I SA/Lu 869/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie z dnia [...]r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania R. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mieszkanie, które zajmuje należy do jego matki i to ona ponosi koszty jego utrzymania. W odpowiedzi na wezwanie referendarza, skarżący złożył wyciąg z rachunku bankowego oraz deklaracje podatkowe za [...] r. i oświadczył, że nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych oraz zobowiązań z tytułu kredytów lub innego zadłużenia. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi [...] zł. Wpis w takiej samej wysokości skarżący zobowiązany jest uiścić także w innej sprawie zawisłej przed Sądem i zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Lu 868/14. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na powyższe rozstrzygnięcie R. O. wniósł sprzeciw, w którym w pierwszej kolejności wskazał, że jego zdaniem nie jest prawidłowe dokonywanie oceny jego obecnej sytuacji finansowej w oparciu o dochód osiągany przez niego w roku ubiegłym tj. [...]. Krytycznie odniósł się również do kwestionowania stanu rachunków bankowych przedstawionych na wezwanie referendarza, podkreślił jednocześnie, że jeśli w odniesieniu do przedstawionych przez niego informacji istniały jakiekolwiek wątpliwości co do ich rzetelności, to należało wezwać do ich wyjaśnienia, a nie odmawiać przyznania prawa pomocy. Dodał, że za koniecznością ustanowienia pełnomocnika w rozpatrywanej sprawie przemawia jej zawiły charakter. Na poparcie swojego stanowiska odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz zaleceń Komitetu Ministrów Rady Europy dla państw członkowskich, dotyczących skutecznego dostępu do prawa i wymiaru sprawiedliwości osób w sytuacji wielkiego ubóstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o którego przyznanie wnioskuje skarżący, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 i art. 245 § 2 p.p.s.a.). Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, stosownie do treści powołanego przepisu, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. To zatem strona ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Jedynym miernikiem oceny, czy stronie może być przyznane prawo pomocy jest kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 ppsa, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Sąd rozpoznając wniosek jest zobowiązany przeprowadzić obiektywną ocenę podniesionych okoliczności w aspekcie zaistnienia przesłanek określonych w powołanym przepisie oraz wskazać, z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje, bądź nie zasługuje na uwzględnienie oraz w jakiej części. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winna do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 372/13, Lex nr 1319075). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dokonując oceny sytuacji finansowej skarżącego stwierdzić należy, że nie jest on osobą ubogą. W chwili obecnej zamieszkuje on w lokalu należącym do matki, która jak wynika z oświadczenia z dnia [...] r. ponosi wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem. Ponadto z zaświadczenia o zarobkach z dnia [...] r. wynika, że R.O. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w związku z czym otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, które nie jest obciążone żadnymi zajęciami o charakterze egzekucyjnym. Z oświadczenia skarżącego wynika natomiast, że nie posiada żadnych zobowiązań finansowych. Powyższe, pozwala w ocenie Sądu na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący nie jest osobą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza mając na względzie ich wysokość (w obu zawisłych przed tutejszym sądem sprawach wpisy od skarg wynoszą [...]zł). Odnosząc się natomiast do zawartego w sprzeciwie stwierdzenia, że złożony wyciąg z rachunku bankowego dokumentuje rzeczywistą sytuację finansową skarżącego stwierdzić jedynie należy, że na wskazane konto nie wpływa nawet deklarowane przez skarżącego miesięczne wynagrodzenie, trudno zatem, w oparciu o wynikające z niego dane budować "rzeczywisty i aktualny" obraz sytuacji finansowej skarżącego, poza tą jedynie refleksją, że koszty utrzymania, wskazanego rachunku, w objętym wyciągiem okresie, są zbliżone do kosztów wpisu sądowego, do którego wpłaty skarżący jest zobligowany. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.