I SA/Lu 87/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wnioskiem z dnia 10 lutego 2017 r. zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym zakresie oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi z dwójką małoletnich dzieci. Zawodowo prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi dochód w kwocie [...]zł miesięcznie. Dodała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej bowiem posiada zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł. Ponadto spłaca kredyty (rata miesięczna ok. 21.000 zł) oraz ponosi koszty utrzymania domu: media (800 zł), energia elektryczna 3.500 zł) oraz prowadzenia działalności gospodarczej: ubezpieczenie pracowników (4.000 zł). Majątek jaki posiada to dom o pow. 130 m2, działki rolne o pow. 1,9 ha, dwa sklepy, ładowarka kołowa i samochód osobowy marki BMW. Większość wskazanego majątku obciążona jest hipotekami i zajęciami egzekucyjnymi. Wobec uznania, że złożone ww. oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącej, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2017 r. wydanym na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") zobowiązano stronę do złożenia określonych dokumentów i oświadczeń, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Przesyłka zawierająca to wezwanie, została doręczona skarżącej w dniu 6 marca 2017 r., jednakże do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. W dniu 14 marca 2017 r. skarżąca uiściła wymagany wpis od skargi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Co przy tym istotne, podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Obowiązek ten rozciąga się przy tym na wszystkie dokumenty zawierające dane na temat sytuacji majątkowej strony, pozwalające tym samym zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Wystosowanie rozpatrywanego wezwania ma na celu weryfikację informacji zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją i w efekcie poczynienie ustaleń, które byłyby wolne od jakichkolwiek wątpliwości. Podkreślić w tym miejscu także należy, że sąd (referendarz sądowy) przyznaje prawo pomocy, gdy wnioskodawca wykaże, że w stosunku do jego osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Użyte w treści art. 246 p.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, publ. LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności. W świetle powyższych uwag strona ma więc obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Nieuczynienie zadość temu obowiązkowi pociąga natomiast za sobą negatywne konsekwencje w postaci niemożliwości uwzględnienia wniosku. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej i jej możliwości płatniczych. Dlatego też została ona wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Skierowane wezwanie, nie zostało jednak wykonane, a w konsekwencji nie zostały złożone dokumenty i oświadczenia, od których zależy rozstrzygnięcie rozpatrywanego wniosku. Podkreślić przy tym należy, że wezwanie było w niniejszej sprawie niezbędne, aby wykluczyć powstałe przy ocenie formularza wątpliwości. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.