obowiązkowej przynależności do samorządu zawodowego, lekarz, który posiada prawo wykonywania zawodu i który chce wykonywać zawód na terenie Polski, nie ma możliwości rezygnacji z członkostwa w samorządzie lekarskim bez zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu lekarza. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby skarżący składał takowe oświadczenia o zrzeczeniu się prawa wykonywania zawodu, nie złożył również wniosku o przeniesienie do innej okręgowej izby lekarskiej, i nie zaszła żadna z przesłanek określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, dająca podstawę do skreślenia z listy członków Okręgowej Izby Lekarskiej w L.. Skoro skarżący jest członkiem Okręgowej Izby Lekarskiej w L. (wniosek o wpis do rejestru OIL skarżący złożył [...] listopada 2002 r.) i nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się prawa wykonywania zawodu, oznacza to, że miał obowiązek opłacania składki członkowskiej. Nie budzi zatem wątpliwości, że w okresie objętym postępowaniem egzekucyjnym obowiązany był opłacać składki członkowskie, czego jednakże nie czynił. Z wymienionych wyżej względów, postanowienie – uchwała P. L. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie stanowiska wierzyciela nie narusza prawa. Strona złożyła zarzuty egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie dochodzonego zobowiązania. Zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na powyższej podstawie organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela wynika bowiem wprost z powołanego art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jego uzasadnienie tym, że to wierzyciel lepiej niż organ egzekucyjny, który nie jest jednocześnie wierzycielem, zna okoliczności związane z powstaniem i istnieniem egzekwowanego obowiązku, jest oczywiste i nie budzi wątpliwości. Prawidłowo więc organ egzekucyjny, po otrzymaniu wniesionego we właściwym terminie pisma zawierającego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zwrócił się do Okręgowej Rady Lekarskiej - jako wierzyciela - o wyrażenie w formie postanowienia stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów. Mając na względzie uzasadnione stanowisko Okręgowej Rady Lekarskiej oraz stan sprawy, zasadnie przyjął organ odwoławczy, że na dzień wydania spornego postanowienia brak było jakichkolwiek podstaw do podzielenia zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Niezasadne są zatem zarzuty skargi co do nieistnienia po stronie skarżącego egzekwowanego obowiązku, zwłaszcza zarzuty te nie mają swojego uzasadnienia w kontekście powoływanych zasad konstytucyjnych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem, przy uwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności dla przedmiotowej sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło